Файзиева Гулчирой Пахлавон қизининг

фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтиссослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи): “Бўлажак инглиз тили ўқитувчиларининг адабий компетенциясини ривожлантириш методикасини такомиллаштириш”, 13.00.02 - Таълим ва тарбия назарияси ва методикаси (инглиз тили) (педагогика фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам:B2025.4.PhD/Ped11549.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Ўзбекистон миллий педагогика университети.
Илмий раҳбар: Ахмедова Нодира Мухторжоновна, педагогика фанлари номзоди, дотсент.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Низомий номидаги Ўзбекистон миллий педагогика университети ҳузуридаги фан доктори илмий даражасини берувчи DSc.01/2025.27.12.Ped.03.04.
Расмий оппонентлар: Холиқов Аъзам Абдусаломович, педагогика фанлари доктори, профессор; Норқўзиева Зебо Камаловна, педагогика фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), дотсент.
Етакчи ташкилот: Андижон давлат педагогика институти.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади олий таълим тизимида бўлажак инглиз тили ўқитувчиларининг адабий компетенциясини ривожлантириш жараёнини назарий ва методик жиҳатдан асослаш ҳамда уни самарали ташкил этишга қаратилган методикани такомиллаштиришдан иборат.
    III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
бўлажак инглиз тили ўқитувчиларининг адабий компетенциясини ривожлантиришнинг педагогик имкониятлари бадиий матнни қадриятли идрок этиш жараёнида адабий-назарий билимларни лингвистик таҳлил ҳамда маданий-контекстуал талқин билан уйғунлаштириш орқали матн мазмуни ва образлар моҳиятини англашдан мустақил адабий талқин яратишга йўналтирилган адабий тафаккурни шакллантириш асосида аниқлаштирилган;
бўлажак инглиз тили ўқитувчиларининг адабий компетенциясини ривожлантириш модели мақсадли, мазмуний, жараёнли ва баҳолаш компонентларининг функсионал боғлиқлигига кўра ўқиш-интерпретатив фаолиятни рефлексив-ижодий ёндашув билан уйғунлаштириш ҳамда адабий таҳлилдан маданий-контекстуал талқин ва мустақил ижодий муносабат билдиришга изчил ўтишни таъминлаш асосида такомиллаштирилган;
бўлажак инглиз тили ўқитувчиларининг адабий компетенциясини ривожлантириш методикаси интерпретатив ёндашувни рақамли ҳамкорлик муҳити билан интеграциялашга кўра Inquiry-Based Learning, ESA ва Close Reading методларини Қуизлет, Воянт Тоолс ҳамда AntConc воситалари билан уйғунлаштириш орқали бадиий матнни ўқишдан далилланган талқин ва ижодий қайта ифодалашгача бўлган фаолиятни босқичма-босқич ташкил этиш асосида такомиллаштирилган;
бўлажак инглиз тили ўқитувчиларининг адабий компетенциясини ривожлантириш самарадорлиги бадиий матнни танқидий-аналитик ўқишни маданий-контекстуал талқин ҳамда эстетик баҳолаш билан боғлаш орқали далилланган фикр билдириш ва рефлексив-ижодий фаолиятни фаоллаштириш ҳамда мустақил интерпретация ва ижодий қайта ифодалаш малакаларини барқарор ривожлантириш асосида оширилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Бўлажак инглиз тили ўқитувчиларининг адабий компетенциясини ривожлантириш технологиясига доир эришилган илмий натижалар асосида:
бўлажак инглиз тили ўқитувчиларининг адабий компетенциясини ривожлантиришнинг педагогик имкониятларини бадиий матнни қадриятли идрок этиш жараёнида адабий-назарий билимларни лингвистик таҳлил ҳамда маданий-контекстуал талқин билан уйғунлаштириш орқали матн мазмуни ва образлар моҳиятини англашдан мустақил адабий талқин яратишга йўналтирилган адабий тафаккурни шакллантиришга оид таклифлар “Тили ўрганилаётган мамлакат адабиёти” номли ўқув қўлланма мазмунига сингдирилган (Ўзбекистон миллий педагогика университетининг 2026-йил 31-январдаги 11-05-537/04-сонли маълумотномаси). Натижада, талабаларнинг бадиий матн мазмунини англаш, образлар моҳиятини изоҳлаш ҳамда адабий асарни лингвистик ва маданий контекстда мустақил талқин қилиш кўникмалари ривожлантирилган;
бўлажак инглиз тили ўқитувчиларининг адабий компетенциясини ривожлантириш моделини мақсадли, мазмуний, жараёнли ва баҳолаш компонентларининг функсионал боғлиқлигига кўра ўқиш-интерпретатив фаолиятни рефлексив-ижодий ёндашув билан уйғунлаштириш ҳамда адабий таҳлилдан маданий-контекстуал талқин ва мустақил ижодий муносабат билдиришга изчил ўтишни таъминлашга оид таклифлар “Practical English (reading, writing, speaking, листеннинг)” номли ўқув қўлланма мазмунига сингдирилган (Ўзбекистон миллий педагогика университетининг 2026-йил 31-январдаги 11-05-537/04-сонли маълумотномаси). Натижада, талабаларнинг бадиий матн асосида танқидий ўқиш, контекстуал талқин қилиш ва мустақил фикр билдириш кўникмаларини изчил ривожлантириш имкониятлари кенгайтирилган; модел диссертацияда айнан мақсадли, мазмуний, жараёнли ва баҳолаш компонентларининг ўзаро уйғунлиги асосида ёритилган.
бўлажак инглиз тили ўқитувчиларининг адабий компетенциясини ривожлантириш методикасини интерпретатив ёндашувни рақамли ҳамкорлик муҳити билан интеграциялашга кўра Inquiry-Based Learning, ESA ва Close Reading методларини Қуизлет, Воянт Тоолс ҳамда AntConc воситалари билан уйғунлаштириш орқали бадиий матнни ўқишдан далилланган талқин ва ижодий қайта ифодалашгача бўлган фаолиятни босқичма-босқич ташкил этишга оид тавсиялар “Тили ўрганилаётган мамлакат адабиёти” номли ўқув қўлланма мазмунига сингдирилган (Ўзбекистон миллий педагогика университетининг 2026-йил 31-январдаги 11-05-537/04-сонли маълумотномаси). Натижада, талабаларнинг бадиий матнни ўқиш, муҳокама қилиш, далиллаш ва мустақил ижодий талқин қилиш кўникмалари ривожлантирилган ҳамда адабий асосланган нутқни ифодалаш имкониятлари кенгайтирилган;
бўлажак инглиз тили ўқитувчиларининг адабий компетенциясини ривожлантириш самарадорлигини бадиий матнни танқидий-аналитик ўқишни маданий-контекстуал талқин ҳамда эстетик баҳолаш билан боғлаш орқали далилланган фикр билдириш ва рефлексив-ижодий фаолиятни фаоллаштириш ҳамда мустақил интерпретация ва ижодий қайта ифодалаш малакаларини барқарор ривожлантиришга оид таклифлар “Practical English (reading, writing, speaking, листеннинг)” номли ўқув қўлланма мазмунига сингдирилган (Ўзбекистон миллий педагогика университетининг 2026-йил 31-январдаги 11-05-537/04-сонли маълумотномаси). Натижада, талабаларнинг бадиий матнни мустақил талқин қилиш, далилланган фикр билдириш, эстетик баҳолаш ҳамда рефлексив-ижодий қайта ифодалаш кўникмаларининг барқарор ривожланиши таъминланган.