Каликназарова Зияда Марат Қизининг 
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Ясама тил муҳитида инглиз филиологияси талабаларининг оғзаки дискурсив компетенсиясини такомиллаштириш методикаси” 13.00.02 – Таълим ва тарбия назарияси ва методикаси (инглиз тили). 
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2026.2.PhD/Ped13021. 
Илмий раҳбар: Сейткасıмов Даулетназар Бекназарович, педагогика фанлари доктори (DSc), профессор. 
Диссертация бажарилган муассаса номи: Қорақалпоқ давлат университети. 
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Қорақалпоқ давлат университети, DSc.03/2025.27.12.Fil.04.06. 
Расмий оппонентлар: Жумашева Гулнара Хамидуллаевна, педагогика фанлари доктори (DSc), профессор; Бекжанова Айнура Марқабаевна, педагогика фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), доцент.   
Етакчи ташкилот: Урганч давлат педагогика институти. 
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик. 
II. Тадқиқотнинг мақсади амалий машғулотлар, коммуникатив усуллар, рақамли технологиялар, рефлектив амалиёт ва амалий тажрибалар орқали бўлажак хорижий тили ўқитувчиларининг касбий компетентлигини такомиллаштиришдан иборат. 
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
инглиз филологияси талабаларининг оғзаки дискурсив компетенсиясини такомиллаштиришда ясама тил муҳити (АЛЕ) имкониятларидан фойдаланиш жараёнида талабаларнинг нутқий рефлекциясини фаоллаштириш, чет тилидаги лингво-когнитив тежамкорлиги ички дастурлаш босқичига ўтиш механизмлари ҳамда нутқий инҳибиция ва коммуникатив тўсиқларни бартараф этишнинг педагогик-психологик хусусиятлари асосида аниқлаштирилган;
инглиз филологияси талабаларининг оғзаки дискурсив компетенсиясини такомиллаштиришда фан мазмунига “Флиппед Леарнинг” ва “ТБЛТ” технологияларини тизимли интеграция қилиш, касбий йўналтирилган мавзу блоклари кесимида нутқий таянчлар (сcаффолдинг) воситасида талабаларнинг прагматик билимларини фаол коммуникатив ҳаракатларга трансформация қилиш усуллари лингводидактик жиҳатдан ёритиб берилган;
инглиз филологияси талабаларининг оғзаки дискурсив компетенсиясини такомиллаштиришнинг мақсадли-йўналтирувчи, мазмунли-методик, технологик-процессуал ва натижавий-баҳолаш блоклари асосида “Поcкет АИ Интераcтион” технологияси орқали индивидуал мулоқот траекторияасини шакллантириш ҳамда нутқий транскриптларнинг рефлексив таҳлили (трансcрипт аналйсис) воситасида талабаларнинг дискурсив-логик ва прагматик-коммуникатив кўникмаларини ривожлантирувчи педагогик модели ишлаб чиқиш асосида такомиллаштирилган;
инглиз филологияси талабаларининг оғзаки дискурсив компетенсиясини изчил мантиқий босқичларни (Йўналтириш → Интеракция → Мониторинг → Трансфер) қамраб олувчи кўп босқичли алгоритм ҳамда ясама тил муҳитида шаклланган спонтан нутқ ва стратегик кўникмаларни (cларифиcатион реқуесц, селф-cорреcтион) реал ижтимоий-касбий вазиятларга самарали кўчиришнинг методик механизмлари интеграцияси орқали такомиллаштирилган. 
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Ясама тил муҳитида инглиз филиологияси талабаларининг оғзаки дискурсив компетенсиясини такомиллаштириш методикасига оид тадқиқот натижалари асосида: 
инглиз филологияси талабаларининг оғзаки дискурсив компетенсиясини такомиллаштиришда ясама тил муҳити (АЛЕ) имкониятларидан фойдаланиш жараёнида талабаларнинг нутқий рефлекциясини фаоллаштириш, чет тилидаги лингво-когнитив тежамкорлиги ички дастурлаш босқичига ўтиш механизмлари ҳамда нутқий инҳибиция ва коммуникатив тўсиқларни бартараф этишнинг педагогик-психологик хусусиятларига оид таклиф ва тавсиялардан инглиз филологияси талабаларининг мактаб амалиёти даврида қўлланилган (Қорақалпоғистон Республикаси Мактабгача ва мактаб таълими вазирлигининг 2026-йил 13-майдаги 01-06-4695-сонли маълумотномаси). Натижада инглиз филологияси талабаларининг оғзаки дискурсив компетенсиясини такомиллаштиришнинг методик таъминоти бойитилган.
инглиз филологияси талабаларининг оғзаки дискурсив компетенсиясини такомиллаштиришда фан мазмунига “Флиппед Леарнинг” ва “ТБЛТ” технологияларини тизимли интеграция қилиш, касбий йўналтирилган мавзу блоклари кесимида нутқий таянчлар (сcаффолдинг) воситасида талабаларнинг прагматик билимларини фаол коммуникатив ҳаракатларга трансформация қилиш усуллари бўйича таклиф ва тавсиялардан Ўзбекистон Республикаси Фанлар академияси Қорақалпоғистон бўлими Қорақалпоқ гуманитар фанлар илмий-тадқиқот институтида бажарилган “Қорақалпоқ фолклорида оламнинг фундаментал этнолингвистик манзарасини монографик аспектда таҳлил қилиш” номли фундаментал лойиҳани бажаришда фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси Фанлар академияси Қорақалпоғистон бўлими Қорақалпоқ гуманитар фанлар илмий-тадқиқот институтининг 2026-йил 12-майдаги 204/1-сонли маълумотномаси). Натижада инглиз филологияси талабаларининг оғзаки дискурсив компетенсиясини такомиллаштириш имконияти яратилган.
инглиз филологияси талабаларининг оғзаки дискурсив компетенсиясини такомиллаштиришнинг мақсадли-йўналтирувчи, мазмунли-методик, технологик-процессуал ва натижавий-баҳолаш блоклари асосида “Поcкет АИ Интераcтион” технологияси орқали индивидуал мулоқот траекторияасини шакллантириш ҳамда нутқий транскриптларнинг рефлексив таҳлили (трансcрипт аналйсис) воситасида талабаларнинг дискурсив-логик ва прагматик-коммуникатив кўникмаларини ривожлантирувчи педагогик модели ишлаб чиқишга доир маълумотлардан Қорақалпоқ давлат университетида 2024-2025-йилларда бажарилган АЛ-662204393 рақамли “Қорақалпоғистон фолклоршунослиги антологиясини яратиш” номли амалий лойиҳани бажаришда фойдаланилган (Қорақалпоқ давлат университетининг 2026-йил 13-майдаги 01-21-04/1171-сонли маълумотномаси). Натижада инглиз филологияси талабаларининг оғзаки дискурсив компетенсиясини такомиллаштиришнинг методик таъминоти такомиллаштирилган.
    инглиз филологияси талабаларининг оғзаки дискурсив компетенсиясини изчил мантиқий босқичларни (Йўналтириш → Интеракция → Мониторинг → Трансфер) қамраб олувчи кўп босқичли алгоритм ҳамда ясама тил муҳитида шаклланган спонтан нутқ ва стратегик кўникмаларни (cларифиcатион реқуесц, селф-cорреcтион) реал ижтимоий-касбий вазиятларга самарали кўчиришнинг методик механизмлари бўйича таклиф ва тавсиялардан Қорақалпоғистон телерадиоканалининг “Тилге итибар – элге итибар”, “Кúш – билимде” дастурлари ссенарийларини тайёрлашда фойдаланилган (Қорақалпоғистон Республикаси телерадиоканалининг 2026-йил  13-майдаги 05-22/242-сонли маълумотномаси). Натижада инглиз филологияси талабаларининг оғзаки дискурсив компетенсиясини такомиллаштириш методик таъминоти такомиллаштирилган.

Yangiliklarga obuna bo‘lish