Yunusxodjaeva Madina Kamalitdinovnaning
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon
I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi): «Tarqalgan parodontitning agressiv shakllarini tashxislash va davolash», 14.00.21–Stomatologiya (tibbiyot fanlari).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2019.1.PhD/Tib783.
Ilmiy rahbar: Rizaev Jasur Alimdjanovich, tibbiyot fanlari doktori, professor.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Toshkent davlat stomatologiya instituti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa (muassasalar) nomi, IK raqami: Toshkent davlat stomatologiya instituti DSc.04/30.12.2019.Tib.59.01.
Rasmiy opponentlar: Avetikov David Salomonovich, tibbiyot fanlari doktori, professor (Ukraina); Kamilov Xaydar Pazilovich, tibbiyot fanlari doktori, professor.
Yetakchi tashkilot: Privolj`e ilmiy tibbiyot universiteti (Rossiya).
Dissertatsiya yo‘nalishi: amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi: Tarqalgan parodontitning agressiv shakllari bo‘lgan bemorlarni tashxislash va davolash samaradorligini oshirishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
ilk marotaba agressiv parodontitli bemorlarda bemorlarning yoshi va kasallikning davomiyligiga qarab parodont to‘qimasi zararlanishining xususiyatlari aniqlangan;
parodontitli bemorlarda parodontal cho‘ntaklar ajratmasi tarkibidagi A.actinomycetemcomitans parodontitning agressiv va tipik shakllarini differensial tashxislash uchun diagnostik marker bo‘lib xizmat qilishi mumkinligi aniqlangan;
IL-10 etishmovchiligi fonida parodontal cho‘ntaklar ajratmasi tarkibidagi proyallig‘lanish sitokinlarining (Il-1β, IL-6, FNO-α) yuqori darajasini uzoq vaqt saqlanishi va TFR-β o‘sish omilini ishlab chiqarilishini buzilishi agressiv parodontit kechishining nomaqbul patogenetik asosi bo‘lib xisoblanishi belgilangan;
fakul`tativ flora va anaerob mikroblar miqdorini kamaytirish uchun osteoregenerativ va nurlanish usullarining ijobiy xususiyatlari baholangan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi.
Generallashgan parodontitning agressiv shakillarini tashxislash, davolash va oldini olishga zamonaviy yondashuv asosida olingan ilmiy natijalar asosida:
«Parodontitning agressiv shakllarini klinikasi, davolash» uslubiy tavsiyanomasi tasdiqlangan (Sog‘liqni saqlash vazirligining 2020 yil 17 yanvardagi 8n-r/12-son ma’lumotnomasi). Mazkur uslubiy qo‘llanma aholi orasida o‘rta darajadagi surunkali parodontitning agressiv shakillarini tashxislash va davolashning zamonaviy samarador usullarini takomillashtirish imkonini bergan;
«Parodontitning agressiv shakllarini davolashda fotodinamik terapiyani qo‘llash» uslubiy tavsiyanomasi tasdiqlangan (Sog‘liqni saqlash vazirligining 2020 yil 17 yanvardagi 8n-r/12-son ma’lumotnomasi). Mazkur uslubiy qo‘llanma parodontitning agressiv shakillarini davolashda yangi texnologiyalarni qo‘llash imkonini bergan;
agressiv parodontitni tashxislash va davolashning zamonaviy yondashuvlari bo‘yicha olingan ilmiy natijalar sog‘liqni saqlash amaliyotiga, xususan Toshkent davlat stomatologiya instituti klinikasi terapevtik stomatologiya poliklinikasi, Sog‘liqni saqlash vazirligining Toshkent shaxar, Samarqand va Xorazm viloyatlari stomatologiya poliklinikalari ish faoliyatiga tatbiq etilgan (Sog‘liqni saqlash vazirligining 2020 yil 21 yanvardagi 8n-z/12-son ma’lumotnomasi). Olingan tadqiqotlarning klinik amaliyotga joriy qilinishi natijasida aholining turli qatlamlari orasida tarqalgan parodontitning agressiv shakllari davolash muddatlarini kamayishi va kasallikni qaytalanish jarayonlarini 2-3 martagacha kamaytirish imkonini bergan.