Джумаева Холида Юнусовнанинг

фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар. Диссертасия мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган тармоғи номи): «Ёшлик И кони мис-порфир маъданларини бойитишнинг самарали технологиясини ишлаб чиқиш ва илмий жиҳатдан асослас», 04.00.14 – Фойдали қазилмаларни бойитиш (техника фанлари).
Диссертасия мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2026.4.PhD/T7101.
Илмий раҳбар: Якубов Маҳмуджон Маҳамаджанович, техника фанлари доктори, профессор.
Диссертасия бажарилган муассасалар номи: Минерал ресурслар институти ДМ.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Миллий технологик тадқиқотлар университети «MISIS»нинг Олмалиқ шаҳридаги филиали, DSc.31/2025.27.12.T.04.01.
Расмий оппонентлар: Бердияров Баҳриддин Тиловқобилович, техника фанлари доктори, дотсент; Сапаров Сарвар Тошпўлатович, техника фанлари доктори, дотсент.
Етакчи ташкилот: Тошкент давлат техника университети.
Диссертасия йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: “Ёшлик И” кони мис-порфир рудаларини минералларни ажратиш схемаси ва режимини такомиллаштириш асосида бойитиш технологиясини ишлаб чиқиш ҳамда мис, олтин ва бошқа металларни олишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
“Ёшлик И” кони мис-порфир рудаларидан олтин ва кумушни ажратиб олиш учун гравитацион бойитиш усулларини қўллаган ҳолда комплекс қайта ишлаш самарадорлиги илмий асосланган ва олтиннинг 42,47% ва кумушнинг 28,63% бойитмага ажратилиши аниқланган;
реагент режимини ишлаб чиқишга боғлиқ тажрибаларни амалга ошириш натижасида, илк маротаба тўпловчи реагент сифатида АероМИХ-5125 тўпловчисини флотация жараёнида қўллаган ҳолда самарали натижалар олиш мумкинлиги ҳамда АероМИХ-5125 реагентнинг 5g/t оптимал миқдорлари аниқланган;
“Ёшлик И” конининг балансдаги ва балансдан ташқари рудаларини 60% баланс ва 40% балансдан ташқари нисбатда аралаштириш асосида тайёрланган шихтани бойитиш ҳамда олинган бойитмаларни қайта тозалашнинг самарали технологик схемалари ишлаб чиқилган;
“Ёшлик И” кони рудаларини анъанавий технологик схемалар асосида ва янги реагентлар ёрдамида мис ва молибденни ўз ичига олган коллектив бойитмаларини, мис, молибден, олтин ва кумуш бойитмалари кўринишидаги металлургик жараёнлар учун тайёр маҳсулотларни олишнинг самарали технологик схемаси ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. “Ёшлик И” конининг балансдаги ва балансдан ташқари маъданларини бойитиш технологиясини ишлаб чиқиш бўйича олинган илмий натижалар асосида:
таркибида пирит ва гил-слюда минераллари кўп бўлган балансдаги ва балансдан ташқари мис маъданларини қайта ишлаш технологияси “Олмалиқ кон-металлургия комбинати” АЖнинг тажриба-бойитиш фабрикасида жорий этилган (“Олмалиқ кон-металлургия комбинати” АЖнинг 2025-йил 14-мартдаги 61-63-09-сон маълумотномаси). Натижада, таркибида мис миқдори 12,75 фоиз бўлган бойитма олиниб, миснинг бойитмага ажралиш даражаси 62,3 фоизни ташкил этган;
“Ёшлик И” конининг балансдаги ва балансдан ташқари маъданларини шарли тегирмонда заррачаларнинг 80 фоизи − 0,074 мм синфгача майдалаш, сўнгра гравитацион ва флотацион бойитиш усулларининг асосий ҳамда тозалаш босқичларини қўллашга асосланган технологик схема “Олмалиқ кон-металлургия комбинати” АЖнинг 2-сон мис бойитиш фабрикасида жорий этилган (“Олмалиқ кон-металлургия комбинати” АЖнинг 2025-йил 14-мартдаги 61-63-09-сон маълумотномаси). Натижада, балансдаги ва балансдан ташқари маъданларни гравитацион ҳамда флотацион бойитиш усулларини кетма-кет қўллаш асосида қайта ишлаш имконияти яратилган.