Гафурова Махфуза Аббосовнанинг
фан доктори (DSc) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи): “Функсионал саводхонлик асосида бўлажак бошланғич таълим ўқитувчиларини профессионал ривожлантириш технологиялари”, 13.00.02 – Таълим ва тарбия назарияси ва методикаси (педагогика фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2025.1.DSc/Ped1063.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Фарғона давлат университети.
Илмий маслаҳатчи: Қурбонова Бахтихон Қўчқарбаевна, педагогика фанлари доктори (ДСc), профессор.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса, ИК рақами: Фарғона давлат университети, PhD.03/27.12.2025/Ped.10.03 рақамли Илмий Кенгаш асосидаги бир марталик Илмий Кенгаш.
Расмий оппонентлар: Эркабоева Нигора Шерматовна, педагогика фанлари доктори, профессор; Акрамова Гулбаҳор Ренатовна, педагогика фанлари доктори, профессор; Темиров Набижон Солиевич, педагогика фанлари доктори, профессор.
Етакчи ташкилот: Чирчиқ давлат педагогика университети
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади бўлажак бошланғич таълим ўқитувчиларнинг функсионал саводхонлик асосида профессионал ривожлантириш технологиялари бўйича тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III.Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
функсионал саводхонлик асосида бўлажак бошланғич таълим ўқитувчиларининг компетенсиялари синергетик бирлиги психологик-педагогик ва дидактик омилларнинг компонентларга таъсирини касбий вазиятларда билимни амалий ҳаракатга трансформациялаш билан уйғунлаштириш орқали мустақил ва самарали педагогик фаолиятни таъминлаш асосида аниқлаштирилган;
функсионал саводхонлик асосида бўлажак бошланғич таълим ўқитувчиларини профессионал ривожлантириш методикаси педагогик вазиятни таҳлил қилишдан профессионал ўсишга йўналтирилган сиклик фаолиятни рефлексив таҳлил натижаларига кўра индивидуал коррексиялаш орқали такомиллаштирилиб, функсионал саводхонликнинг репродуктив, продуктив ва креатив даражалари ишлаб чиқилган;
функсионал саводхонлик асосида бўлажак бошланғич таълим ўқитувчиларини профессионал ривожлантиришнинг структуравий-фаолиятли модели индивидуал ривожланиш харитасини рефлексив таҳлил натижаларига кўра динамик янгилаш ҳамда микроўқитиш жараёнида аниқланган касбий эҳтиёжларни индивидуал ривожланиш вазифаларига трансформациялаш орқали “Профессионал педагог” номли кўп ресурсли платформага интеграциялаш асосида такомиллаштирилган;
функсионал саводхонлик асосида бўлажак бошланғич таълим ўқитувчиларини профессионал ривожлантиришнинг 5 босқичли технологияси касбий вазиятни англашдан профессионал трансфергача бўлган фаолиятда ўзлаштирилган билимларни педагогик муаммоларнинг функсионал ечимига айлантириш ҳамда натижаларни рефлексив коррексиялаш механизмини таълим жараёнига интеграциялаш асосида такомиллаштирилган;
функсионал саводхонлик асосида бўлажак бошланғич таълим ўқитувчиларининг профессионал ривожланиш самарадорлигини баҳолаш механизми ўзлаштирилган билимларни педагогик вазиятларда қўллаш натижадорлиги ва шаклланган тажрибани янги касбий вазиятларга трансфер қилиш динамикасини ўзаро мувофиқликда аниқлаш асосида такомиллаштирилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Бўлажак бошланғич таълим ўқитувчиларнинг функсионал саводхонлик асосида профессионал ривожлантириш технологияларини такомиллаштириш бўйича тавсиялар ишлаб чиқишга оид таклиф ва тавсиялар асосида:
функсионал саводхонлик асосида бўлажак бошланғич таълим ўқитувчиларининг компетенсиялари синергетик бирлиги психологик-педагогик ва дидактик омилларнинг компонентларга таъсирини касбий вазиятларда билимни амалий ҳаракатга трансформациялаш билан уйғунлаштириш орқали мустақил ва самарали педагогик фаолиятни таъминлаш асосида аниқлаштиришга доир таклиф ва тавсиялардан 60110500 – Бошланғич таълим бакалавриат таълим йўналиши учун “Бошланғич таълим педагогикаси” номли дарслигини ишлаб чиқишда фойдаланилган (Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2025-йил 21-август 316-сонли буйруғи, 513045-рақамли нашр рухсатномаси). Натижада бўлажак бошланғич таълим ўқитувчиларнинг функсионал саводхонлик тузилмаси, ривожланиш омилларига доир билимларни ривожлантиришга хизмат қилган;
функсионал саводхонлик асосида бўлажак бошланғич таълим ўқитувчиларини профессионал ривожлантириш методикаси педагогик вазиятни таҳлил қилишдан профессионал ўсишга йўналтирилган сиклик фаолиятни рефлексив таҳлил натижаларига кўра индивидуал коррексиялаш орқали такомиллаштирилиб, функсионал саводхонликнинг репродуктив, продуктив ва креатив даражалари ишлаб чиқишга доир тавсиялардан 60110500 – Бошланғич таълим бакалавриат таълим йўналиши учун “Ҳамкорлик педагогикаси” номли дарслигини ишлаб чиқишда фойдаланилган (Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2025-йил 7-октабр 387-сонли буйруғи, 372155-рақамли нашр руҳсатномаси). Натижада функсионал саводхонлик асосида бўлажак бошланғич таълим ўқитувчиларини ривожлантиришнинг методикасини такомиллаштиришга хизмат қилган;
функсионал саводхонлик асосида бўлажак бошланғич таълим ўқитувчиларини профессионал ривожлантиришнинг структуравий-фаолиятли модели индивидуал ривожланиш харитасини рефлексив таҳлил натижаларига кўра динамик янгилаш ҳамда микроўқитиш жараёнида аниқланган касбий эҳтиёжларни индивидуал ривожланиш вазифаларига трансформациялаш орқали “Профессионал педагог” номли кўп ресурсли платформага интеграциялаш асосида такомиллаштиришга оид таклиф ва тавсиялардан 60110500 – Бошланғич таълимда “Бўлажак бошланғич таълим ўқитувчиларининг педагогик лойиҳалаш компетентлигини ривожлантириш” номли дарслиги ишлаб чиқишда фойдаланилган (Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2025- йил 21-август 316-сонли буйруғи, 488425 рақамли нашр рухсатномаси). Натижада бўлажак бошланғич таълим ўқитувчиларини функсионал саводхонлик асосида профессионал ривожлантиришнинг дидактик таъминотини такомиллаштиришга хизмат қилган;
функсионал саводхонлик асосида бўлажак бошланғич таълим ўқитувчиларини профессионал ривожлантиришнинг 5 босқичли технологияси касбий вазиятни англашдан профессионал трансфергача бўлган фаолиятда ўзлаштирилган билимларни педагогик муаммоларнинг функсионал ечимига айлантириш ҳамда натижаларни рефлексив коррексиялаш механизмини таълим жараёнига интеграциялаш асосида такомиллаштиришга оид тавсиялардан 60110500 – Бошланғич таълим бакалавриат таълим йўналиши “Бўлажак бошланғич таълим ўқитувчиларининг педагогик лойиҳалаш компетентлигини ривожлантириш” номли дарсликни ишлаб чиқишда фойдаланилган. (Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2025- йил 21-август 316-сонли буйруғи, 488425 рақамли нашр рухсатномаси). Натижада бўлажак бошланғич таълим ўқитувчиларини амалий технологик тизимини такомиллаштиришга хизмат қилган;
функсионал саводхонлик асосида бўлажак бошланғич таълим ўқитувчиларининг профессионал ривожланиш самарадорлигини баҳолаш механизми ўзлаштирилган билимларни педагогик вазиятларда қўллаш натижадорлиги ва шаклланган тажрибани янги касбий вазиятларга трансфер қилиш динамикасини ўзаро мувофиқликда аниқлаш асосида такомиллаштиришга доир таклиф ва тавсиялардан 60110500 – Бошланғич таълим бакалавриат таълим йўналиши учун “Бошланғич таълим педагогикаси” номли дарслигини ишлаб чиқишда фойдаланилган. (Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2025 - йил 21-август 316-сонли буйруғи, 513045 рақамли нашр руҳсатномаси). Натижада бўлажак бошланғич таълим ўқитувчиларини функсионал саводхонлик асосида профессионал ривожлантириш диагностик тизимини такомиллаштиришга хизмат қилган.
