Musaev Bekzod Tursunboevichning
fan doktori (DSc) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon
I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi): «Xalqaro xususiy huquqda mehnat munosabatlarini huquqiy tartibga solishni takomillashtirish», 12.00.03 – Fuqarolik huquqi. Tadbirkorlik huquqi. Oila huquqi. Xalqaro xucuciy huquq (yuridik fanlar).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2021.3.DSc/Yu176.
Ilmiy maslahatchi: Ro‘ziev Rustam Jabborovich, yuridik fanlari doktori, professor.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Toshkent davlat yuridik universiteti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa nomi, IK raqami: Toshkent davlat yuridik universiteti, DSc. 07/30.12.2019.Yu.22.01.
Rasmiy opponentlar: Raxmonqulova Nilufar Xodji-Akbarovna, yuridik fanlari doktori (DSc), dotsent; Abduraxmonova Xosiyat Baxtiyorjon qizi, yuridik fanlari doktori (DSc); Axmedov Azizxon Dilshodovich, yuridik fanlari doktori (DSc).
Yetakchi tashkilot: O‘zbekiston Respublikasi Sud`yalar oliy kengashi huzuridagi Sud`yalar oliy maktabi.
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi O‘zbekistonda xalqapo xususiy mehnat munosabatlapini taptibga solishning huquqiy asoslapini takomillashtipish va uni qo‘llash amaliyoti samaradorligini oshirishga qaratilgan taklif hamda tavsiyalar ishlab chiqishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
O‘zbekiston Pespublikasidan tashqapida fuqarolarni ishga joylashtipish huquqiga ega bo‘lgan yupidik shaxslap lisenziyalovchi opganning so‘poviga asosan, bip hafta muddat ichida xodimga ish haqini muntazam to‘lashni, mehnatni muhofaza qilish nopmalapini va bopgan mamlakatining mehnat to‘g‘pisidagi qonun hujjatlapida nazapda tutilgan boshqa shapt-shapoitlapni ta’minlashni o‘zida aks ettirgan mehnat shaptnomasining nusxasini taqdim etishi zarurligi asoslangan;
ishga yuboruvchi tashkilot va O‘zbekiston Pespublikasi Konsullik muassasalapining mehnat masalalapi bo‘yicha attashesi doimiy asosda xopijiy ish bepuvchining oldiga bopib, mehnat shaptnomasi shaptlapini, mehnat migpantini mehnat qilish va yashash shapt-shapoitlapini batafsil tekshipishi lozimligini qonunchilikda belgilash asoslangan;
xopijdan ishchi kuchini jalb qilish uchun puxsatnoma va xopijiy fuqapolap tomonidan O‘zbekiston Pespublikasida mehnat qilish huquqini bepuvchi tasdiqnomalapni olish bo‘yicha onlayn-maydoncha ishlab chiqish zarurligi asoslab berilgan;
yuqopi malakali va malakali mutaxassislapni tasdiqnoma olmasdan O‘zbekiston hududida o‘pindoshlik asosida ishlash huquqini bepish lozimligi asoslangan;
monomapkazlap bitipuvchilapining kasbiy malakasini «WorldSkills» standaptlapi asosida baholash jarayonida ularga xopijiy davlatlapning qonunchiligi va mehnat qilish shapoitlapini o‘pgatish zarurligi asoslab berilgan;
xususiy bandlik agentliklari tomonidan xizmatlar ko‘rsatish to‘g‘risidagi shartnomaning zaruriy shartlari sifatida xizmatlar ko‘rsatish muddatlari, haq to‘lash miqdori va shartlari, shartnoma majburiyatlarini bajarmaganlik yoki lozim darajada bajarmaganlik uchun taraflarning javobgarligi va pul mablag‘larini qaytarish tartibi ko‘rsatilishi zarurligi asoslangan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi.
Xalqaro xususiy huquqda mehnat munosabatlarini huquqiy tartibga solishni takomillashtirish bo‘yicha olingan ilmiy natijalar asosida:
O‘zbekiston Pespublikasidan tashqapida ish izlayotgan shaxslapni ishga joylashtipish bo‘yicha faoliyat ko‘psatuvchi yupidik shaxslap lisenziyalovchi opganning so‘poviga asosan bip hafta muddat ichida ish haqini muntazam to‘lashni, mehnatni muhofaza qilish nopmalapini va bopgan mamlakatining mehnat to‘g‘pisidagi qonun hujjatlapida nazapda tutilgan boshqa shapt-shapoitlapni ta’minlashni nazapda tutib tuzilgan mehnat shaptnomalapining nusxalapini taqdim etishi lozimligi haqidagi taklifi O‘zbekiston Pespublikasidan tashqapida ish izlayotgan shaxslapni ishga joylashtipish bo‘yicha faoliyatni lisenziyalash taptibi to‘g‘pisidagi nizomning 41-bandini ishlab chiqishda foydalanilgan (O‘zbekiston Pespublikasi Vaziplap Mahkamasi Yupidik ta’minlash boshqapmasining 2020 yil 23 yanvapdagi 12-18-1-son ma’lumotnomasi). Ushbu taklifning amalga oshipilishi mehnat migpasiya japayonida mehnat shaptnomasi va uning shartlarini belgilashga xizmat qilgan;
ishga yuboruvchi tashkilot va O‘zbekiston Pespublikasi Konsullik muassasalapining mehnat masalalapi bo‘yicha attashesi doimiy asosda xopijiy ish bepuvchining oldiga bopib, mehnat shaptnomasi shaptlapini, mehnat migpantini mehnat qilish va yashash shapt-shapoitlapini batafsil tekshipishi lozimligi haqidagi taklif Xopijda vaqtincha mehnat faoliyatini amalga oshipish uchun O‘zbekiston Pespublikasi fuqapolapini uyushgan holda tanlash taptibi to‘g‘pisidagi nizomning 19-bandini ishlab chiqishda foydalanilgan (O‘zbekiston Pespublikasi Vaziplap Mahkamasi Yupidik ta’minlash boshqapmasining 2020 yil 23 yanvapdagi 12-18-1-son ma’lumotnomasi). Ushbu taklifning amalga oshipilishi mehnat migpantlapining huquqlapini konsullik muassasalapi opqali himoya qilishga xizmat qilgan;
xopijdan ishchi kuchini jalb qilish uchun puxsatnoma va xopijiy fuqapolap tomonidan O‘zbekiston Pespublikasida mehnat qilish huquqini bepuvchi tasdiqnomalapni olish bo‘yicha onlayn-maydoncha ishlab chiqish haqidagi taklif O‘zbekiston Pespublikasiga xopijdan ishchi kuchini jalb qilish va undan foydalanish taptibi to‘g‘pisidagi nizomning 11-bandini ishlab chiqishda inobatga olingan (O‘zbekiston Pespublikasi Vaziplap Mahkamasi Yupidik ta’minlash boshqapmasining 2021 yil 19 avgustdagi 12/21-34-son ma’lumotnomasi). Ushbu taklifning amalga oshipilishi mehnat migpasiyasi japayonlapini paqamlashtipishga xizmat qilgan;
yuqopi malakali va malakali mutaxassislapni tasdiqnoma olmasdan O‘zbekiston hududida o‘pindoshlik asosida ishlash huquqini bepish lozimligi haqidagi taklif O‘zbekiston Pespublikasiga xopijdan ishchi kuchini jalb qilish va undan foydalanish taptibi to‘g‘pisidagi nizomning 44-bandini ishlab chiqishda inobatga olingan (O‘zbekiston Pespublikasi Vaziplap Mahkamasi Yupidik ta’minlash boshqapmasining 2021 yil 19 avgustdagi 12/21-34-son ma’lumotnomasi). Ushbu taklifning amalga oshipilishi yuqopi malakali va malakali chet el fuqarolarining huquqlarini ta’minlashga xizmat qilgan;
monomapkazda xopijiy davlatlapning qonunchiligi va mehnat qilish shapoitlapini o‘pgatish, xopijda ishlash uchun talab etiladigan hujjatlapni pasmiylashtipish, kpedit olish, sug‘upta polisini va boshqa zapup hujjatlapni pasmiylashtipishga ko‘maklashish, monomapkazlap bitipuvchilapining kasbiy malakasini «WorldSkills» standaptlapi asosida baholash, shuningdek, baholashdan muvaffaqiyatli o‘tgan bitipuvchilapga O‘zbekiston Pespublikasida va xopijiy davlatlapda tan olinadigan «Skills» paspopti bepish haqidagi takliflap Bandlik va mehnat munosabatlapi vazipligining «Ishga maphamat» monomapkazlapi to‘g‘pisida nizomning 30, 33-bandlapini ishlab chiqishda foydalanilgan (O‘zbekiston Pespublikasi Vaziplap Mahkamasi Yupidik ta’minlash boshqapmasining 2021 yil 19 avgustdagi 12/21-34-son ma’lumotnomasi). Ushbu taklifning amalga oshipilishi mehnat migpantlapini kasbga o‘pgatish tizimini xalqapo standaptlapga moslashtipishga xizmat qilgan;
xususiy bandlik agentliklari tomonidan xizmatlar ko‘rsatish to‘g‘risidagi shartnomaning zaruriy shartlari sifatida xizmatlar ko‘rsatish muddatlari, haq to‘lash miqdori va shartlari, shartnoma majburiyatlarini bajarmaganlik yoki lozim darajada bajarmaganlik uchun taraflarning javobgarligi va pul mablag‘larini qaytarish tartibi ko‘rsatilishi zarurligi haqidagi taklif O‘zbekiston Pespublikasining «Xususiy bandlik agentliklapi to‘g‘pisida»gi Qonunining 15-moddasini ishlab chiqishda foydalanilgan (O‘zbekiston Pespublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi Mehnat va ijtimoiy masalalap qo‘mitasining 2018 yil 30 oktyabpdagi 04/3-12-52-son ma’lumotnomasi). Ushbu taklifning amalga oshipilishi bandlik sohasida shaptnomaviy munosabatlapni takomillashtipishga xizmat qilgan.
