Худайбердиева Нилуфар Менгқобиловнанинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Корхоналар ишлаб чиқариш фаолиятини ривожлантиришда инвестицияларидан фойдаланиш истиқболлари (қишлоқ хўжалиги корхоналари мисолида)”, 08.00.07 - Молия, пул муомаласи ва кредит.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2024.1.PhD/Iqt3790.
Илмий раҳбар: Хамидова Сулув Янгибоевна, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор в.б.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Тошкент Кимё халқаро университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Тошкент давлат иқтисодиёт университети, DSc.03/2025.27.12.I.23.01.
Расмий оппонентлар: Мухамедов Фарход Турсунбаевич, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор; Иминохунов Абдуқаҳҳор Абдувохидович, иқтисодиёт фанлари номзоди, профессор;
Етакчи ташкилот: Тошкент давлат аграр университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади Ўзбекистонда қишлоқ хўжалиги корхоналарини ривожлантиришда инвестициялардан фойдаланиш истиқболлари бўйича таклиф ва тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
қишлоқ хўжалигида техник модернизатсияни рағбатлантириш механизми имтиёзлар, субсидиялар ва молиявий ёрдамларни фақат маҳаллий ишлаб чиқарувчилар ва расмий дилерлар орқали муомалага чиқариладиган техникаларга нисбатан татбиқ этиш ҳамда расмий дилерлар реестрига киритишни бепул амалга ошириш тартибини инвестиция рағбатини кучайтириш дастаги сифатида қўллаш асосида такомиллаштирилган;
қишлоқ хўжалиги корхоналарининг техник модернизатсиясини молиялаштиришда халқаро молия институтлари маблағлари ҳисобидан замонавий техникаларни йиллик 3 фоиздан юқори бўлмаган лизинг маржаси билан 10 йилгача муддатда жалб қилиш тартибини жорий этиш ҳамда импорт техникаси учун амалдаги божхона божи ва утилизация йиғими имтиёзларини мазкур лизинг механизми билан интеграциялаш орқали дастлабки инвестиция юкини камайтириш ва экспэртбоп ишлаб чиқаришни техник жиҳатдан тезроқ янгилаш таклифи ишлаб чиқилган;
қишлоқ хўжалигида техник модернизатсияни рағбатлантириш механизми импорт қилинадиган замонавий техника турлари бўйича амалдаги божхона божи ва утилизация йиғими имтиёзларидан, агротехник хизматлар кўрсатувчи субъектлар учун ер солиғи ва мол-мулк солиғи ставкаларини 50 фоизга камайтириш тартибини техника таъминоти инфратузилмасини арзонлаштириш воситаси сифатида қўллаш асосида такомиллаштирилган;
Ўзбекистонда яшил инвестицияларнинг қишлоқ хўжалигидаги самарадорлигига таъсир кўрсатувчи омиллар ўртасидаги боғлиқликнинг эконометрик модели асосида инновацион инвестиция йўналишларининг 2030-йилга қадар прогноз кўрсаткичлари ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши.
Ўзбекистонда қишлоқ хўжалиги корхоналари ишлаб чиқариш фаолиятини ривожлантиришда инвестициялардан фойдаланиш истиқболлари бўйича ишлаб чиқилган таклиф ва тавсиялар асосида:
қишлоқ хўжалигида техник модернизацияни рағбатлантириш механизми имтиёзлар, субсидиялар ва молиявий ёрдамларни фақат маҳаллий ишлаб чиқарувчилар ва расмий дилерлар орқали муомалага чиқариладиган техникаларга нисбатан татбиқ этиш ҳамда расмий дилерлар реестрига киритишни бепул амалга ошириш тартибини инвестиция рағбатини кучайтириш дастаги сифатида қўллаш асосида такомиллаштириш¬¬ бўйича таклиф Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2024-йил 12-декабрдаги ПҚ-431-сон Қарори талаблари асосида ишлаб чиқилган бўлиб, амалиётга жорий этиш учун тақдим этилган (Қишлоқ хўжалигида билим ва инновациялар миллий марказининг 2024-йил 6-августдаги 05/06-02-615-сон маълумотномаси). Мазкур илмий янгиликни амалиётга жорий этиш натижасида рағбатлантириш дастакларини маҳаллий ишлаб чиқарувчилар ва расмий дилерлар орқали муомалага чиқариладиган техникаларга нисбатан татбиқ этиш асосида инвестиция жараёнларини такомиллаштириш имкони яратилган;
қишлоқ хўжалиги корхоналарининг техник модернизациясини молиялаштиришда халқаро молия институтлари маблағлари ҳисобидан замонавий техникаларни йиллик 3 фоиздан юқори бўлмаган лизинг маржаси билан 10 йилгача муддатда жалб қилиш тартибини жорий этиш ҳамда импорт техникаси учун амалдаги божхона божи ва утилизация йиғими имтиёзларини мазкур лизинг механизми билан интеграциялаш орқали дастлабки инвестиция юкини камайтириш ва экспэртбоп ишлаб чиқаришни техник жиҳатдан тезроқ янгилаш таклифи Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023-йил 29-мартдаги ПҚ-103-сон “Аграр секторни замонавий қишлоқ хўжалиги техникалари билан таʻминлашни рағбатлантиришнинг қўшимча чора-тадбирлари тўғрисида”ги Қарори талаблари асосида ишлаб чиқилган боълиб, амалиётга жорий этиш учун тақдим этилган (Қишлоқ хўжалигида билим ва инновациялар миллий марказининг 2024-йил 6-августдаги 05/06-02-615-сон маълумотномаси). Мазкур илмий янгиликни амалиётга жорий этиш натижасида қишлоқ хўжалиги корхоналарининг техник модернизациясини молиялаштиришда дастлабки инвестиция юкини камайтириш ва экспэртбоп ишлаб чиқаришни техник жиҳатдан тезроқ янгилаш имкони яратилган;
қишлоқ хўжалигида техник модернизацияни рағбатлантириш механизми импорт қилинадиган замонавий техника турлари бўйича амалдаги божхона божи ва утилизация йиғими имтиёзларидан, агротехник хизматлар кўрсатувчи субъектлар учун ер солиғи ва мол-мулк солиғи ставкаларини 50 фоизга камайтириш тартибини техника таъминоти инфратузилмасини арзонлаштириш воситаси сифатида қўллаш асосида такомиллаштириш таклифи Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2024-йил 12-декабрдаги ПҚ-431-сон “Қишлоқ хўжалигини механизациялаш даражасини янада ошириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги Қарори талаблари асосида ишлаб чиқилган боълиб, амалиётга жорий этиш учун тақдим этилган (Қишлоқ хўжалигида билим ва инновациялар миллий марказининг 2024-йил 6-августдаги 05/06-02-615-сон маълумотномаси). Мазкур илмий янгиликни амалиётга жорий этиш натижасида техника таъминоти инфратузилмасини арзонлаштириш орқали қишлоқ хўжалигида техник модернизацияни рағбатлантириш имкони яратилган;
Ўзбекистонда яшил инвестицияларнинг қишлоқ хўжалигидаги самарадорлигига таъсир кўрсатувчи омиллар ўртасидаги боғлиқликнинг эконометрик модели асосида инновацион инвестиция йўналишларининг 2030-йилга қадар ишлаб чиқилган прогноз кўрсаткичлари Қишлоқ хўжалиги вазирлиги томонидан амалиётга жорий қилинган (Қишлоқ хўжалигида билим ва инновациялар миллий марказининг 2024-йил 6-августдаги 05/06-02-615-сон маълумотномаси). Мазкур илмий янгиликни амалиётга жорий этиш натижасида яшил инвестицияларнинг қишлоқ хўжалигидаги самарадорлигига таъсир кўрсатувчи омиллар асосида истиқболда инновацион инвестицияни тартибга солиш имкони яратилган.
