Жалгасбаева Гулназ Жетесбаевнанинг

фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Филолог-талабалар нутқида фразеологик бирликларни фаоллаштириш орқали лексик компетенциясини методик ривожлантириш”, 13.00.02 – Таълим ва тарбия назарияси ва методикаси (инглиз тили).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2025.3.PhD/Ped10805.
Илмий раҳбар: Бекимбетова Гулбахар Рисбаевна, педагогика фанлари доктори (DSc), дотсент.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Нукус давлат педагогика институти.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Қорақалпоқ давлат университети, DSc.03/2025.27.12.Fil.04.06.
Расмий оппонентлар: Икромхонова Феруза Икромовна, педагогика фанлари доктори (DSc), профессор; Утешова Зерне Хурметуллаевна, педагогика фанлари номзоди, дотсент.
Етакчи ташкилот: Навоий давлат университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади филолог-талабалар нутқида фразеологик бирликларни фаоллаштириш орқали лексик компетенциясини ривожлантиришнинг педагогик имкониятларини такомиллаштиришдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
филолог-талабалар нутқида фразеологик бирликларни фаоллаштиришда когнитив тилшунослик нуқтаи назаридан контекстга асосланган амалий машқлар, экспрессив нутқ кўникмалари, фразеологик бирликларга асосланган мини-лойиҳаларнинг педагогик-психологик хусусиятлари аниқлаштирилган;
инглиз тили дарсларида фразеологик бирликларни фаоллаштиришда виртуал симуляцион фразеологик бирликлар, ўзлаштиришга доир когнитив маънолар мажмуаси, нутқда экспрессив ва структуравий вазифасини фразеофрейминг усулда таҳлил қилиш, интенсив ўйин элементлари орқали лексик компетенциясини ривожлантириш имкониятлари ёритиб берилган;
филолог-талабалар нутқида лексик воситаларни турли муоамала вазиятларига мослаштириб ишлатиш қобилияти фразеологик бирликларни фаоллаштириш орқали фразеологизмларнинг семантик тузилишини когнитив таҳлил қилиш (cognitive linguistics), ўқитиш модели ишлаб чиқилган;
инглиз тили дарсларида талабаларнинг лексик компетенциясини рақамли фразеологик дидактик материаллар (фразеосемантик адаптив тренажёрлар, иммерсив фразеотехнологиялар, интеллектуал фразеологик симуляторлар) асосида фразеологик бирликларнинг лингвомаданий хусусиятлари (etymological background, stylistic marking, sociocultural reference) “Идиомс and Phraseological Унитс Студиес Лаб” рақамли платформаси орқали такомиллаштирилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Филолог-талабалар нутқида фразеологик бирликларни фаоллаштириш орқали лексик компетенциясини методик ривожлантиришга оид тадқиқот натижалари асосида:
филолог-талабалар нутқида фразеологик бирликларни фаоллаштиришда когнитив тилшунослик нуқтаи назаридан контекстга асосланган амалий машқлар, экспрессив нутқ кўникмалари, фразеологик бирликларга асосланган мини-лойиҳаларнинг педагогик-психологик хусусиятлари бўйича таклиф ва тавсиялар “Тарбия procesinin формалари ҳам методлари” номли ўқув қўлланмаси мазмунига сингдирилган (Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2024-йил 11-ноябрдаги 429-сон буйруғи асосида берилган 429397-сон нашр рухсатномаси). Натижада, талабалар нутқида фразеологик бирликларни фаоллаштиришнинг методик таъминоти бойитилган;
инглиз тили дарсларида фразеологик бирликларни фаоллаштиришда виртуал симуляцион фразеологик бирликлар, ўзлаштиришга доир когнитив маънолар мажмуаси, нутқда экспрессив ва структуравий вазифасини фразеофрейминг усулда таҳлил қилиш, интенсив ўйин элементлари орқали лексик компетенциясини ривожлантириш бўйича таклиф ва тавсиялар “Педагогикалиқ шеберлик” номли ўқув қўлланмаси мазмунıга сингдирилган (Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2024-йил 27-декабрдаги 485-сон буйруғи асосида берилган 862827-сон нашр рухсатномаси). Натижада, инглиз тили дарсларида талабаларнинг лексик компетенциясини когнитив ривожлантириш механизмлари такомиллаштирилган;
филолог-талабаларнинг нутқида лексик воситаларни ҳар хил мулоқот вазиятларига мослаштириб қўллаш қобилияти фразеологик бирликларни фаоллаштириш орқали фразеологизмларнинг семантик тузилишини когнитив таҳлил қилиш (cognitive linguistics), ўқитиш моделини ишлаб чиқиш бўйича таклиф ва тавсиялардан Нукус давлат педагогика институтида бажарилган UniCEN Узбекистан SUZ800-18-CA-0001 рақамли, “Language Teacher Education and Curriculum Design Exchange with an Emphasis on Plurilingualism and Multiculturalism” номли халқаро лойиҳани бажаришда фойдаланилган (Нукус давлат педагогика институтининг 2025-йил 24-ноябрдаги 01-20-09/3495-сон маълумотномаси). Натижада, инглиз тили талабалари нутқида фразеологик бирликларни фаоллаштиришнинг методик таъминоти такомиллаштирилган;
инглиз тили дарсларида талабаларнинг лексик компетенциясини рақамли фразеологик дидактик материаллар (фразеосемантик адаптив тренажёрлар, иммерсив фразеотехнологиялар, интеллектуал фразеологик симуляторлар) асосида фразеологик бирликларнинг лингвомаданий хусусиятлари (etymological background, stylistic marking, sociocultural reference) “Idioms and Phraseological Units Studies Lab” рақамли платформаси бўйича таклиф ва тавсиялардан Нукус давлат педагогика институтида бажарилган SUZ800-18-ГР-0023-сонли, “English Access Microscholarship” номли халқаро лойиҳани бажаришда фойдаланилган (Нукус давлат педагогика институтининг 2025-йил 24-ноябрдаги 01-20-09/3496-сон маълумотномаси). Натижада инглиз тили дарсларида талабаларнинг лексик компетенциясини когнитив ривожлантиришнинг методик таъминоти такомиллаштирилган.

Yangiliklarga obuna bo‘lish