Юсуфжонов Равшанбек Рустамжон ўғлининг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Аграр соҳага инвестицияларни жалб қилишни такомиллаштириш йўналишлари”, 08.00.07 – “Молия, пул муомаласи ва кредит”.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2025.4.PhD/Iqt6103.
Илмий раҳбар: Бахриддинов Нодирбек Замирдинович, иқтисодиёт фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), доцент.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Наманган давлат техника университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Тошкент давлат иқтисодиёт университети, DSc.03/2025.27.12.I.23.05.
Расмий оппонентлар: иқтисодиёт фанлари доктори, профессор Олимжонов Одил Олимович; иқтисодиёт фанлари доктори, профессор Раззақов Жасур Хамрабаевич.
Етакчи ташкилот: Андижон қишлоқ хўжалиги ва агротехнологиялар институти.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: Аграр соҳага инвестицияларни жалб қилишни такомиллаштиришга қаратилган илмий таклиф ва амалий тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III.Тадқиқотнинг илмий янгилиги қуйидагилардан иборат:
деҳқон хўжалиги, якка тартибда боғдорчилик, полизчилик ва чорвачиликни юритиш учун ер участкаларини ижарага бериш бўйича электрон онлайн ауксион савдолари ғолиби бўлган “Темир дафтар”, “Аёллар дафтари” ва “Ёшлар дафтари”да рўйхатда турган фуқароларга ер участкаси нархини беш йил муддатга тенг улушларда фоизсиз бўлиб-бўлиб тўлашга рухсат бериш таклиф этилган;
тижорат банкларига лизинг компанияларига қишлоқ хўжалиги техникаларини етказиб бериш учун қарз маблағларини гаров таъминоти сифатида сотиб олинадиган қишлоқ хўжалиги техникасини, кредитнинг бутун даври учун қарз маблағларини қайтармаслик хатарларидан 100 фоиз гаров сифатида суғурта полисини ёки учинчи шахсларнинг кафиллигини қабул қилиш орқали ажратиш таклиф этилган;
қишлоқ хўжалиги корхоналари ва тадбиркорлик субектлари томонидан ўрнатилган тартибда шакллантириладиган рўйхат бўйича хориждан олиб келинадиган ишлаб чиқарилганига 3 йилдан ошмаган барча турдаги қишлоқ хўжалиги техникалари ва агрегатлари ҳамда уларнинг бутловчи буюмлари ва эҳтиёт қисмларини божхона режимига жойлаштирилган санадан бошлаб қўшилган қиймат солиғини 120 кунгача бўлган муддатга кечиктириб тўлашга рухсат бериш таклиф этилган;
кредит ёки лизинг шартлари асосида қишлоқ хўжалиги техникалари харид қилинганда фоиз харажатларининг 10 фоиз пунктидан ортиқ қисмини давлат бюджети маблағлари ҳисобидан қоплаб бериш таклиф этилган.
IV.Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Аграр соҳага инвестицияларни жалб қилишни такомиллаштириш бўйича олинган илмий натижалар асосида:
деҳқон хўжалиги, якка тартибда боғдорчилик, полизчилик ва чорвачиликни юритиш учун ер участкаларини ижарага бериш бўйича электрон онлайн ауксион савдолари ғолиби бўлган “Темир дафтар”, “Аёллар дафтари” ва “Ёшлар дафтари”да рўйхатда турган фуқароларга ер участкаси нархини беш йил муддатга тенг улушларда фоизсиз бўлиб-бўлиб тўлашга рухсат бериш таклифи Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2024-йил 18-январдаги ПФ-15-сон “Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ер участкаларини ижарага бериш тартибини такомиллаштириш бўйича қўшимча чора-тадбирлар тўғриси”даги фармони ишлаб чиқишда фойдаланилган. (Ўзбекистон Республикаси, “Агробанк” АТБнинг 2025-йил 18-декабрдаги 10-04/193-сонли маълумотномаси). Мазкур таклиф амалиётга татбиқ қилиниши орқали ижтимоий ҳимоя ва иқтисодий ривожланиш ўзаро уйғунлаштирилди ва натижада кенг жамоатчилик манфаатларига хизмат қилувчи механизм шакллантирган.
тижорат банкларига лизинг компанияларига қишлоқ хўжалиги техникаларини етказиб бериш учун қарз маблағларини гаров таъминоти сифатида сотиб олинадиган қишлоқ хўжалиги техникасини, кредитнинг бутун даври учун қарз маблағларини қайтармаслик хатарларидан 100 фоиз гаров сифатида суғурта полисини ёки учинчи шахсларнинг кафиллигини қабул қилиш орқали ажратиш тавсия этиш таклифи Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023-йил 29-мартдаги ПҚ-103-сон “Аграр секторни замонавий қишлоқ хўжалиги техникалари билан таъминлашни рағбатлантиришнинг қўшимча чора-тадбирлари тўғриси”даги қарорини ишлаб чиқишда фойдаланилган. (Ўзбекистон Республикаси, “Агробанк” АТБнинг 2025-йил 18-декабрдаги 10-04/193-сонли маълумотномаси). Мазкур чора-тадбирлар натижасида қишлоқ хўжалиги техникасининг молиялаштирилиши учун шаффоф, хавфсиз ва қулай механизмлар шакллантирилди ҳамда қишлоқ хўжалиги ишлаб чиқарувчиларининг техник қувватларини оширишга хизмат қилган.
қишлоқ хўжалиги корхоналари ва тадбиркорлик субектлари томонидан ўрнатилган тартибда шакллантириладиган рўйхат бўйича хориждан олиб келинадиган ишлаб чиқарилганига 3 йилдан ошмаган барча турдаги қишлоқ хўжалиги техникалари ва агрегатлари ҳамда уларнинг бутловчи буюмлари ва эҳтиёт қисмларини божхона режимига жойлаштирилган санадан бошлаб қўшилган қиймат солиғини 120 кунгача бўлган муддатга кечиктириб тўлашга рухсат бериш таклифи Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023-йил 29-мартдаги ПҚ-103-сон “Аграр секторни замонавий қишлоқ хўжалиги техникалари билан таъминлашни рағбатлантиришнинг қўшимча чора-тадбирлари тўғриси”даги қарорини ишлаб чиқишда фойдаланилган. (Ўзбекистон Республикаси, “Агробанк” АТБнинг 2025-йил 18-декабрдаги 10-04/193-сонли маълумотномаси). Натижада, қишлоқ хўжалиги соҳасида технологик янгиланиш суръати тезлашди, ишлаб чиқарувчиларнинг техник жиҳозланиш даражаси юқорилади ва импорт жараёнида юзага келадиган молиявий босим сезиларли даражада камайтирилган.
кредит ёки лизинг шартлари асосида қишлоқ хўжалиги техникалари харид қилинганда фоиз харажатларининг 10 фоиз пунктидан ортиқ қисмини давлат бюджети маблағлари ҳисобидан қоплаб бериш таклифи Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2024-йил 18-январдаги ПФ-15-сон “Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ер участкаларини ижарага бериш тартибини такомиллаштириш бўйича қўшимча чора-тадбирлар тўғриси”даги фармони ишлаб чиқишда фойдаланилган. (Ўзбекистон Республикаси, “Агробанк” АТБнинг 2025-йил 18-декабрдаги 10-04/193-сонли маълумотномаси). Натижада, мазкур механизм орқали давлат қишлоқ хўжалигида техник қайта жиҳозлаш жараёнини молиявий жиҳатдан фаол рағбатлантириб, соҳага сармоя киритиш ва технологик ривожланишни жадаллаштиришда муҳим қадам ташлаган.