Тошматов Алимардон Сотволдиевичнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I,Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи): “Бўлажак чет тил ўқитувчиларининг нутқий компетенсиясини такомиллаштириш технологияси (ёзувни ўргатиш мисолида)” 13.00.02 – Таълим ва тарбия назарияси ва методикаси (инглиз тили) (педагогика фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2022.4.PhD/Ped4193.
Илмий раҳбар: Мисиров Соҳибжон Абдупаттаевич, педагогика фанлари доктори (DSc), доцент.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Фарғона давлат университети.  
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи: Исҳоқхон Ибрат номидаги Наманган давлат чет тиллари институти, PhD.03/2025.27.12.Ped.35.01.
Расмий оппонентлар: Асқарова Ўгулхон Мамашакировна, педагогика фанлари доктори (DSc), профессор; Исмоилжонов Шухратжон Боймирза ўғли, педагогика фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD).
Етакчи ташкилот: Андижон давлат педагогика институти. 
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади бўлажак чет тил ўқитувчиларининг ёзма нутқ компетенсиясини такомиллаштириш юзасидан таклиф ва тавсиялар ишлаб чиқиш ва амалиётга татбиқ этишдан иборат.
III.Тадқиқотнинг илмий йангилиги қуйидагилардан иборат: 
бўлажак чет тил ўқитувчиларининг ёзув компетенсиясини такомиллаштиришнинг психолингвистик ва лингводидактик хусусиятлари талабаларнинг касбий эҳтиёжи, қизиқишларидан келиб чиқиб, танланган соҳавий матнлар ва касбга йўналтирилган лексика, грамматика ва талаффуз заҳираларини ўстириш, она тили транспозицияси ва интерференсияси, тил тажрибасини ҳисобга олиш тамойиллари асосида далилланган;
чет тил ўқитувчиларининг ёзма нутқ компетенсиясини такомиллаштиришда юзага келадиган тилга оид ва тиллараро қийинчиликлар натижага асосланган (Тҳе продуcт басед аппроач), жараёнга асосланган (Тҳе проcесс басед аппроач), жанрга асосланган (Тҳе генре аппроач) ёндашувларни инглиз тилида ёзувни ўргатишда она тили транспозициясидан самарали фойдаланишга йўналтирилган ўқув материалларини ўзаро интеграция қилиш асосида аниқланган;
инглиз тили ўқитувчиларининг ёзма нутқ компетенсиясисини такомиллаштиришга қаратилган машқлар тизими, методик таъминоти ва тил ўрганишга бўлган лингвомаданий ёндашув назарияси, тил тажрибасини ҳисобга олиш тамойили, психолингвистика ва лингводидактика фанлари мазмуниниг ўзаро интеграцияси асосида исботланган; 
бўлажак инглиз тили ўқитувчиларининг ёзма нутқ компетенсиясини ривожлантириш мазмуни тил ва нутқий қийинчиликларни (лингуистиc интерференcе) олдини олиш тамойиллари асосида қиёсий ва чоғиштирма усуллари негизида талабаларнинг фикрларини вазиятга мос равишда оғзаки ва ёзма шаклларда нутқ вазиятига мос равишда равон, тўғри ва хатосиз ифодалаш, шунингдек, бошқаларнинг нутқини тўғри англаш кўникма ва малакаларини эгаллашга хизмат қилувчи методика такомиллаштирилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Бўлажак чет тил ўқитувчиларининг ёзма нутқ компетенсиясини такомиллаштириш технологияси билан боғлиқ равишда қўлга киритилган илмий натижалар асосида қуйидаги амалий ишлар амалга оширилди:
бўлажак чет тил ўқитувчиларининг ёзув компетенсиясини такомиллаштиришнинг психолингвистик ва лингводидактик хусусиятлари талабаларнинг касбий эҳтиёжи, қизиқишларидан келиб чиқиб танланган соҳавий матнлар ва касбга йўналтирилган лексика, грамматиак ва талаффуз заҳираларини ўстириш, она тили транспозицияси ва интерференсияси, тил тажрибасини ҳисобга олиш тамойилларига доир илмий асосланган таклиф ва тавсиялардан Фарғона давлат университетида 2019-2021-йилларда амалга оширилган “ЭМИ (Энглиш ас а Медиум оф Инструcтион)” мавзусидаги амалий лойиҳа доирасида фойдаланилган (Фарғона давлат университетининг 2023-йил 7-декабрдаги 04/6130-сон далолатномаси). Натижада, бўлажак инглиз тили мутахассисларининг ёзма нутқ компетенсиясини такомиллаштиришга эришилган;
инглиз тили ўқитувчиларининг ёзма нутқ компетенсиясини такомиллаштиришга оид машқлар тизими ва методик таъминоти асосида чет тил ўрганишга бўлган лингвомаданий ёндашув назарияси, тил тажрибасини ҳисобга олиш тамойили, психолингвистика ва лингводидактика фанлари ўқитиш мазмунини ўзаро интеграциясига оид таклифларидан Фарғона давлат университетида 2020-2022-йилларга амалга оширилган “Америcан Драма” С-УЗ800-21-ГР-3149-номли халқаро лойиҳасида фойдаланилган (Фарғона давлат университетининг 2023-йил 7-декабрдаги 04/6128-сон маълумотномаси). Натижада, бўлажак чет тил ўқитувчиларининг ёзма нутқ компетенсиясини такомиллаштиришга доир методикасини кенг жорий этиш ва оммалаштиришга хизмат қилган;
бўлажак инглиз тили ўқитувчиларининг ёзма нутқ компетенсиясини ривожлантириш мазмуни, тил ва нутқий қийинчиликлар, яъни лингвистик интерференсиянинг салбий ҳолатларнинг келиб чиқишини бартараф этиш тамойиллари асосида такомиллаштирилган. Бунда қиёсий ва чоғиштирма усулларга таянган ҳолда талабаларнинг ўз фикрини нутқ вазиятига мос равишда оғзаки ҳамда ёзма шаклларда равон, тўғри ва хатосиз ифодалаши, шунингдек, ўзгаларнинг нутқини тўғри англаш кўникма ва малакаларини эгаллашига хизмат қилувчи методик хулосалардан “Бўлажак чет тил ўқитувчиларининг ёзув компетенсиясини такомиллаштириш технологияси” номли ўқув қўлланмани яратишда фойдаланилган (Олий таълим, фан ва инновасиялар вазирлигининг 2023-йил 29-майдаги 232-сонли буйруғи). Натижада, бўлажак инглиз тили мутахассисларининг ёзма нутқ компетенсиясини такомиллаштиришга доир методика оммалаштирилган;
чет тил ўқитувчиларининг ёзма нутқ компетенсиясини такомиллаштришда юзага келадиган тилга оид ва тиллараро қийинчиликлар натижага асосланган (Тҳе продуcт басед аппроач), жараёнга асосланган (Тҳе проcесс басед аппроач), жанрга асосланган (Тҳе генре аппроач) ёндашувларни инглиз тилида ёзувни ўргатишда она тили транспозициясидан самарали фойдаланишга йўналтирилган ўқув материалларини ўзаро интеграция қилишга оид хулосаларидан Фарғона тумани 62-умумтаълим мактабида 2024-2025-йилларда амалга оширилган С-УЗ800-23-ГР-3126-рақамли “Миндонобод кичик Аксес инглиз тили дастури (Миндонобод Сателлите Аccесс миcросчоларшип Энглиш Програм)” мавзусидаги амалий лойиҳаси доирасида фойдаланилган (Фарғона тумани мактабгача ва мактаб таълими бўлими, 62-умумтаълим ўрта таълим мактабиининг 2025-йил 15-декабрдаги 02-52-сон маълумотномаси). Натижада бўлажак чет тил ўқитувчиларининг ёзма нутқ компетенсиясини янада ривожлантириш ва такомиллаштириш учун зарур илмий-методик имкониятлар яратилган.