Азамқулов Нурбек Улуғбек ўғлининг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақидаги эълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Қишлоқ хўжалигида буғдой етиштиришнинг иқтисодий самарадорлигини ошириш йўллари”, 08.00.04 – Қишлоқ хўжалиги иқтисодиёти (иқтисодиёт фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2026.2.PhD/Iqt6789
Илмий раҳбар: Узайдуллаев Шерзод Шукуруллаевич, иқтисодиёт фанлари фалсафа доктори, дотсент.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Гулистон давлат университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Бердақ номидаги Қорақалпоқ давлат университети, PhD.03/2025.27.12.I.04.12.
Расмий оппонентлар: Мирзанов Бердақ Жолдасбаевич, иқтисодиёт фанлари фалсафа доктори, профессор; Илмуратов Шовкат Махсумович, иқтисодиёт фанлари фалсафа доктори.
Етакчи ташкилот: Жиззах политехника институти.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: Қишлоқ хўжалигида буғдой етиштиришнинг иқтисодий самарадорлигини ошириш йўллари бўйича илмий тавсиялар ва амалий таклифлар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
буғдой етиштиришда иқтисодий самарадорликни баҳолашнинг кўрсаткичлар тизими, унинг таркибий тузилмаси ва баҳолаш мезонларини ҳисобга олган ҳолда буғдой етиштиришнинг иқтисодий самарадорлигини комплекс баҳолаш аниқлигини 12–15 фоизга ошириш асосланган;
буғдой етиштиришда ер ва сув ресурсларидан фойдаланиш самарадорлигининг иқтисодий натижаларга таъсирини аниқловчи интеграл индекс орқали суғориш сувларидан фойдаланиш самарадорлигини 10–12 фоизга ошиши асосланган;
буғдой етиштирувчи хўжаликларда техник-технологик модернизацияни давлат томонидан қўллаб-қувватлашнинг имтиёзли кредитлаш, техникани лизинг асосида янгилаш, давлат-хусусий шерикликка асосланган ташкилий-иқтисодий механизмлар ва ишлаб чиқариш харажатларини камайтириш имконияти асосланган;
Сирдарё вилоятида буғдой ялпи ҳосили ҳажмига таъсир қилувчи омилларни таҳлил қилган ҳолда ARIMA модели асосида 2030-йилгача прогноз кўрсаткичлари ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши.
Буғдой етиштириш соҳасида иқтисодий самарадорликни оширишга қаратилган асосий йўналишлар бўйича олинган натижалар асосида:
буғдой етиштиришда иқтисодий самарадорликни баҳолашнинг кўрсаткичлар тизими, унинг таркибий тузилмаси ва баҳолаш мезонларини ҳисобга олган ҳолда буғдой етиштиришнинг иқтисодий самарадорлигини комплекс баҳолаш аниқлигини 12–15 фоизга ошириш асосланганлик таклифи Сирдарё вилояти Ховос туманида амалиётга жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Қишлоқ хўжалигида билим ва инновациялар миллий марказининг 2026-йил 22-сентабрдаги 05/05-02-914-сонли маълумотномаси). Мазкур илмий таклифнинг амалиётга жорий қилиниши натижасида “ZAMIN UNUMDOR YER 777” (МЧЖ)да буғдой етиштиришнинг иқтисодий самарадорлигини комплекс баҳолаш аниқлиги 12– 15 фоизга ошган. Ҳосилдорлик, маҳсулот таннархи, рентабеллик даражаси ҳамда ер, сув ва моддий-техник ресурслардан фойдаланиш кўрсаткичларини ягона методологик асосда таҳлил қилинди.
буғдой етиштиришда ер ва сув ресурсларидан фойдаланиш самарадорлигининг иқтисодий натижаларга таъсирини аниқловчи интеграл индекс орқали суғориш сувларидан фойдаланиш самарадорлигини 10–12 фоизга ошиши асосланганлик таклифи Сирдарё вилояти қишлоқ хўжалиги тармоғида амалиётга жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Қишлоқ хўжалигида билим ва инновациялар миллий марказининг 2026-йил 22-сентабрдаги 05/05-02-914-сонли маълумотномаси). Мазкур илмий таклифнинг амалиётга жорий қилиниши натижасида суғориш сувларидан фойдаланиш самарадорлиги 10–12 фоизга ошган, ҳосилдорлик кўрсаткичлари ўртача 8–10 фоизга яхшиланган.
буғдой етиштирувчи хўжаликларда техник-технологик модернизацияни давлат томонидан қўллаб-қувватлашнинг имтиёзли кредитлаш, техникани лизинг асосида янгилаш, давлат-хусусий шерикликка асосланган ташкилий-иқтисодий механизмлар ва ишлаб чиқариш харажатларини камайтириш имконияти асосланганлик таклиф Сирдарё вилояти қишлоқ хўжалиги тармоғида амалиётга жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Қишлоқ хўжалигида билим ва инновациялар миллий марказининг 2026-йил 22-сентабрдаги 05/05-02-914-сонли маълумотномаси). Мазкур илмий таклифнинг амалиётга жорий қилиниши буғдой етиштирувчи хўжаликларда техник-технологик модернизацияни давлат томонидан қўллаб-қувватлаш механизмлари ишлаб чиқариш харажатларини 6–8 фоизга камайтириб, рентабеллик даражасини 10– 14 фоизга оширган.
Сирдарё вилоятида буғдой ялпи ҳосили ҳажмига таъсир қилувчи омилларни таҳлил қилган ҳолда ARIMA модели асосида 2030-йилгача прогноз кўрсаткичлари Сирдарё вилояти қишлоқ хўжалиги тармоғида, ривожланиш дастурлари ва лойиҳаларида амалиётда фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Қишлоқ хўжалигида билим ва инновациялар миллий марказининг 2026-йил 22-сентабрдаги 05/05-02-914-сонли маълумотномаси). Мазкур илмий таклифнинг амалиётга жорий қилиниши Сирдарё вилояти қишлоқ хўжалигида оптимистик вариантда 2025-йилга нисбатан 10-11 фоиз оралиғида ўсиши асослаб берилган.
Азамқулов Нурбек Улуғбек ўғлининг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақидаги еълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Қишлоқ хўжалигида буғдой етиштиришнинг иқтисодий самарадорлигини ошириш йўллари”, 08.00.04 – Қишлоқ хўжалиги иқтисодиёти (иқтисодиёт фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2026.2.PhD/IQT6789
Илмий раҳбар: Узайдуллаев Шерзод Шукуруллаевич, иқтисодиёт фанлари фалсафа доктори, доцент.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Гулистон давлат университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Бердақ номидаги Қорақалпоқ давлат университети, PhD.03/2025.27.12.I.04.12.
Расмий оппонентлар: Мирзанов Бердақ Жолдасбаевич, иқтисодиёт фанлари фалсафа доктори, профессор; Илмуратов Шовкат Махсумович, иқтисодиёт фанлари фалсафа доктори.
Етакчи ташкилот: Жиззах политехника институти.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: Қишлоқ хўжалигида буғдой етиштиришнинг иқтисодий самарадорлигини ошириш йўллари бўйича илмий тавсиялар ва амалий таклифлар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
буғдой етиштиришда иқтисодий самарадорликни баҳолашнинг кўрсаткичлар тизими, унинг таркибий тузилмаси ва баҳолаш мезонларини ҳисобга олган ҳолда буғдой етиштиришнинг иқтисодий самарадорлигини комплекс баҳолаш аниқлигини 12–15 фоизга ошириш асосланган;
буғдой етиштиришда ер ва сув ресурсларидан фойдаланиш самарадорлигининг иқтисодий натижаларга таъсирини аниқловчи интеграл индекс орқали суғориш сувларидан фойдаланиш самарадорлигини 10–12 фоизга ошиши асосланган;
буғдой етиштирувчи хўжаликларда техник-технологик модернизацияни давлат томонидан қўллаб-қувватлашнинг имтиёзли кредитлаш, техникани лизинг асосида янгилаш, давлат-хусусий шерикликка асосланган ташкилий-иқтисодий механизмлар ва ишлаб чиқариш харажатларини камайтириш имконияти асосланган;
Сирдарё вилоятида буғдой ялпи ҳосили ҳажмига таъсир қилувчи омилларни таҳлил қилган ҳолда АРИМА модели асосида 2030 йилгача прогноз кўрсаткичлари ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши.
Буғдой етиштириш соҳасида иқтисодий самарадорликни оширишга қаратилган асосий йўналишлар бўйича олинган натижалар асосида:
буғдой етиштиришда иқтисодий самарадорликни баҳолашнинг кўрсаткичлар тизими, унинг таркибий тузилмаси ва баҳолаш мезонларини ҳисобга олган ҳолда буғдой етиштиришнинг иқтисодий самарадорлигини комплекс баҳолаш аниқлигини 12–15 фоизга ошириш асосланганлик таклифи Сирдарё вилояти Ховос туманида амалиётга жорий етилган (Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Қишлоқ хўжалигида билим ва инновациялар миллий марказининг 2026 йил 22 сентабрдаги 05/05-02-914-сонли маълумотномаси). Мазкур илмий таклифнинг амалиётга жорий қилиниши натижасида “ЗАМИН УНУМДОР ЕР 777” (МЧЖ)да буғдой етиштиришнинг иқтисодий самарадорлигини комплекс баҳолаш аниқлиги 12– 15 фоизга ошган. Ҳосилдорлик, маҳсулот таннархи, рентабеллик даражаси ҳамда ер, сув ва моддий-техник ресурслардан фойдаланиш кўрсаткичларини ягона методологик асосда таҳлил қилинди.
буғдой етиштиришда ер ва сув ресурсларидан фойдаланиш самарадорлигининг иқтисодий натижаларга таъсирини аниқловчи интеграл индекс орқали суғориш сувларидан фойдаланиш самарадорлигини 10–12 фоизга ошиши асосланганлик таклифи Сирдарё вилояти қишлоқ хўжалиги тармоғида амалиётга жорий етилган (Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Қишлоқ хўжалигида билим ва инновациялар миллий марказининг 2026 йил 22 сентабрдаги 05/05-02-914-сонли маълумотномаси). Мазкур илмий таклифнинг амалиётга жорий қилиниши натижасида суғориш сувларидан фойдаланиш самарадорлиги 10–12 фоизга ошган, ҳосилдорлик кўрсаткичлари ўртача 8–10 фоизга яхшиланган.
буғдой етиштирувчи хўжаликларда техник-технологик модернизацияни давлат томонидан қўллаб-қувватлашнинг имтиёзли кредитлаш, техникани лизинг асосида янгилаш, давлат-хусусий шерикликка асосланган ташкилий-иқтисодий механизмлар ва ишлаб чиқариш харажатларини камайтириш имконияти асосланганлик таклиф Сирдарё вилояти қишлоқ хўжалиги тармоғида амалиётга жорий етилган (Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Қишлоқ хўжалигида билим ва инновациялар миллий марказининг 2026 йил 22 сентабрдаги 05/05-02-914-сонли маълумотномаси). Мазкур илмий таклифнинг амалиётга жорий қилиниши буғдой етиштирувчи хўжаликларда техник-технологик модернизацияни давлат томонидан қўллаб-қувватлаш механизмлари ишлаб чиқариш харажатларини 6–8 фоизга камайтириб, рентабеллик даражасини 10– 14 фоизга оширган.
Сирдарё вилоятида буғдой ялпи ҳосили ҳажмига таъсир қилувчи омилларни таҳлил қилган ҳолда АРИМА модели асосида 2030 йилгача прогноз кўрсаткичлари Сирдарё вилояти қишлоқ хўжалиги тармоғида, ривожланиш дастурлари ва лойиҳаларида амалиётда фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Қишлоқ хўжалигида билим ва инновациялар миллий марказининг 2026 йил 22 сентабрдаги 05/05-02-914-сонли маълумотномаси). Мазкур илмий таклифнинг амалиётга жорий қилиниши Сирдарё вилояти қишлоқ хўжалигида оптимистик вариантда 2025 йилга нисбатан 10-11 фоиз оралиғида ўсиши асослаб берилган.
