Бозоров Дамирнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар: Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража берадиган фан тармоғи): «Композицион кимёвий флотореагентлар - кўпиклантирувчиларнинг самарали таркибларини ишлаб чиқиш ва уларни таркибида кумуш бўлган мис-молибден рудаси концентратини ажратиб олиш учун флотация жараёнида қўллаш», 02.00.07 – Композицион, лок-бўёқ ва резина материаллари кимёси ва технологияси хамда 05.02.01 – Машинасозликда материалшунослик. Қуймачилик. Металларга термик ва босим остида ишлов бериш. Қора, рангли ва ноёб металлар металлургияси (техника фанлари).
Диссертация мавзуси рўйҳатга олинган рақам: В2026.2.PhD/Т6643.
Илмий раҳбарлар: Хурсанов Абдулла Халмурадович, техника фанлари доктори; Негматов Жахонгир Носир ўғли, техника фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), катта илмий ходим.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Тошкент давлат техника университети «Фан ва тараққиёт» ДМ.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи: Тошкент давлат техника университети «Фан ва тараққиёт» ДМ, DSc.03/2025.27.12.Т.02.06.
Расмий оппонентлар: Якубов Махмуджон Махамаджонович, техника фанлари доктори, профессор; Тухтаев Феруз Садуллоевич, кимё фанлари доктори, доцент.
Етакчи ташкилот номи: Тошкент кимё-технология институти.
Диссертация йўналиши: амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: композицион кимёвий флотореагентлар - кўпиклантирувчиларнинг самарали таркибларини ишлаб чиқиш ва уларни таркибида кумуш бўлган мис-молибден рудаси концентратини ажратиб олиш учун флотация жараёнида қўллашдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
маҳаллий хомашё ва ишлаб чиқариш чиқиндилари асосидаги органо-ноорганик ингредиентларнинг табиати, тури, миқдори ва нисбатига, шунингдек мис-молибденли флотация жараёнининг технологик омилларига қараб ишлаб чиқилаётган композицион кимёвий флотореагент-кўпиклантирувчиларнинг физик-кимёвий хоссаларининг ўзгариш қонуниятлари илмий асосланган;
аниқланган қонуниятлар асосида мис-молибден рудаларини флотациялаш жараёнида қўллаб, кумушни ажратиб олиш учун органоминерал ингредиентлар, маҳаллий хомашё ва ишлаб чиқариш чиқиндилари асосида импорт ўрнини босувчи композицион кимёвий флотореагент-кўпиклантирувчиларнинг самарали таркиблари ишлаб чиқилган;
кумушни ажратиб олишда, мис-молибден рудаларини флотация қилиш жараёнида ишлаб чиқилган КХФ-ВС-СС синфига мансуб композицион кимёвий флотореагент-кўпиклантирувчиларни қўллаш имконияти кўрсатилган бўлиб, улар арзонлиги ва самарадорлиги билан ажралиб туради ҳамда қимматбаҳо импорт қилинадиган кўпиклантирувчиларнинг Т-66, Т-80, Т-92 ва Т-94 ўрнини боса олиши аниқланган;
мис-молибден рудаларини флотациялаш жараёнида қўллаш учун мўлжалланган КХФ-ВС-СС синфидаги импорт ўрнини босувчи композицион кимёвий флотореагент-кўпиклантирувчиларни олиш технологияси ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Композицион кимёвий флотореагентлар - кўпиклантирувчиларнинг самарали таркибларини ишлаб чиқиш ва уларни таркибида кумуш бўлган мис-молибден рудаси концентратини ажратиб олиш учун флотация жараёнида қўллаш бўйича илмий натижалар асосида:
мис-молибден концентрати таркибидаги кумушни рудадан юқори даражада ажратиб оладиган импорт ўрнини босувчи, арзон ва самарали композицион кимёвий флотореагент-кўпиклантирувчилар «Олмалиқ КМК» АЖнинг мис бойитиш фабрикасида (МБФ) мис-молибден рудаларини флотация қилиш жараёнида амалиётга жорий этилган («Олмалиқ КМК» АЖнинг 2026 йил 2 сентябрдаги №SL-888-сонли маълумотномаси). Натижада, кумуш миқдори 0,003% бўлган руда таркибидаги кумушни 98,45% гача ажратиб олиш имконини берган;
композицион кимёвий флотореагент-кўпиклантирувчилар «Олмалиқ КМК» АЖнинг янги технологиялар марказий лабораторияси (МЛНТ) тажриба-бойитиш фабрикасида (ТБФ) мис-молибден рудаларини флотация қилиш жараёнида амалиётга жорий этилган («Олмалиқ КМК» АЖнинг 2026 йил 2 сентябрдаги №SL-888-сонли маълумотномаси). Натижада, яратилган композицион кимёвий флотореагент-кўпиклантирувчиларни «Олмалиқ КМК» АЖда қўллаш иқтисодий самарадорликни ошириш, жумладан, импортни қисқартириш ва валютани тежаш имконини берган.