Tursunaliev To‘ychivoy G‘anijon o‘g‘lining
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqidagi e’lon
I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi): “Boshqaruv funksiyalariga geometrik va eksponensial chegarali differensial o‘yinlarda ko‘p quvlovchidan qochish masalasi”, 01.01.02 – Differensial tenglamalar va matematik fizika (fizika-matematika fanlari).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: № B2025.2.PhD/FM1290
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: V.I.Romanovskiy nomidagi Matematika instituti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa nomi, IK raqami: V.I.Romanovskiy nomidagi Matematika instituti huzuridagi DSc.02/30.12.2019.FM.86.01 raqamli Ilmiy kengash.
Ilmiy rahbar: Ibragimov G‘ofurjon Ismailovich, fizika-matematika fanlari doktori, professor.
Rasmiy opponentlar: Ashurov Ravshan Radjabovich, fizika-matematika fanlari doktori, professor; Ro‘ziboev Marks Botirboevich, fizika-matematika fanlari doktori.
Yetakchi tashkilot: O‘zbekiston milliy universiteti.
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi o‘yinchilarning boshqaruv funksiyalari geometrik va eksponensial cheklovlarni qanoatlantiruvchi differensial o‘yinlarda ko‘p quvlovchilardan qochish masalalarini hal qilishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi quyidagilardan iborat:
boshqaruv funksiyalari geometrik cheklovli chiziqli differensial o‘yinlarda bir quvlovchi va bir qochuvchidan iborat masalada qochishni kafolatlovchi qochuvchi uchun strategiya qurilgan hamda quvlovchi va qochuvchi orasidagi masofa quyidan baholangan;
boshqaruv funksiyalari geometrik cheklovli chiziqli differensial o‘yinlarda ikki quvlovchiga ega qochish masalasida qochuvchi uchun strategiya qurilib, yaqinlashish vaqtlari soni 3 dan oshib ketmasligi isbotlangan;
boshqaruv funksiyalari geometrik cheklovli chiziqli qochish differensial o‘yinlarida m quvlovchiga ega qochish masalasida qochuvchi uchun strategiya qurilib, har bir guruh hujumidan so‘ng eng kamida bitta quvlovchi keyingi guruh hujumida ishtirok etmasligi hamda quvlovchilarning yaqinlashish vaqtlari soni m(m+1)/2 dan oshib ketmasligi isbotlangan;
o‘yinchilarning boshqaruv funksiyalari eksponensial integral cheklovli sodda harakatli differensial o‘yinlarda qochuvchi uchun strategiya qurilib uning joizligi va quvlovchilarning yaqinlashish vaqtlari soni m dan oshmasligi isbotlangan, shuningdek ko‘p quvlovchilardan qochish masalalari echilishining etarli shartlari va o‘yinchilar orasidagi masofaning quyi chegarasi topilgan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. Boshqaruvlari geometrik va eksponensial cheklovli ko‘p quvlovchilardan qochish differensial o‘yinlari bo‘yicha olingan natijalar asosida:
boshqaruv funksiyalari geometrik cheklovlar qo‘yilgan chiziqli differensial o‘yinlarda ko‘p quvlovchidan qochish masalalari echilishini kafolotlovchi shartlaridan 374874-2022 raqamli “Fazaviy o‘tishlar va tahliliy hodisalar masalalari. Ularning tez o‘tish tenglamalari va asimptotikalarining matematik xususiyatlari” mavzusidagi xorijiy grant loyihasida chiziqli differensial tenglamalar uchun analogik masalalarni echishda foydalanilgan (O‘sh davlat universitetining 2025-yil 17-sentabrdagi 1254-sonli ma’lumotnomasi, Qirg‘iziston Respublikasi). Ilmiy natijaning qo‘llanishi chiziqli differensial tenglamalar bilan ifodalangan fazaviy o‘tishlar va tahliliy hodisalar masalalarining to‘liq echimlarini ko‘rsatish imkonini bergan;
boshqaruv funksiyalari eksponensial integral cheklovlarga ega oddiy differensial o‘yinlarda ko‘p quvlovchidan qochish masalalari bo‘yicha olingan natijalardan Reggio Kalabriya O‘rta er dengizi universitetining “Qarorlar laboratoriyasi tadqiqot dasturi” mavzusidagi loyihasida differensial o‘yinlar masalalarini echishda foydalanilgan (Reggio Kalabriya O‘rta er dengizi universitetining 2025-yil 4-sentyabrdagi ma’lumotnomasi, Italiya). Ilmiy natijaning qo‘llanishi Evklid fazosida berilgan differensial o‘yinlarda chekli sondagi quvlovchiga ega qochish masalasida agar qochuvchi qochish strategiyasini qo‘llasa quvlovchilarning ixtiyoriy joiz boshqaruvlariga qarshi muvaffaqiyatli qochish imkonini bergan.