Усмонов Алишер Ғоффорали ўғлининг

фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақидаги эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Спорт жамоаларида норасмий лидерлар таъсирининг психологик хусусиятлари”. 19.00.05-Ижтимоий психология. Этнопсихология (психология фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2024.4.PhD/P1087.
Илмий раҳбар: Ғофуров Азизбек Умаржонович, психология фанлари доктори (DSc), профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Бухоро давлат университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК номи: Бухоро давлат университети ҳузуридаги илмий даражалар берувчи DSc.03/2025.27.12.P.08.10.
Расмий оппонентлар: Займетов Ҳусан Авасхонович, психология фанлари доктори (DSc), профессор, Жумабаев Тимур Жалгасбаевич, психология фанлари бўйича (PhD), дотсент.
Етакчи ташкилот: Самарқанд давлат университети.
Диссертация йўналиши назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: спорт жамоаларида норасмий лидерлар таъсирининг психологик хусусиятлари тадқиқ этиш ва тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
спорт жамоаларида норасмий лидерларнинг психологик таъсири спортчиларнинг жамоавий бирдамлиги, ўзаро ишончи, мотивацияси ҳамда ижтимоий-психологик мослашувининг шаклланишида муҳим омил эканлиги, норасмий лидерларнинг шахслараро муносабатларни тартибга солиш, спортчиларнинг эмоционал ҳолатини қўллаб-қувватлаш ва жамоада ижобий психологик муҳитни таъминлашдаги детерминант роли аниқланган;
спорт жамоаларида норасмий лидерларнинг коммуникатив компетентлиги, эмоционал интеллекти, мотивацион таъсири ҳамда ижтимоий қўллаб-қувватлаш механизмларидан самарали фойдаланиши спортчиларнинг жамоавий ҳамкорлиги, масъулият ҳисси, ўзаро ишончи ва мусобақа фаолиятидаги психологик барқарорлигини таъминловчи муҳим психологик омиллар эканлиги далилланган;
спорт жамоаларида расмий ва норасмий лидерлар ўртасидаги ўзаро ҳамкорлик, жамоа ичидаги коммуникация сифати ҳамда спортчилар ўртасидаги ижобий ижтимоий-психологик муносабатлар жамоа бирлиги, ўзаро қўллаб-қувватлаш, низоларни конструктив ҳал этиш ва юқори спорт натижаларига эришишда муҳим психологик омил эканлиги далилланган;
спорт жамоаларида норасмий лидерларнинг ижобий психологик таъсирини ривожлантириш, спортчиларда жамоавий ҳамкорлик, масъулият, лидерлик компетенциялари, эмоционал барқарорлик ва самарали мулоқот кўникмаларини шакллантириш орқали жамоанинг психологик иқлими ҳамда спорт фаолияти самарадорлигини ошириш зарурлиги асосланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. “Спорт жамоаларида норасмий лидерлар таъсирининг психологик хусусиятлари” юзасидан ўтказилган илмий тадқиқот натижалари асосида:
спорт жамоаларида норасмий лидерларнинг эмоционал интеллекти, коммуникатив компетентлиги, мотивацион таъсири ҳамда ижтимоий қўллаб-қувватлаш механизмларидан самарали фойдаланиши спортчиларнинг жамоавий бирдамлиги, ўзаро ишончи, психологик барқарорлиги ва мусобақа фаолиятидаги самарадорлигини таъминловчи муҳим психологик омиллар эканлиги далилланганлигига оид таклифлар Низомий номидаги Ўзбекистон миллий педагогика университети ҳузуридаги Психология ўқув-илмий марказининг 2024-йил 21-август ПМ-179-сон буйруғи билан «Ижтимоий психология. Этнопсихология» модулига киритилган (Низомий номидаги Ўзбекистон миллий педагогика университети ҳузуридаги Психология ўқув-илмий марказининг 2024-йил 26-августдаги ПМ-179-а сон маълумотномаси). Натижада спорт жамоаларида норасмий лидерларнинг спортчилар фаолияти ва жамоавий ҳамкорликка таъсир этувчи психологик омиллари тадқиқ қилинган;
спорт жамоаларида шахслараро муносабатлар, ўзаро ишонч ва коммуникатив ҳамкорлик кўрсаткичлари ўртасидаги боғлиқлик асосида норасмий лидерларнинг спортчиларни умумий мақсад сари сафарбар этиши, жамоа ичидаги низоларни конструктив бошқариши ҳамда ижобий психологик муҳитни шакллантиришдаги роли очиб берилганлигига оид маълумотлар Низомий номидаги Ўзбекистон миллий педагогика университети ҳузуридаги Психология ўқув-илмий марказининг 2024-йил 21-август ПМ-179-сон буйруғи билан «Ижтимоий психология. Этнопсихология» модулига киритилган (Низомий номидаги Ўзбекистон миллий педагогика университети ҳузуридаги Психология ўқув-илмий марказининг 2024-йил 26-августдаги ПМ-179-а сон маълумотномаси). Натижада спорт жамоаларида норасмий лидерлар таъсирининг ёш, спорт тажрибаси ва жамоа таркибидаги мақомига боғлиқ психологик хусусиятлари таҳлил қилинган;
спорт жамоаларида расмий ва норасмий лидерлар ўртасидаги ҳамкорлик, жамоа ичидаги коммуникация сифати ҳамда спортчилар ўртасидаги ўзаро қўллаб-қувватлаш даражаси ошгани сари спортчиларнинг ўзини назорат қилиши, масъулиятни ҳис этиши, жамоага содиқлиги, мусобақа вазиятларида тўғри қарор қабул қилиши ҳамда умумий натижага йўналтирилган ҳамкорлик кўникмалари изчил ривожланиши асосида норасмий лидерларнинг жамоа самарадорлигини таъминловчи психологик механизмлари очиб берилганлигига оид маълумотлар Низомий номидаги Ўзбекистон миллий педагогика университети ҳузуридаги Психология ўқув-илмий марказининг 2024-йил 21-август ПМ-179-сон буйруғи билан «Ижтимоий психология. Этнопсихология» модулига киритилган (Низомий номидаги Ўзбекистон миллий педагогика университети ҳузуридаги Психология ўқув-илмий марказининг 2024-йил 26-августдаги ПМ-179-а сон маълумотномаси). Натижада спорт жамоаларида норасмий лидерларнинг жамоавий психологик иқлим ва спортчилар мотивациясига таъсири илмий асосда ёритилган;
Спорт жамоаларида норасмий лидерларнинг ижобий психологик таъсирини ривожлантириш учун самарали мулоқот, эмоционал барқарорлик, мотивацияни қўллаб-қувватлаш, масъулиятни тақсимлаш, жамоавий қарор қабул қилиш, низоларни конструктив бошқариш ҳамда спортчиларда лидерлик компетенцияларини ривожлантириш зарурлиги асосланганлигига оид илмий янгилик Низомий номидаги Ўзбекистон миллий педагогика университети ҳузуридаги Психология ўқув-илмий марказининг 2024-йил 21-август ПМ-179-сон буйруғи билан «Ижтимоий психология. Этнопсихология» модулига киритилган (Низомий номидаги Ўзбекистон миллий педагогика университети ҳузуридаги Психология ўқув-илмий марказининг 2024-йил 26-августдаги ПМ-179-а сон маълумотномаси). Натижада спорт жамоаларида норасмий лидерларнинг шахсий ва ижтимоий-психологик хусусиятлари ҳамда уларнинг жамоа фаолияти самарадорлигига таъсир этувчи психологик омиллар тизимли равишда ўрганилган.