Абдуллаева Санобар Хамзаевнанинг

фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи): “Ҳарбий билим юрт курсантларининг оғзаки нутқ компетенцияларини ривожлантириш методикасини такомиллаштириш” 13.00.02 - Таълим ва тарбия назарияси ва методикаси (инглиз тили) (педагогика фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2025.2.PhD/Ped1560.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Ўзбекистон миллий педагогика университети.
Илмий раҳбар: Бахриддинова Дилафруз Насриддиновна, педагогика фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), дотсент.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Ўзбекистон миллий педагогика университети, DSc.01/2025.27.12.Ped.03.04.
Расмий оппонентлар: Исакулова Нилуфар Жаникуловна, педагогика фанлари доктори (DSc), профессор; Ахмедов Ойбек Сапорбоевич, филология фанлари доктори (DSc), профессор.
Етакчи ташкилот: Чирчиқ давлат педагогика университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади курсантларнинг оғзаки нутқ компетенцияларини ривожлантириш методикасини такомиллаштиришдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
курсантларнинг инглиз тилида оғзаки нутқ компетенцияларини ривожлантиришнинг дидактик имкониятлари хизматга йўналтирилган мулоқот жараёнларида аутентик нутқий материалларни қўллаш орқали оғзаки ифоданинг аниқлиги ва тезкорлигини шакллантиришга кўра аниқлаштирилган;
курсантларнинг оғзаки нутқ компетенцияларини ривожлантириш модели инглиз тилида буйруқ, ҳисобот ва хизмат мулоқотига хос нутқий актларни функсионал қайта ташкил этиш асосида оғзаки нутқ фаоллигини таъминловчи методик тузилма сифатида такомиллаштирилган;
курсантларда инглиз тилида оғзаки нутқ компетенцияларини ривожлантириш методикаси хизмат вазиятларини моделлаштиришга йўналтирилган интерактив мулоқот фаолияти орқали нутқий реакция ва ифодалашни синхрон ривожлантириш асосида такомиллаштирилган;
курсантларнинг инглиз тилида оғзаки нутқ компетенцияларини ривожлантириш самарадорлиги нутқий аниқлик ва функсионал ифодалаш даражасининг хизмат мулоқотида намоён бўлишига кўра оғзаки нутқ тайёргарлигининг ошиши билан такомиллаштирилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Курсантларнинг оғзаки нутқ компетенцияларини ривожлантириш бўйича илмий тадқиқот натижалари:
курсантларнинг инглиз тилида оғзаки нутқ компетенцияларини ривожлантиришнинг дидактик имкониятлари хизматга йўналтирилган мулоқот вазиятларида аутентик нутқий материалларни қўллаш орқали оғзаки ифоданинг аниқлиги ва тезкорлигини шакллантиришга кўра аниқлаштиришга оид тавсиялар “English for specific purposes (for lawyers)” номли ўқув қўлланма мазмунига сингдирилган (Ўзбекистин Республикаси Ички ишлар вазирлиги Академиясининг 2025 йил 29-ноябрдаги 284-сон буйруғи № 292). Натижада, инглиз тилини касбий йўналтириб ўқитиш жараёнида курсантларнинг хизмат вазиятларида диалогик мулоқот юритиш, қисқа монологик ахборот бериш, буйруқ, йўриқнома ва хизмат топшириқларини инглиз тилида аниқ ифодалаш кўникмаларини ривожлантиришга эришилган;
курсантларнинг оғзаки нутқ компетенцияларини ривожлантириш модели инглиз тилида буйруқ, ҳисобот ва хизмат мулоқотига хос нутқий қолипларни функсионал қайта ташкил этиш асосида оғзаки нутқ фаоллигини таъминловчи методик тузилма сифатида такомиллаштиришга оид таклифлардан Ҳарбий авиация терминларининг уч тилли изоҳли луғатининг электрон платформасини яратиш” мавзусидаги амалий лойиҳа доирасида илмий натижалардан фойдаланилган. (Ўзбекистон Республикаси Ҳарбий ҳавфсизлик ва мудофаа ҳарбий билим юртининг Ҳарбий авиация институтининг 2025 йил 14 ноябрдаги 286-сонли маълумотномаси). Натижада, курсантларнинг инглиз тилидаги ҳарбий-касбий терминларни оғзаки нутқда тўғри қўллаш ва вазиятли диалогларда нутқий реакция билдириш компетенциясини ривожлантиришга эришилган;
курсантларда инглиз тилида оғзаки нутқ компетенцияларини ривожлантириш методикаси хизмат вазиятларини моделлаштиришга йўналтирилган интерактив мулоқот фаолияти орқали нутқий реакция ва ифодалашни синхрон ривожлантириш асосида такомиллаштиришга оид тавсиялар “English for specific purposes (for lawyers)” номли ўқув қўлланма мазмунига сингдирилган (Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги Академиясининг 2025 йил 29-ноябрдаги 284-сон буйруғи № 292). Натижада, инглиз тилини ўқитиш жараёнида курсантларнинг монологик нутқда эса қисқа ҳисобот, брифинг ва хизмат ахборотини мантиқий баён этиш кўникмаларини ривожлантиришга эришилган;
курсантларнинг инглиз тилида оғзаки нутқ компетенцияларини ривожлантириш самарадорлиги нутқий аниқлик ва функсионал ифодалаш даражасининг хизмат мулоқотида намоён бўлишига кўра оғзаки нутқ тайёргарлигининг ошиши билан изоҳланишига оид тавсиялар Ҳарбий авиация терминларининг уч тилли изоҳли луғатининг электрон платформасини яратиш” мавзусидаги амалий лойиҳа доирасида илмий натижалардан фойдаланилган. (Ўзбекистон Республикаси Ҳарбий ҳавфсизлик ва мудофаа ҳарбий билим юртининг Ҳарбий авиация институтининг 2025 йил 14 ноябрдаги 286-сонли маълумотномаси). Натижада курсантларнинг оғзаки нутқ компетенцияси ривожланганлик даражасини CEFR баҳолаш мезонлари асосида мониторинг қилиш имконияти аниқланди.