XAYDAROVA Dildora Kadirovnaning
doktorlik dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon
I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri: «Qon tomir genezli me’yoriy kognitiv buzilishlarda klinik neyrovizualizatsiya parallellari». 14.00.13 – nevrologiya (tibbiyot fanlari).
Talabgorning ilmiy va ilmiy-pedagogik faoliyat olib borishga layoqati bo‘yicha test sinovidan o‘tgani haqida ma’lumot: /katta ilmiy xodim izlanuvchi/.
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: 30.09.2014/B2014.3-4.Tib59.
Ilmiy maslahatchining F.I.Sh., ilmiy darajasi va unvoni: Madjidova Yakutxon Nabievna, tibbiyot fanlari doktori, professor.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Toshkent tibbiyot akademiyasi.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa (muassasalar) nomi, IK raqami: Toshkent vrachlar malakasini oshirish instituti, 16.07.2013.Tib.19.01.
Rasmiy opponentlarning F.I.Sh., ilmiy darajasi va unvoni: A.A.Skoromes tibbiyot fanlari doktori, professor; Sh.Sh.Magzumova tibbiyot fanlari doktori, professor; G.A. Dushhanovav tibbiyot fanlari doktori, professor.
Yetakchi tashkilot nomi: «N.I.Pirogov nomidagi Rossiya milliy tadqiqot tibbiyot universiteti» Oliy kasb-xunar ta’limi davlat byudjet ta’lim muassasasi (Moskva, Rossiya Federatsiyasi).
Dissertatsiyaning yo‘nalishi: ilmiy amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi. O‘rta kognitiv buzilishlarning klinik, biokimyoviy va neyrovizuallashgan xususiyatlarini o‘rganish asosida ularni erta tashhislash, demensiya oldi buzilishlarining rivojlanishi va ularning tomir demensiyasiga aylanishini bashorat markerlarini ishlab chiqish bilan terapevtik tuzatishni optimallashtirish.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
O‘KBlarni erta bosqichlarda aniqlash, ularning rivojlanishi va demensiyaga o‘tishini oldindan aniqlash imkonini beruvchi neyropsixo-logik, neyrovizualizatsion va biokimyoviy kompleks tekshirishlar o‘rtasida o‘zaro bog‘liqlik aniqlangan;
SMI fonida O‘KBlar bilan kasallangan bemorlarda demensiya oldi buzilishlarning shakllanishida xolinergik jarayonlarning o‘zaro bog‘liqligi aniqlangan;
kognitiv buzilishlarning yuzaga kelishida MRT-traktografiya yordamidagi fraksion anizotropiya ko‘rsatkichlarning va kognitiv chaqirilgan potensiallarning R300 ko‘rsatkichlari disbalansi isbotlangan;
amnestik yoki mul`tifunksional me’yoriy (o‘rtacha) kognitiv buzulishlar turiga muvofiq ularning terapevtik bog‘liqligi qayd etilgan ya’ni xolinergik neyroproteksiya va sitoproteksiyani qo‘llashga javoban SMIda differensiallashgan natija ko‘rinishidagi O‘KBning amnestik va mul`tifunksional turlari struktur qismlaridagi ijobiy dinamika bilan bog‘liqlik aniqlangan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi: Qon-tomir genezli O‘KBlar bilan kasallangan bemorlarni samarali davolash bo‘yicha olingan ilmiy natijalar «Tomir genezli o‘rta kognitiv buzilishlar mavjud bemorlarda patogenetik yo‘naltirilgan terapiyani optimallashtirish» uslubiy tavsiyanomasi asosida sog‘liqni saqlash amaliyotiga, jumladan, Buxoro viloyat ko‘p tarmoqli shifoxonasi, Toshkent shahar 5-klinik shifoxonasiga joriy etilgan (Sog‘liqni saqlash vazirligining2015 yil 24 fevraldagi8N-g/14 va 2015 yil 29 oktyabrdagi 83/12-son ma’lumotnoma). Miyaning surunkali ishemiyasi fonida me’yoriy kognitiv buzilishlar mavjud bemorlarda yuqorida aytib o‘tilgan tavsiyalarning qo‘llanilishi natijasida davolash samaradorligi 21,3 foizga oshishiga imkoniyat yaratilgan.