Йўлдошева Севара Алишер қизининг 
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Инглиз тилини ўқитишда талабаларнинг оғзаки нутқини сўровга асосланган таълим (ИБЛ) асосида такомиллаштириш” 13.00.02 - Таълим ва тарбия назарияси ва методикаси (инглиз тили).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2025.2.PhD/Ped10067.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Абу Райҳон Беруний номидаги Урганч давлат университети. 
Илмий раҳбар: Эрметова Жамила Исмаиловна, филология фанлари номзоди, профессор.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Урганч давлат университети, DSc.03/2026.10.06.Fil.06.06. 
Расмий оппонентлар: Хашимова Дилдора Уринбаэвна, педагогика фанлари доктори (DSc), профессор; Курбанбаев Джвад Аминбаевич, педогогика фанлари номзоди, профессор.
Етакчи ташкилот: Ажиниёз номидаги Нукус давлат педагогика институти.  
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади хорижий тил ва адабиёти (инглиз тили) таълим йўналиши бошланғич босқич талабаларининг оғзаки нутқ кўникмаларини сўровга асосланган таълим (ИБЛ) асосида такомиллаштиришнинг назарий ва методик асосларини ҳамда уларни педагогик амалиётга самарали жорий этишга доир таклиф ва тавсияларни ишлаб чиқишдан иборат. 
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги: 
    инглиз тилини ўқитишда талабаларнинг оғзаки нутқини ривожлантиришга хизмат қилувчи, сўровга асосланган таълим (ИБЛ) ва 5Е модели (Engage–Explore–Explain–Elaborate–Evaluate) интеграциясига таянган, дидактик (онглилик, пухта ўзлаштириш, фаоллик) ҳамда методик (коммуникативлик, муаммолилик, вазифавийлик, вазиятлилик) тамойилларни уйғунлаштирувчи босқичма-босқич структуравий-функсионал дидактик механизм илмий асосланган;
    инглиз тили мулоқот жараёнида юзага келадиган лингвистик (лексик-грамматик, фонетик, интерференсия) ва нолингвистик (психологик, методологик, мотивацион ҳамда ижтимоий) қийинчиликлар аниқланиб, илмий таснифланган ҳамда уларнинг оғзаки нутқни ривожлантиришга таъсири назарий жиҳатдан далилланган;
    бошланғич босқич талабаларининг оғзаки нутқ кўникмаларини ИБЛнинг 5Е модели асосида ривожлантиришга йўналтирилган интерактив машқлар тизими (Creating Mind Maps, Think–Pair–Share, Mini Debate, Research and Speak, Problem-Solving Speaking, Story Chain ва бошқалар) ҳамда мазмуний аниқлик, лингвистик компетенсия, мантиқий асослаш ва таҳлил, когнитив-фаол иштирок, талаффуз ва оҳанг мезонларига асосланган мезонли баҳолаш механизмини ўзаро интеграциялашган тизимли дидактик модел асосида такомиллаштирилган;
ИБЛ ва 5Е модели асосида ишлаб чиқилган машқлар тизими ҳамда дидактик моделнинг самарадорлиги педагогик тажриба-синов ишлари орқали исботланиб, инглиз тили мулоқотида учрайдиган лингвистик ва нолингвистик қийинчиликларни бартараф этишга қаратилган методик тавсиялар асосида далилланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Инглиз тилини ўқитишда талабаларнинг оғзаки нутқини сўровга асосланган таълим (ИБЛ) асосида такомиллаштириш методикасига оид тадқиқот натижалари асосида:
инглиз тилини ўқитишда талабаларнинг оғзаки нутқини ривожлантиришга хизмат қилувчи, сўровга асосланган таълим (ИБЛ) ва 5Е модели (Engage–Explore–Explain–Elaborate–Evaluate) интеграциясига таянган, дидактик (онглилик, пухта ўзлаштириш, фаоллик) ҳамда методик (коммуникативлик, муаммолилик, вазифавийлик, вазиятлилик) тамойилларни уйғунлаштирувчи босқичма-босқич структуравий-функсионал дидактик механизмга оид хулосалардан “Practice of Language Aspects” номли ўқув қўлланма яратишда фойдаланилган (Тошкент давлат педагогика университети кенгашининг 2025-йил 27-мартдаги 8/3.1-сон қарорига асосан берилган 2025-230У-627-сон нашр гувоҳномаси). Натижада инглиз тили дарсларида талабаларнинг оғзаки нутқ компетенсиясини ривожлантириш бўйича билимларни ўзлаштириш ҳамда амалий кўникмаларни шакллантириш йўлларини такомиллаштиришга эришилган;
инглиз тили мулоқот жараёнида юзага келадиган лингвистик (лексик-грамматик, фонетик, интерференсия) ва нолингвистик (психологик, методологик, мотивацион ҳамда ижтимоий) қийинчиликлар аниқланиб, илмий таснифланган ҳамда уларнинг оғзаки нутқни ривожлантиришга таъсирининг назарий асосларидан Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги тасарруфидаги олий педагогик таълим муассасалари амалиётида фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги Низомий номидаги Ўзбекистон миллий педагогика университетининг 2026-йил 1-май 11-05-2576/04-сон маълумотномаси). Натижада таълим жараёнида лексик-грамматик, фонетик, интерференсияга оид, психологик, методологик, мотивацион ва ижтимоий қийинчиликларни бартараф этишга йўналтирилган методик ёндашувлардан фойдаланиш орқали талабаларнинг коммуникатив фаоллиги, оғзаки нутқ кўникмалари ва мулоқот самарадорлигини ривожлантиришга эришилган;
бошланғич босқич талабаларининг оғзаки нутқ кўникмаларини ИБЛнинг 5Е модели асосида такомиллаштиришга йўналтирилган интерактив машқлар тизими (Creating Mind Maps, Think–Pair–Share, Mini Debate, Research and Speak, Problem-Solving Speaking, Story Chain ва бошқалар) ҳамда мазмуний аниқлик, лингвистик компетенсия, мантиқий асослаш ва таҳлил, когнитив-фаол иштирок, талаффуз ва оҳанг мезонларига асосланган мезонли баҳолаш механизмини ўзаро интеграциялашган тизимли дидактик моделга оид илмий таклиф ва методик тавсияларидан Урганч давлат университетида 2022–2024-йилларда амалга оширилган С-УЗ800-20-ГР-0038 рақамли “ACCESS MICROSCHOLARSHIP PROGRAM” халқаро грант дастури доирасида фойдаланилган (Абу Райҳон Беруний номидаги Урганч давлат университетининг 2025-йил 25-июндаги №06-117/1-сон маълумотномаси). Натижада сўровга асосланган таълим (ИБЛ)нинг 5Е модели асосида талабаларнинг оғзаки нутқ компетенсияси, коммуникатив фаоллиги ва мустақил фикрлаш кўникмаларини ривожлантириш самарадорлигини оширишга хизмат қилган;
         инглиз тили мулоқот жараёнида юзага келадиган лингвистик (лексик-грамматик, фонетик, интерференсия) ва нолингвистик (психологик, методологик, мотивацион ҳамда ижтимоий) қийинчиликларни бартараф этишга йўналтирилган, ИБЛ ҳамда 5Е модели асосида босқичма-босқич коррексион механизмни назарий ва амалий жиҳатдан қамраб олувчи методик тавсиялардан 2025-йил 2-сентабр куни Ўзбекистон Миллий телерадиокомпаниясининг Хоразм вилояти телерадиоканали орқали эфирга узатилган “Нажот билимда” номли илмий-маърифий эшиттиришларини тайёрлашда фойдаланилди. (Ўзбекистон Миллий телерадиокомпаниясининг Хоразм вилояти телерадиоканалининг 2025-йил 5-сентабрдаги 716-сон маълумотнома асосида). Натижада ИБЛ ва 5Е модели асосида инглиз тилида оғзаки мулоқотни ривожлантириш ҳамда лингвистик ва нолингвистик қийинчиликларни бартараф этиш бўйича билимларни ўзлаштириш йўлларини такомиллаштиришга эришилган.