Ibodullaev Shaxboz Nizom o‘g‘lining
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon

I. Umumiy ma’lumotlar.  
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi): “Nanostrukturali kremniy asosida fizikaviy kattaliklarni o‘lchaydigan yuqori sezuvchanlikka ega datchiklar yaritish”, 01.04.10 – Yarimo‘tkazgichlar fizikasi (fizika-matematika fanlari).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2019.2.PhD/T1049
Ilmiy rahbar: [Muxammad Kabir Baxadirxanov], fizika-matematika fanlari doktori, professor, O‘zR FA akademigi.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Toshkent davlat texnika universiteti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa nomi, IK raqami: O‘zbekiston Milliy universiteti huzuridagi Yarimo‘tkazgichlar fizikasi va mikroelektronika ilmiy-tadqiqot instituti, DSc.03/30.12.2019.FM/T.01.12
Rasmiy opponentlar: Zaynabidinov Sirojiddin Zaynabiddinovich, fizika-matematika fanlari doktori, professor, O‘zR FA akademigi; Mamadalieva Lola Kamiljonovna, Texnika fanlari doktori, dotsent. 
Yetakchi tashkilot: Muhammad Al-xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari universiteti.
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi: Yagona kremniy kristali asosida fizik kattaliklarni (harorat, yorug‘lik, magnit maydonlar) o‘lchaydigan ko‘p funksiyali datchiklarini yaratish imkoniyatlarini fizik va texnologik asoslarini aniqlashdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi quyidagilardan iborat:
marganes atomlari bilan legirlangan kremniyli fotorezistorga berilgan kuchlanish 0.1-30V oralig‘ida va uni o‘zgartirish orqali harorat T=100 K da fotosezgirlik qizil chegarasini λ=4.6 mkm dan 12 mkm gacha oshirish mumkinligi aniqlangan;
diffuziya texnologiyasini yaxshilash tufayli kremniyda manfiy magnitqarshilikning xona haroratida T = 300 K da 500% eng katta qiymati aniqlangan;
diffuziya texnologiyasi orqali xosil qilingan marganes atomlarining nanoklasterlari mavjud kremniy asosida fizik kattaliklarni o‘lchaydigan ko‘p funksiyali datchiklarni yaratish uchun eng optimal solishtirma qarshilik 5·103 Om·sm material ekanligi aniqlangan; 
kremniyda manfiy magnitqarshilik effektiga asoslangan ko‘p funksiyali datchik yaratish imkoniyati ko‘rsatilgan;
ilk bor kremniy kristall panjarasida marganes atomlarining nanoklasterlariga ega yaxlit kremniy kristali asosida fizik kattaliklarni o‘lchaydigan ko‘p funksiyali datchiklar konstruksiyasi ishlab chiqilgan hamda tashqi ta’sirlar mavjudligida (T = 300 K) asosiy parametrlari aniqlangan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. Marganes atomlarining nanoklasterlariga ega kremniy asosida fizik kattaliklarni o‘lchaydigan yuqori sezgirlikka ega datchiklarini tadqiq qilishda olingan natijalar asosida:
«Foton» aksiyadorlik jamoasi tomonidan yarimo‘tkazgichli asboblarni ishlab chiqarishda solishtirma qarshiligi ρ=5·103 Om·sm bo‘lgan legirlangan marganes atomlarining nanoklasteriga ega kremniyning parametrlaridan foydalanilgan («O‘zeltexsanoat» aksiyadorlik jamoasining 2021 yil 22 iyul`dagi № 01/9-14-2420 - son malumotnomasi). Ilmiy natijalarni qo‘llash asosida «Foton» AJ tomonidan marganes atomlarining nanoklasterlari mavjud kremniy bilan yuqori haroratli yarimo‘tkazgichli datchiklarni olish imkonini bergan;
marganes atomlarining nanoklasterlariga ega yaxlit kremniy kristali asosida fizik kattaliklarni o‘lchaydigan ko‘p funksiyali datchiklar ishlab chiqilgan va "Foton" aksiyadorlik kompaniyasida joriy etilgan («O‘zeltexsanoat» aksiyadorlik jamoasining № 345 2021 yil 25 iyuldagi sonli ma’lumotnomasi). Olingan ilmiy natijalar butunlay yangi ko‘p funksionalli datchiklarlarni (harorat va yorug‘lik) ishlab chiqishda qo‘llanilgan.