Халилова Насиба Джамоловнанинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I.Умумий маълумотлар:
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража берадиган фан тармоғи): “Олий таълимда коллаборатив ўқитиш асосида талабалар академик фаолиятини ташкил этиш методикасини такомиллаштириш (инглиз тили дарслари мисолида)”, 13.00.02 – Таълим ва тарбия назарияси ва методикаси (инглиз тили).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2023.4.PhD/Ped6311.
Илмий раҳбар: Висуанатҳан Гопалан, педагогика фанлари доктори (DSc), профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Бухоро давлат педагогика институти.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи (муассасалар), ИК рақами: Бухоро давлат университети, PhD.03/2025.27.12.Ped.08.05.
Расмий оппонентлар: Курбанова Гулноз Негматовна, педагогика фанлари доктори (DSc), профессор; Садиков Эркин Турсунович, педагогика фанлари фалсафа доктори (PhD), доцент.
Етакчи ташкилот: Каттақўрғон давлат педагогика институти.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади олий таълимда инглиз тили дарсларида коллаборатив ўқитиш асосида талабалар академик фаолиятини ташкил этиш методикасини такомиллаштиришга доир таклиф ва тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
инглиз тили дарсларида коллаборатив ўқитиш асосида талабалар академик фаолиятини ташкил этишнинг дидактик имконияти ҳамкорлик, рефлекция, интеграция ва трансформация компонентларини интеграциялаш орқали ўзаро функсионал боғлиқлиги педагогик тизим сифатидаги ишлаш механизми аниқлаштирилган;
инглиз тили дарсларида академик фаолиятни ташкил этишда коллаборатив ўқитиш мазмуни ижодий ёндашув асосида ўқув жараёнига СйнcЛооп Cоллаборатион, CлоудCонструcт Метҳод, ДуалПатҳ Инқуирй ва CроссВисион Ротатион методларини интеграциялаш асосида такомиллаштирилган;
олий таълимда инглиз тили дарсларида коллаборатив ўқитиш асосида талабалар академик фаолиятини ташкил этишнинг интегратив модели баҳолаш ва бошқариш жараёнлари, танқидий фикрлашни ривожлантириш ҳамда жамоавий қарор қабул қилиш компетенсияларини ривожлантириш Cоллаборативе Леарнинг Девелопмент” (CЛД) платформаси ҳамда “Аcтивитй Аналйсис” (АА) ва “Cоллаборативе Аналйсис Тоол” (CолАТ) малакаларига устуворлик бериш асосида такомиллаштирилган;
коллаборатив ўқитиш асосида талабалар академик фаолиятини ташкил этиш самарадорлиги мақсадли, мазмунли, технологик-методик ва баҳолаш компонентларини интеграциялаш ҳамда ўқув жараёнини режалаштириш, ташкил этиш, мониторинг қилиш босқичлари ўртасидаги узвийлик асосида такилиф ва тавсиялар ишлаб чиқилган;
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Олий таълимда коллаборатив ўқитиш асосида талабалар академик фаолиятини ташкил этиш методикасини такомиллаштириш бўйича олинган илмий натижалар асосида:
инглиз тили дарсларида коллаборатив ўқитиш асосида талабалар академик фаолиятини ташкил этишнинг дидактик имконияти ҳамкорлик, рефлекция, интеграция ва трансформация компонентларини интеграциялаш орқали ўзаро функсионал боғлиқлиги педагогик тизим сифатидаги ишлашга оид илмий хулосалардан Алишер Навоий номидаги Тошкент давлат ўзбек тили ва адабиёти университетида 2020–2023-йилларга мўлжалланган давлат илмий-техника дастури доирасида амалга оширилган АМ-ФЗ-201908172 рақамли “Ўзбек тилининг таълимий корпусини яратиш” мавзусидаги амалий лойиҳада фойдаланилган (Алишер Навоий номидаги Тошкент давлат ўзбек тили ва адабиёти университетининг 2026-йил 25-февралдаги 04/1-1116-сон маълумотномаси). Натижада, коллаборатив ўқитиш асосида талабалар академик фаолиятини ташкил этиш мазмуни такомиллаштирилган;
инглиз тили дарсларида академик фаолиятни ташкил этишда коллаборатив ўқитиш мазмуни ижодий ёндашув асосида ўқув жараёнига СйнcЛооп Cоллаборатион, CлоудCонструcт Метҳод, ДуалПатҳ Инқуирй ва CроссВисион Ротатион методларини интеграциялашга оид илмий-методик тавсиялардан Алишер Навоий номидаги Тошкент давлат ўзбек тили ва адабиёти университетида 2022–2025-йилларда амалга оширилган Эрасмус+ Интернатионал Cредит Мобилитй Кей Аcтион 1 – Мобилитй фор леарнерс анд стафф – Ҳигҳер эдуcатион студент анд стафф мобилитй дастури доирасида Италиянинг Cаъ Фосcари университети билан ҳамкорликда амалга оширилган халқаро лойиҳа фаолиятида фойдаланилган (Алишер Навоий номидаги Тошкент давлат ўзбек тили ва адабиёти университетининг 2026-йил 25-февралдаги 04/1-11178-сон маълумотномаси). Натижада, талабалар академик фаолиятини ташкил этишда ўқув жараёнини модернизация қилишга қаратилган илмий-методик имконияти кенгайган;
олий таълимда инглиз тили дарсларида коллаборатив ўқитиш асосида талабалар академик фаолиятини ташкил этишнинг интегратив модели баҳолаш ва бошқариш жараёнлари, танқидий фикрлашни ривожлантириш ҳамда жамоавий қарор қабул қилиш компетенсияларини ривожлантириш Cоллаборативе Леарнинг Девелопмент” (CЛД) платформаси ҳамда “Аcтивитй Аналйсис” (АА) ва “Cоллаборативе Аналйсис Тоол” (CолАТ) малакаларига устуворлик беришга доир тадқиқот натижаларидан Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги Олий таълимни ривожлантириш тадқиқотлари маркази фаолиятида фойдаланилган (Олий таълимни ривожлантириш тадқиқотлари марказининг 2025-йил 23-декабрдаги 02/01-01-617-сон маълумотномаси). Натижада, хорижий тил ва адабиёти таълим йўналишида ўтиладиган “Инглиз тили ўқитиш методикаси” фанининг ўқув дастури такомиллаштирилган.
коллаборатив ўқитиш асосида талабалар академик фаолиятини ташкил этиш самарадорлиги мақсадли, мазмунли, технологик-методик ва баҳолаш компонентларини интеграциялаш ҳамда ўқув жараёнини режалаштириш, ташкил этиш, мониторинг қилиш босқичлари ўртасидаги узвийликка оид илмий хулосалар “Спееч Этиқуетте (Эдуcатионал Мануал-Парт И)” номли ўқув қўлланма ишлаб чиқишда фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2026-йил 17-августдаги № 6949-496а-8326-5170-2888-0659-9237-сонли маълумотномаси). Натижада, талабалар академик фаолиятини ташкил этиш жараёнларининг мақсад, мазмун, технологик-методик ва баҳолаш компонентлари ўзаро уйғунлаштирилиб, ўқув жараёнини тизимли бошқариш, талабаларнинг академик фаоллигини ошириш ва таълим натижадорлигини таъминлаш имкониятлари кенгайтирилган.