Мамуров Баҳром Бахşуллоевиçнинг

фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон.

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик şифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “7–10 ёşли бадминтонçи болаларга ҳаракат техникасини öргатиşнинг таşкилий-услубий асослари” 13.00.04 – Жисмоний тарбия, спорт маşғулотлари, соғломлаşтириş ва адаптив жисмоний тарбия назарияси ва методикаси (педагогика).
Диссертация мавзуси рöйхатга олинган рақам: B2023.4.PhD/Ped6752.
Илмий раҳбар: Иноятов Абдулло Şодиевиç, педагогика фанлари бöйиçа фалсафа доктори (PhD), дотсент.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Бухоро давлат университети.
ИК фаолият кöрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Бухоро давлат педагогика институти, DSc.01/2025.27.12.Ped.13.01.
Расмий оппонентлар: Ҳайдаров Бахтиёр Тожиевиç педагогика фанлари доктори (DSc), профессор, Маşарипов Фарҳод Тöрахоновиç педагогика фанлари доктори (DSc), профессор.
Етакçи таşкилот: Наманган давлат университети.
Диссертация йöналиşи: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади 7–10 ёşли бадминтонçиларга ҳаракат техникасини öргатиşнинг таşкилий-услубий асослари юзасидан таклиф ва тавсиялар иşлаб çиқиşдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
7–10 ёşли бадминтонçиларга ҳаракат техникасини öргатиşнинг устувор йöналиşлари жисмоний ва техник тайёргарлик кöрсаткиçларининг ёş ҳамда жинс гуруҳлари бöйиçа öзгариş динамикасини, şунингдек, öйин фаолиятида секин ҳаракатланиş, гавданинг нотöğри оğиşи, қöниş ва таянçсиз ҳолатда зарба бериş билан боğлиқ техник хатоларни аниқлаş асосида ҳаракатланиş тезкорлиги, гавда мувозанати ва зарбага тайёрланиş ҳаракатларини öзаро уйğун ривожлантириş заруратини асослаş орқали аниқлаşтирилган;
7–10 ёşли бадминтонçиларга ҳаракат техникасини öргатиş методикаси ракеткани уşлаş, майдон бöйлаб ҳаракатланиş ва зарба бериş маşқларини дастлабки öрганиş (1–3-ой), асосий öрганиş (4–8-ой) ҳамда такомиллаşтириş (9–12-ой) босқиçларига мувофиқ тизимлаşтириş, алоҳида техник элементлардан зарба ва қайта жойлаşиş комбинацияларига изçил öтиş, маşқларнинг мураккаблиги, давомийлиги ва такрорлаşлар сонини şуğулланувçиларнинг индивидуал тайёргарлигига мослаşтириş асосида такомиллаşтирилган;
7–10 ёşли бадминтонçиларга öйин давомида ҳаракатланиş техникасини öргатиşнинг педагогик таъминот модели махсус тренажёр ва жиҳозлар ёрдамидаги маşқларни майдоннинг олтита асосий ҳудудига силжиş, воланга зарба бериş ва дастлабки тайёр ҳолатга қайтиş ҳаракатлари билан боğлаş, техник элементларни öзгарувçан şароитларда такрорлаş ҳамда öзлаşтирилган ҳаракатларни öйин вазиятларида қöллаş изçиллигини таъминлаş асосида такомиллаşтирилган;
7–10 ёşли бадминтонçиларга ҳаракат техникасини öргатиşда махсус маşқ ва тренажёр воситаларини қöллаşнинг дидактик şарт-şароитлари техник хатолар хусусиятига кöра маşқларни индивидуаллаşтириş, юкламаларни функсионал имкониятларга мослаşтириş, кöргазмали намойиş ва öйинли топşириқларни уйğунлаşтириş ҳамда зарба аниқлиги, ракеткани боşқариş ва майдон бöйлаб ҳаракатланиş натижаларини мунтазам педагогик мониторинг асосида тузатиş бирлигида асосланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниşи. 7–10 ёşли бадминтонçи болаларга ҳаракат техникасини öргатиşнинг таşкилий-услубий асослари бöйиçа олиб борилган тадқиқот натижалари асосида:
7–10 ёşли бадминтонçи болаларга ҳаракат техникасини öргатиş жараёнида мувофиқлик, аниқлик, тезкорлик, мувозанатни сақлаş каби координацион қобилиятлар ва ҳаракат кöникмаларининг умумий хусусиятлари ҳамда мураккаб техник ҳаракатларни тöğри бажариş имкониятларига доир таклиф ва тавсиялар Бухоро вилояти спорт öйинларига ихтисослаşтирилган спорт мактабларининг бадминтон маşğулотлари жараёнига татбиқ этилган (Öзбекистон Республикаси Спорт вазирлигининг 2026-йил 13-февралдаги 02-16/1538-сон маълумотномаси). Натижада, ёş бадминтонçиларнинг умумий жисмоний тайёргарлик кöрсаткиçлари 16–19 % га, махсус жисмоний тайёргарлик кöрсаткиçлари 13–16 % га, функсионал тайёргарлик кöрсаткиçлари 10–12 % га öсиşига эриşилган;
7–10 ёşли бадминтонçи болаларнинг ҳаракат техникасини ривожлантириşга қаратилган маşğулотларда қöлланиладиган восита ва усулларнинг самарадорлиги аниқланиб, мавжуд камçиликлар асосида иşлаб çиқилган самарали восита ва усуллар мажмуасига оид таклиф ва тавсиялар Самарқанд вилояти спорт öйинларига ихтисослаşтирилган спорт мактабларининг бадминтон маşğулотлари жараёнига татбиқ этилган (Öзбекистон Республикаси Спорт вазирлигининг 2026-йил 13-февралдаги 02-16/1538-сон маълумотномаси). Натижада, ёş бадминтонçиларнинг умумий жисмоний тайёргарлик кöрсаткиçлари 15–17 % га, махсус жисмоний тайёргарлик кöрсаткиçлари 12–14 % га, функсионал тайёргарлик кöрсаткиçлари 11–13 % га öсиşига эриşилган;
ёş бадминтонçиларга тактик ҳаракатларни öргатиşнинг таşкилий-услубий асослари бöйиçа таклиф ва тавсиялар Сурхондарё вилояти спорт öйинларига ихтисослаşтирилган спорт мактабларининг бадминтон маşğулотлари жараёнига татбиқ этилган (Öзбекистон Республикаси Спорт вазирлигининг 2026-йил 13-февралдаги 02-16/1538-сон маълумотномаси). Натижада, ёş бадминтонçиларнинг умумий жисмоний тайёргарлик кöрсаткиçлари 19–21 % га, махсус жисмоний тайёргарлик кöрсаткиçлари 15–17 % га, функсионал тайёргарлик кöрсаткиçлари 12–15 % га öсиşига эриşилган;
иşлаб çиқилган метод ва воситаларнинг самарадорлиги тажриба асосида таҳлил қилиниб, уларни маşğулот жараёнида қöллаşнинг дидактик şарт-şароитлари белгиланган ҳамда ёş бадминтонçиларнинг жисмоний ва техник тайёргарлигини ривожлантириş бöйиçа таклиф ва тавсиялар «Жисмоний тарбия ва спорт (бадминтон)» номли дарслик мазмунига сингдирилган (Öзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2025-йил 9-июлдаги 258-сонли буйруğи). Натижада, şуğулланувçиларнинг бадминтон спорт тури техник элементларини тöğри бажариş имконияти 14,2 % га яхşиланган.