Даниярова Ситора Қулмат қизи
Педагогика фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтиссослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи): “Олий таълим муассасаларида билингвал таълим асосида инглиз тилини ўқитиш методикасини такомиллаштириш” 13.00.02 -Таълим ва тарбия назарияси ва методикаси (Инглиз тили).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2025.3.PhD/Ped10796
Диссертация бажарилган муассаса номи: Низомий номидаги Ўзбекистон миллий педагогика университети.
Илмий раҳбар: педагогика фанлари доктори, профессор Пулатова Дурдона Равшановна.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Тошкент давлат педагогика университети, DSc.03/30.11.2024.Ped.26.04.
Расмий оппонентлар: педагогика фанлари доктори (DSc), профессор Исакулова Нилуфар Жаникуловна. Педагогика фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), доцент Жаббаров Улуғбек Абдурахмонович.
Етакчи ташкилот: Гулистон давлат университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: Олий таълим муассасаларида билингвал таълим асосида инглиз тилини ўқитиш методикасини такомиллаштиришдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
олий таълим муассасаларида инглиз тилини билингвал таълим асосида ўқитишнинг дидактик имкониятлари лингвомаданий дифференция, ўқув жараёнидаги икки тилли ўзаро таъсир динамикаси ва талабаларнинг когнитив-прагматик эҳтиёжлари уйғунлашган коммуникатив муҳитда интерфаол мулоқот ҳамда мултимодал персептив тизимларнинг кросс-функсионал қўллашга кўра аниқлаштирилган;
билингвал таълим асосида инглиз тилини ўқитиш модели лингводидактик трансформация ва мултикомпонентли коммуникатив компетенцияларни бирлаштиришга таянган ҳолда ўқув жараёнининг когнитив-стратегик тузилмаси, икки тилли ўзаро таъсир механизмларини аффилятив ўқув фаолиятининг метапрагматик талабларига кўра лингвопрагматик мувофиқлаштириш асосида такомиллаштирилган;
билингвал таълим асосида инглиз тилини ўқитиш методикаси талабанинг диалогик ва рефлексив фаоллигини оширувчи рақамли коммуникатив муҳит, мултимодал ўқув ресурслар ва таълимий технологиялар интеграциясига кўра маданий-консептуал контекстда фикрлаш ҳамда нутқий фаолиятни юритиш малакаларини синхрон ривожлантиришнинг когнитив-коммуникатив асоси орқали такомиллаштирилган;
билингвал таълим асосида инглиз тилини ўқитиш самарадорлиги мулоқотга киришишда лингвистик аниқлик ва нутқий-семантик барқарорлик талабларига кўра тил бирликларининг семантик характери, маъно тармоқлари ва педагогик дискурс элементлари ўртасидаги функционал-стилистик мувофиқликни ўқув материали концептуал бирликларининг когнитив изчиллиги асосида белгилаш орқали оширилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши.
билингвал таълим асосида инглиз тилини ўқитиш методикасини ривожлантиришнинг дидактик имкониятлари лингвомаданий дифференция, ўқув жараёнидаги икки тилли ўзаро таъсир динамикаси ва талабаларнинг когнитив-прагматик эҳтиёжлари уйғунлашган коммуникатив муҳитда интерфаол мулоқот ҳамда мултимодал персептив тизимларнинг кросс-функсионал қўллашни ҳисобга олиб, фанлараро интеграциялашган ўқув топшириқлар асосида аниқлаштиришга оид таклифлар “Упwорк Энглиш ин Мечатрониcс анд Роботиcс” номли ўқув қўлланма мазмунига сингдирилган (Низомий номидаги Ўзбекистон миллий педагогика университетининг 2025-йил 30-июндаги 22-0183/22-сонли маълумотнома). Натижада билингвал таълим асосида инглиз тилини ўқитиш методикасини ривожлантиришнинг фанлараро интеграциялашган ўқув топшириқлар тизимлаштирилган;
билингвал таълим асосида инглиз тилини ўқитиш методикасини ривожлантиришнинг дидактик модели лингводидактик трансформация ва мултикомпонентли коммуникатив компетенцияларни бирлаштиришга таянган ҳолда ўқув жараёнининг когнитив-стратегик тузилмаси, икки тилли ўзаро таъсир механизмларини аффилятив ўқув фаолиятининг метапрагматик талабларига кўра лингвопрагматик мувофиқлаштиришни таъминлаш асосида такомиллаштиришга оид тавсиялар “Упwорк Энглиш ин Мечатрониcс анд Роботиcс” номли ўқув қўлланма мазмунига сингдирилган (Низомий номидаги Ўзбекистон миллий педагогика университетининг 2025-йил 30-июндаги 22-0183/22-сонли маълумотнома) ва билингвал таълим асосида инглиз тилини ўқитиш методикасини ривожлантириш модели амалий ёндашувлари такомиллашган;
билингвал муҳитда инглиз тилини ўқитиш методикаси талабанинг диалогик ва рефлексив фаоллигини оширувчи рақамли коммуникатив муҳит, мултимодал ўқув ресурслар ва таълимий технологиялар интеграциясига кўра маданий-консептуал контекстда фикрлаш ҳамда нутқий фаолиятни юритиш малакаларини синхрон ривожлантиришнинг когнитив-коммуникатив асосга оид таклифлар “Упwорк Энглиш ин Мечатрониcс анд Роботиcс” номли ўқув қўлланма мазмунига сингдирилган (Низомий номидаги Ўзбекистон миллий педагогика университетининг 2025-йил 30-июндаги 22-0183/22-сонли маълумотнома). Натижада, билингвал муҳитда инглиз тилини ўқитиш методикаси замонавий методлар ва таълим шакллари таҳлил қилинган;
ўқув жараёнида инглиз тилини ўқитиш методикасини ривожлантириш самарадорлиги мулоқотга киришишда лингвистик аниқлик ва нутқий-семантик барқарорлик талабларига кўра тил бирликларининг семантик характери, маъно тармоқлари ва педагогик дискурс элементлари ўртасидаги функционал-стилистик мувофиқликни ўқув материали концептуал бирликларининг когнитив изчиллиги асосида белгилаш орқали такомиллаштиришга оид таклифлар “Упwорк Энглиш ин Мечатрониcс анд Роботиcс” номли ўқув қўлланма мазмунига сингдирилган (Низомий номидаги Ўзбекистон миллий педагогика университетининг 2025-йил 30-июндаги 22-0183/22-сонли маълумотнома). Натижада, ўқув жараёнида инглиз тилини ўқитиш методикасини ривожлантириш самарадорлиги билингвал мобил иловалар, интерактив платформалардан фойдаланиш имкони ошган.