Yakubov Abdulaziz Abdujabbarovichning
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon
I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi): «Rozatseaning rivojlanishida klinik – genetik va bioximik mexanizmlari va davolash usulini takomillashtirish», 14.00.11–Dermatologiya va venerologiya (tibbiyot fanlari).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2019.4. PhD/Tib 567.
Ilmiy rahbar: Sabirov Ulugbek Yusupxanovich, tibbiyot fanlari doktori.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Respublika ixtisoslashtirilgan dermatovenerologiya va kosmetologiya ilmiy amaliy tibbiyot markazi.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa (muassasalar) nomi, IK raqami: Toshkent pediatriya tibbiyot instituti DSc.04/30.12.2019.Tib.29.01.
Rasmiy opponentlar: Mannanov Abdushukur Malikovich, tibbiyot fanlari doktori, professor; Muxamedov Rustam Sultanovich, tibbiyot fanlari doktori, professor.
Yetakchi tashkilot: Toshkent tibbiyot akademiyasi.
Dissertatsiyaning yo‘nalishi: amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi: klinik-biokimyoviy va genetik ko‘rsatkichlarni hisobga olgan holda rozatseaning klinik kechishi va rivojlanishini prognozlashning yangi usullarini ishlab chiqish va davolash usulini takomillashtirishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
ilk bor yallig‘lanishga qarshi IL–10 sitokinini ishlab chiqarishning pasayishi bilan kechadigan, IL–10 geni rs1800896 polimorfizmi A/A genotipik variantining o‘zbek populatsiyasida rozatsea yuzaga kelishi va klinik kechishiga moyillik ta’siri mavjudligi aniqlangan;
ilk bor Demodex folliculorum musbat rozatseaning rivojlanishida IL–10 geni rs1800896 polimorfizmi A/A genotining sezilarli bog‘liqlik borligi isbotlangan;
ilk bor rozatsea bilan og‘rigan bemorlarda Demodex folliculorum infeksiyasining rivojlanishida MMR–9 geni rs11697325 polimorfizmi A/A genotipik variantining himoya roli isbotlangan;
rozatsea bilan og‘rigan bemorlarda qon zardobi hamda zararlangan o‘choqda azot oksidining miqdori oshganligi, bu yuqori o‘zgarish kasallikning klinik bosqichlari davomiyligi va og‘irlik darajasi bilan bog‘liqligi aniqlangan;
ilk bor rozatseada o‘tkazilgan davolash samaradorligi IL–10 geni rs1800896 polimorfizmining genotiplar taqsimlanish chastotasiga bog‘liqligi aniqlangan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi.
Genlar polimorfizmi va organizmning klinik-biokimyoviy ko‘rsatkichlarini hisobga olgan holda rozatsea kasalligini davolash usulini takomillashtirish bo‘yicha olingan ilmiy natijalar asosida:
«Azot oksidi miqdorini hisobga olgan holda rozatsea kasalligini davolashning takomillashtirilgan usuli» nomli uslubiy tavsiyanoma tasdiqlangan (Sog‘liqni saqlash vazirligining 2019 yil 10 oktyabrdagi 8n-r/452-son ma’lumotnomasi). Mazkur uslubiy tavsiyanoma rozatsea kasalligining qaytalanishlari sonini kamaytirish, bemorlar hayot sifatini yaxshilash va bemorlarning davolanish muddatini qisqartirish imkonini bergan;
rozatsea kasalligining klinik-genetik va biokimyoviy mexanizmlarini aniqlash bo‘yicha olingan ilmiy natijalar sog‘liqni saqlash amaliyotiga, jumladan, Toshkent vrachlar malakasini oshirish instituti dermatovenerologiya va kosmetologiya kafedrasining o‘quv jarayoniga hamda Samarqand va Sirdaryo viloyat teri-tanosil kasalliklari dispanserlarining klinik amaliyotiga joriy etilgan (Sog‘liqni saqlash vazirligining 2019 yil 8 noyabrdagi 8n-d/261-son ma’lumotnomasi). Mazkur davolash usulining joriy etilishi davolash samaradorligini oshirish, bemorlar hayot sifatini yaxshilash va davolash muddatini qisqartirish hisobiga iqtisodiy sarf-xarajatlarni 1,8 barobar qisqartirishimkonini bergan.