Ходжиболаева Нозимахон Маъмуровнанинг 
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I.Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи): “Ўрта Осиё мутафаккирларининг табиий-илмий қарашлари асосида талабаларнинг экологик компетентлигини ривожлантириш механизмлари (ИХ-ХВИ асрлар)” 13.00.01 – Педагогика назарияси. Педагогик таълимотлар тарихи (педагогика фанлари). 
  Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2026.1.PhD/Ped5230.
  Диссертация бажарилган муассаса номи: Фарғона давлат университети.
Илмий раҳбар: Абдуназаров Лутфилло Маманович, педагогика фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), доцент. 
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса, ИК рақами: Фарғона давлат университети, PhD.03/2025.27.12.Ped.10.03.  
Расмий оппонентлар: Темиров Набижон  Солиевич, педагогика фанлари доктори, профессор; Асқарова Манзура Авазбековна, педагогика фанлари доктори (DSc), доцент.
Етакчи ташкилот: Бухоро давлат педагогика институти.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади ИХ–ХВИ асрларда яшаган Ўрта Осиё мутафаккирларининг табиий-илмий қарашлари асосида талабалар экологик компетентлигини ривожлантиришнинг илмий-педагогик механизмларини такомиллаштиришдан иборат. 
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги: 
талабаларнинг экологик компетентлигини ривожлантириш зарурати, илмий-педагогик асослари ва тузилмаси компонентлари (мотивацион, когнитив, фаолиятга йўналтирилган, қадриятли ва рефлексив) экологик таълимга оид педагогик-психологик тадқиқот ишларини ўрганиш ва таҳлил қилиш ҳамда олий таълим жараёнида компетенсиявий ва интегратив ёндашувни қўллашга устуворлик бериш асосида аниқланган;
Ўрта Осиё мутафаккирларининг табиий-илмий қарашлари асосида талабаларнинг экологик компетентлигини ривожлантиришнинг педагогик асослари ва имкониятлари экологик билим, қадрият, мотивацион, рефлексив ва фаолиятга йўналтирилган компонентларнинг ўзаро боғлиқлиги асосида самарадорлигини таъминлайдиган шарт-шароитлар аниқлаштирилган ҳамда тарихий илмий мерос ва педагогик методлар таҳлил қилиниб, уларнинг экологик таълим жараёнидаги функсионал аҳамияти асослаб берилган;
ИХ-ХВИ асрларда яшаган Ўрта Осиё мутафаккирларининг табиий-илмий қарашлари асосида талабаларнинг экологик компетентлигини ривожлантириш модели мақсадга йўналганлик, фаолият мазмунини танлаш, педагогик жараённи ташкил қилиш ва натижавий компонентлар уйғунлигини таъминлаш асосида компетентликни баҳолаш мезонлари (когнитив, фаолиятли-интегратив, рефлексив-мотивацион) орқали ривожланиш даражалари (юқори, ўрта, паст) аниқлаштирилган;
Ўрта Осиё мутафаккирларининг табиий-илмий қарашлари асосида талабаларнинг экологик компетентлигини ривожлантириш механизмларини такомиллаштиришнинг мақсадли, мазмунли, методик, фаолиятли, коммуникатив, мотивацион-ахлоқий, рақамли, диагностик, рефлексив ва натижавий компонентларини интеграциялашда “Ибн Сино таълимотида экологик мувозанат ва соғлом муҳит” ҳамда “Абу Райҳон Беруний асарларида табиат ва инсон муносабати”га оид кейс-стади ва лойиҳа технологияларининг дидактик-инновацион имкониятлари такомиллаштирилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Ўрта Осиё мутафаккирларининг табиий-илмий қарашлари  асосида талабаларнинг экологик компетентлигини  ривожлантириш механизимлари бўйича олинган тадқиқот натижалари асосида:
талабаларнинг экологик компетентлигини ривожлантириш зарурати, илмий-педагогик асослари ва тузилмаси компонентлари (мотивацион, когнитив, фаолиятга йўналтирилган, қадриятли ва рефлексив) экологик таълимга оид педагогик-психологик тадқиқот ишларини ўрганиш ва таҳлил қилиш ҳамда олий таълим жараёнида компетенсиявий ва интегратив ёндашувни қўллашга устуворлик бериш асосида аниқланганлигига доир илмий янгиликлардан Ўзбекистон Миллий университетида бажарилган А-ОТ-2021-133-сонли “Ўзбекистонда иқлим ўзгариши, қайта тикланадиган энергия ресурслари ва аҳоли саломатлиги” мавзусидаги амалий тадқиқот лойиҳаси доирасида белгиланган вазифалар ижросини таъминлашда фойдаланилган ва юқоридаги тавсиялар ушбу лойиҳа доирасида нашр этилган ишларда ўз аксини топган (Низомий номидаги Ўзбекистон Миллий педагогика университетининг 
2025-йил 22-декабрдаги 11-05-7199/04-сон далолатномаси). Натижаларнинг жорий қилиниши Ўзбекистонда экологик таълим-тарбияни ривожлантиришга йўналтирилган амалий тадқиқот лойиҳаси доирасида белгиланган вазифалар ижросини таъминлашга хизмат қилган;
Ўрта Осиё мутафаккирларининг табиий-илмий қарашлари асосида талабаларнинг экологик компетентлигини ривожлантириш мазмуни ва дидактик имкониятлари экологик билим, қадрият, мотивацион, рефлексив ва фаолиятга йўналтирилган компонентларнинг ўзаро боғлиқлиги асосида самарадорлигини таъминлайдиган шарт-шароитлар аниқлаштирилган ҳамда тарихий илмий мерос ва педагогик методлар таҳлил қилиниб, уларнинг экологик таълим жараёнидаги функсионал аҳамияти асослаб берилганлигига доир илмий янгиликлардан Ўзбекистон Миллий университетида бажарилган ОТ-Ф1-106-сонли “Ўрта асрлар шарқ алломалари ва мутафаккирларининг табиий-илмий ва ижтимоий-фалсафий меросининг ғарб олимлари томонидан тадқиқ этилиши” мавзусидаги фундаментал илмий-тадқиқот лойиҳаси доирасида фойдаланилган (Низомий номидаги Ўзбекистон Миллий педагогика университетининг 2025-йил 
22-декабрдаги 11-05-7199/04-сон далолатномаси). Натижаларнинг жорий қилиниши Ўрта Осиё мутафаккирларининг табиий-илмий қарашларини замонавий ёндашувлар асосида тадқиқ этишга ва апробациядан ўтказишга хизмат қилган;
ИХ-ХВИ асрларда яшаган Ўрта Осиё мутафаккирларининг табиий-илмий қарашлари асосида талабаларнинг экологик компетентлигини ривожлантириш модели мақсадга йўналганлик, фаолият мазмунини танлаш, педагогик жараённи ташкил қилиш ва натижавий компонентлар уйғунлигини таъминлаш асосида компетентликни баҳолаш мезонлари (когнитив, фаолиятли-интегратив, рефлексив-мотивацион) орқали ривожланиш даражалари (юқори, ўрта, паст) аниқлаштирилганлигига доир илмий янгиликлардан Ўзбекистон Миллий университетида бажарилган А-ОТ-2021-133-сонли “Ўзбекистонда иқлим ўзгариши, қайта тикланадиган энергия ресурслари ва аҳоли саломатлиги” мавзусидаги амалий тадқиқот лойиҳаси доирасида белгиланган вазифалар ижросини таъминлашда фойдаланилган ва юқоридаги тавсиялар ушбу лойиҳа доирасида нашр этилган ишларда ўз аксини топган (Низомий номидаги Ўзбекистон Миллий педагогика университетининг 2025-йил 22-декабрдаги 11-05-7199/04-сон далолатномаси). Натижаларнинг жорий қилиниши Ўзбекистонда экологик таълим-тарбияни ривожлантиришга йўналтирилган амалий тадқиқот лойиҳаси доирасида белгиланган вазифалар ижросини таъминлашга хизмат қилган; 
Ўрта Осиё мутафаккирларининг табиий-илмий қарашлари асосида талабаларнинг экологик компетентлигини ривожлантириш механизмларини такомиллаштиришнинг мақсадли, мазмунли, методик, фаолиятли, коммуникатив, мотивацион-ахлоқий, рақамли, диагностик, рефлексив ва натижавий компонентларини интеграциялашда “Ибн Сино таълимотида экологик мувозанат ва соғлом муҳит” ҳамда “Абу Райҳон Беруний асарларида табиат ва инсон муносабати”га оид кейс-стади ва лойиҳа технологияларининг дидактик-инновацион имкониятлари такомиллаштирилганлигига доир илмий янгиликлардан Ўзбекистон Миллий университетида бажарилган ОТ-Ф1-106-сонли “Ўрта асрлар шарқ алломалари ва мутафаккирларининг табиий-илмий ва ижтимоий-фалсафий меросининг ғарб олимлари томонидан тадқиқ этилиши” мавзусидаги фундаментал илмий-тадқиқот лойиҳаси доирасида фойдаланилган (Низомий номидаги Ўзбекистон Миллий педагогика университетининг 2025-йил 22-декабрдаги 11-05-7199/04-сон далолатномаси). Натижаларнинг жорий қилиниши Ўрта Осиё мутафаккирларининг табиий-илмий қарашларига доир фундаментал илмий-тадқиқот лойиҳаси доирасида белгиланган вазифалар ижросини таъминлашга хизмат қилган.