Nuriddinov Baxtiyor Zafarovichning
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon

I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri: «Qovushqoq-elastik uch qatlamli silindrik jismlarda xos va nostatsionar to‘lqinlar tarqalishining ilmiy asoslari», 01.02.04 – Deformatsiyalanuvchan qattiq jism mexanikasi (fizika-matematika fanlari).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2020.4.PhD/FM231
Ilmiy rahbar: Safarov Ismoil Ibroximovich, Toshkent kimyo-texnologiya instituti professori, fizika-matematika fanlari doktori.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Toshkent kimyo-texnologiya instituti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa nomi, IK raqami: Buxoro muhandislik-texnologiya instituti, PhD.03/27.02.2021.FM.101.02
Rasmiy opponentlar:Mavlonov To‘lqin Mavlonovich: texnika fanlari doktori, professor; Ismayilov Kubaymurat, texnika fanlari doktori, professor.
Yetakchi tashkilot nomi:  Toshkent davlat transport universiteti.
Dissertatsiya yo‘nalishi: Nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi uzun qovushqoq-elastik uch qatlamli silindrik jismlar (to‘lqin o‘tkazgichlar)da xos va nostatsionar to‘lqinlar tarqalishining nazariyasini rivojlantirish va ilmiy asoslarini takomillashtirishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
uch qatlamli uzun, qovushoq-elastik silindrik jismlarda xos to‘lqinlar tarqalishi xususiyatlarini o‘rganish masalalarining matematik qo‘yilishi, echish usullari, algoritmi va dasturi ishlab chiqilgan; 
qobiq bilan to‘ldiruvchi orasida sirpanuvchan kontakt bo‘lganda (dissipativ bir jinslimas mexanik sistemalarda) dispersion xususiyatlari muhitning mexanik parametrlariga kuchsiz bog‘liq bo‘lgan va qurilmaning konstruksion xususiyatlari orqali aniqlanuvchi interferension tebranishlar mavjud bo‘lishi aniqlangan;
nisbatan yupqa to‘ldiruvchilar uchun, to‘ldiruvchi qalinligining oshishi kompleks faza tezligining o‘zgarishiga jiddiy ta’sir qilishi aniqlangan. Bunda buralish tebranishlari modasi tartibining oshib borishi bilan faza tezliklari fazosidagi egri chiziqlarning to‘lqin soniga nisbatan tig‘izligi ortishi, qisqa to‘lqinlar holida esa kompleks faza tezligi haqiqiy va mavhum qismlarining limit qiymatlari mavjud bo‘lishi topilgan;
uch qatlamli jismlarda lokal va tekis taqsimlangan yuklanishlardan nostatsionar to‘lqinlarning tarqalishi sonli tadqiq etilgan. Bunda to‘lqin qattiq materialga o‘tganda (lokal yuklanishlarda) chegara bo‘ylab yuguruvchi katta cho‘zuvchi kuchlanishga ega bo‘lgan to‘lqin hosil bo‘lishi topildi (kuchlanishlarning kuchayishi samarasi). Materialning qovushqoqlik xususiyatlari hisobga olinganda faza tezliklarining 10-15% ga kamayishi aniqlangan. 
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. Qovushqoq-elastik uch qatlamli silindrik jismlarda xos va nostatsionar to‘lqinlar tarqalishining ilmiy asoslarini hisobga olgan holda hisoblash usuli, algoritmi va dasturi bo‘yicha olingan natijalar asosida:
ilmiy texnika dasturlari doirasida 2012-2016-yillarda F-4-14 raqamli «Suyuqlik oquvchi er osti egri chiziqli quvurning tashqi kuchlari ta’siridagi kuchlanish-deformatsiya holatini tadqiq qilish nazariyasini rivojlantirish va hisoblash usullarini ishlab chiqish» loyihasini amalga oshirishda qo‘llanildi (2021 yil 10 maydagi 89-10/927 raqamli ma’lumotnoma O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus vazirligi Buxoro muxandislik-texnologiya instituti).
ilmiy texnika dasturlari doirasida 2016-2020-yillarda OT-F4-“Qovushqoq suyuqlik oquvchi ko‘p qatlamli kompozit quvurlar egri chiziqli bo‘laklarining harorat va dinamik yuklanishlar ta’sirida chiziqli bo‘lmagan dinamik kuchlanish-deformatsiya holatini o‘rganish usullarini ishlab chiqish va nazariyasini rivojlantirish” loyihasini amalga oshirishda qo‘llanildi (2021 yil 10 maydagi 1/01-1263 raqamli ma’lumotnoma O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus vazirligi Toshkent kimyo-texnologiya instituti).
Natijada elastik va qovushqoq-elastik uch qatlamli qobiqsimon elementlardan tashkil topgan quvurning rezonans sohasidagi tebranishlari hamda to‘lqin tarqalishini hisoblashda dissertatsiyada olingan ilmiy natijalar qo‘llanilgan va mavjud metodika yangilangan.

 

Yangiliklarga obuna bo‘lish