Rasulov Rashidjon G‘ayratjon o‘g‘lining falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon
I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i): «Eyler-Makloren tipidagi yaqinlashishi yaxshilangan optimal kvadratur formulalar», 01.01.03–Hisoblash matematikasi va diskret matematika (fizika-matematika fanlari).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2020.4.PhD/FM309.
Ilmiy rahbar: Hayotov Abdullo Rahmonovich, fizika-matematika fanlari doktori, professor.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: O‘zR FA V.I.Romanovskiy nomidagi Matematika instituti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa nomi, IK raqami: O‘zbekiston Milliy universiteti huzuridagi DSc.03/30.12.2019.FM.01.02 raqamli ilmiy kengash.
Rasmiy opponentlar: Normuradov Chori Begalievich, fizika-matematika fanlari doktori, professor; Xudoyberganov Mirzoali Urazalievich, fizika-matematika fanlari doktori, dotsent.
Yetakchi tashkilot: Buxoro davlat universiteti.
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi: fazosida algebraik ko‘phadlarga va eksponensial funksiyaga aniq bo‘lgan Eyler-Makloren tipidagi optimal kvadratur formulalarni qurish va ularning xatoliklarini baholashdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi quyidagilardan iborat:
fazosida eksponensial funksiyaga aniq Eyler-Makloren tipidagi kvadratur formulalar xatolik funksionali normasining analitik ko‘rinishi topilgan;
gil`bert fazosida eksponensial funksiyaga aniq Eyler-Makloren tipidagi optimal kvadratur formulalar koeffisientlari uchun ilk bor chiziqli tenglamalar sistemasi olingan;
gil`bert fazosida Eyler-Makloren tipidagi optimal kvadratur formulalar koeffisientlari uchun analitik formulalar olingan, buning natijasida klassik Eyler-Makloren formulasining aniqligini oshirishga erishilgan;
Eyler-Makloren tipidagi optimal kvadratur formulalar xatoligi gil`bert fazosida baholangan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi:
Algebraik ko‘phadlarga va eksponensial funksiyaga aniq bo‘lgan Eyler-Makloren tipidagi optimal kvadratur formulalar qurish bo‘yicha olingan ilmiy natijalar asosida:
fazosida eksponensial funksiyaga aniq Eyler-Makloren tipidagi kvadratur formulalar optimal xatolik funksionali normasi yordamida olingan bahodan AAAA-A19-119072290002-raqamli grant loyihasida kasr tartibli oddiy differensial tenglamalarni sonli echishda qo‘llanilgan (Vitus Bering nomidagi Kamchatka davlat universitetining (Rossiya) 2022 yil 28 yanvardagi 02-12-sonli ma’lumotnomasi). Natijada, kasr tartibli oddiy differensial tenglamalarni sonli echish uchun hisoblash usullarini ishlab chiqish imkonini bergan;
fazosida eksponensial funksiyaga aniq Eyler-Makloren tipidagi optimal kvadratur formulalar koeffisientlari uchun ilk bor olingan chiziqli tenglamalar sistemasining analitik echimidan OT-Atex-2018-340-“Ikki tezlikli muhit dinamikasining amaliy geofizik masalalarini nazariy va sonli tadqiq etish” amaliy loyihasida yopishqoq-elastik tenglamalar sistemasida diagonal matrisali yadroni aniqlash masalasida foydalanilgan (Qarshi davlat universitetining 2021 yil 16 dekabrdagi 04/6437-sonli ma’lumotnomasi). Natijada, diagonal matrisali yadroni aniqlash masalasining yagonalik va turg‘unlik baholarini hamda mavjudligini o‘rganishga imkon bergan.