Эргашев Лазиз Бекмуродовичнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган тармоғи номи): “Пиролиз жараёни иккиламчи хомашёси асосида ацетилен спиртларининг винил эфирлари синтези ва хоссалари”, 02.00.14 - Органик моддалар ва улар асосидаги материаллар технологияси (кимё фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2025.2.PhD/K1018.
Илмий раҳбар: Содиков Мансур Каххорович, кимё фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), доцент. 
Диссертация бажарилган муассаса номи: Тошкент кимё-технология институти.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Навоий давлат кончилик ва технологиялар университети ҳузуридаги DSc.31/2025.27.12.Т.01.01 рақамли илмий кенгаш асосидаги бир марталик илмий кенгаш.
Расмий оппонентлар: Жўраев Илҳом Икромович, кимё фанлари доктори, доцент; Қурбанов Мингниқул Жумагулович, кимё фанлари доктори, профессор. 
Етакчи ташкилот: Самарқанд давлат университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик. 
II. Тадқиқотнинг мақсади. ацетилен спиртлари-гекс-4-эн-1-ин-3-ол, 3-метилбут-1-ин-3-ол, 3-метилпент-1-ин-3-ол винил эфирларини маҳаллий хомашёлар асосида синтез қилиш, галогенлаш, жараён боришининг мақбул шароитларини топиш, ва уларни олиш технологияларини ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
гекс-4-эн-1-ин-3-ол, 3-метилбут-1-ин-3-ол, 3-метилпент-1-ин-3-олларни гомоген шароитда атмосфера босимида юқори асосли системалар ва юқори босимда ЗнО+ДМСО, ЗнО+ДМФА каталитик системалари иштирокида ацетилен билан виниллаш реакцияси асосида унинг винил эфирлари синтез қилинган;
гекс-4-эн-1-ин-3-ол, 3-метилбут-1-ин-3-ол, 3-метилпент-1-ин-3-олларни гетероген усулда КОҲ/Cфаол. катализаторлигида виниллаш усули ишлаб чиқилган ва ацетилен спиртининг винил эфирлари синтез қилинган;
гекс-4-эн-1-ин-3-ол, 3-метилбут-1-ин-3-ол, 3-метилпент-1-ин-3-олларини винил эфирларининг галогенли бирикмалари синтез қилинган ҳамда жараён боришига таʼсир қилувчи омиллар ва кинетик параметрлар аниқланган;
квант-кимёвий ҳисоблашлар орқали ацетилен спирти молекуласида зарядларнинг ва электронлар зичлигининг тақсимланиши ҳамда фазовий тузилиши асосида молекуланинг фаол марказлари аниқланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Пиролиз жараёни иккиламчи хом ашёси асосида ацетилен спиртларининг винил эфирлари синтези ва хоссалари бўйича олинган илмий натижалар асосида:
синтез қилинган винилефирларнинг хлорли ҳосилалари синтез қилиш технологияси «Электрокимёзавод» ҚК-АЖ амалиётга жорий этилган («Электрокимёзавод» ҚК-АЖнинг 2025-йил 4-майдаги 67-сон маълумотномаси). Натижада, винилефирларнинг хлорли ҳосилаларини дефолиант сифатида қўллаш ғўза баргининг тўкилиш кўрсаткичини 92,5% гача ошириш имконини берган;
3-(винилокси)гекс-4-эн-1-ин бирикмаси технологик тизимларда металл конструкцияларни ҳимояловчи коррозия ингибитори сифатида “Ўзбекнефтгаз” Муборак газни қайта ишлаш заводининг 2026-2030 йилларга мўлжалланган истиқболли ишланмалар режасига киритилган (“Ўзбекнефтгаз” АЖ “Муборак газни қайта ишлаш заводи”нинг 2025-йил 22-июлдаги 984/ҒК-07 сон маълумотномаси). Натижада, технологик ускуналар металлари коррозияси жараёнини 94% гача ҳимоялаш имконини берган.

Yangiliklarga obuna bo‘lish