Маматқосимов Жаҳонгир Абирқуловичнинг
фан доктори (DSc) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Бўлажак режиссёрларнинг касбий компетентлигини адабий асарлар асосида ривожлантириш методикасини такомиллаштириш”, 13.00.02 – Таълим ва тарбия назарияси ва методикаси (санъатшунослик) (педагогика фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2024.3.DSc/Ped962.
Илмий маслаҳатчи: Исакулова Нилуфар Жаникуловна, педагогика фанлари доктори, профессор.  
Диссертация бажарилган муассаса номи: Ўзбекистон давлат санъат ва маданият институти.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи: Чирчиқ давлат педагогика университети, DSc.01/2025.27.12.Ped.04.02 рақамли Илмий кенгаш асосидаги бир марталик Илмий кенгаш.
Расмий оппонентлар: Шодиев Болтабой Авазович, санъатшунослик фанлари доктори, доцент; Мардонов Шукурулло Қўлдошевич, педагогика фанлари доктори, профессор; Олимов Ширинбой Шарофович, педагогика фанлари доктори, профессор.
Етакчи ташкилот: Ўзбекистон Миллий педагогика университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади бўлажак режиссёрларнинг касбий компетентлигини адабий асарлар асосида ривожлантиришнинг методик тизимини такомиллаштиришдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги қуйидагилардан иборат:
бўлажак режиссёрларнинг касбий компетентлигини адабий асарлар асосида ривожлантиришнинг дидактик таъминоти талаба-режиссёрларнинг мутолаа, адабий асар ёзиш ва саҳналаштириш кўникмаларини аналитик, специфик ривожлантирувчи “Режиссёрлик мутолааси”, “Режиссёр – драматург”, “АртЕду+” арт технологиялари ҳамда “Режиссёр – психолог” таълимоти контекстида креатив, дивергент, конвергент фикрлаш асосида такомиллаштирилган;
бўлажак режиссёрларнинг касбий компетентлигини адабий асарлар асосида ривожлантириш модели талаба-режиссёрларнинг касбий компетентлиги ривожланишининг дидактик-ижодий динамикасини мақсадли бошқариш ва барқарорлаштиришга қаратилган диагностик ва технологик компонентларнинг бадиий корреляцияси асосида такомиллаштирилган;
аудитория машғулотларини ташкил этиш методикаси “Тренинг”, “Драббл”, “Этюд”, “Драматик парча”, “Драматик асар” методларининг интегратив қўлланилиши, компетенсиявий ёндашув ҳамда субект-субект муносабатлари асосида талаба-режиссёрларнинг саҳнавий интерпретация кўникмалари ва перформатив фаолиятга йўналтирилган ижодий компетенсияларини ривожлантирувчи функсионал-специфик топшириқлар асосида такомиллаштирилган;
индивидуал машғулотларни ташкил этиш методикаси индивидуал таълим траекториясига асосланган “Оғзаки ҳикоя”, “Мантиқий ҳикоя”, “Давомли ҳикоя”, “Икебана”, “Муқова”, “Уч халқа” муаллифлик методларининг талаба-режиссёрларда фаоллик ва креативликни интеграл ва интенсив ривожлантирувчи креатив тасклар асосида такомиллаштирилган;
мустақил таълимни ташкил этиш методикаси “Инссенировка тайёрлаш”, “Ссенарий ёзиш”, “Аудио ва видео манбалар тўплаш”, “Байрам ва томошаларни таҳлил қилиш” методларининг интегратив ва босқичли қўлланилиши орқали талаба-режиссёрларнинг креатив тафаккури, саҳналаштириш ва драматургик таҳлил кўникмаларини  ривожлантиришни таъминловчи рефлексив-ижодий практикум асосида такомиллаштирилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Бўлажак режиссёрларнинг касбий компетентлигини адабий асарлар асосида ривожлантириш методикасини такомиллаштиришга доир тадқиқот натижалари асосида:
бўлажак режиссёрларнинг касбий компетентлигини адабий асарлар асосида ривожлантиришнинг дидактик таъминоти талаба-режиссёрларнинг мутолаа, адабий асар ёзиш ва саҳналаштириш кўникмаларини аналитик, специфик ривожлантирувчи “Режиссёрлик мутолааси”, “Режиссёр – драматург”, “АртЕду+” арт технологиялари ҳамда “Режиссёр – психолог” таълимоти контекстида креатив, дивергент, конвергент фикрлаш асосида такомиллаштирилган хулоса ва таклифлар “Эстрада ва оммавий томошалар режиссёрлиги фанини ўқитиш методикаси” номли дарслик мазмунига сингдирилган (Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2024-йил 11-ноябрдаги 429-сон буйруғига асосан берилган нашр рухсатномаси). Натижада, бўлажак режиссёрларнинг касбий компетентлигини адабий асарлар асосида ривожлантиришга қаратилган “Режиссёрлик мутолааси”, “Режиссёр-драматург” ва “АртЕду+” арт технологияларининг ташкилий-ижодий лойиҳалаштириш босқичлари ишлаб чиқилган;
бўлажак режиссёрларнинг касбий компетентлигини адабий асарлар асосида ривожлантириш модели талаба-режиссёрларнинг касбий компетентлиги ривожланишининг дидактик-ижодий динамикасини мақсадли бошқариш ва барқарорлаштиришга қаратилган диагностик ва технологик компонентларнинг бадиий корреляцияси асосида такомиллаштирилган хулоса ва таклифлардан Маданият вазирлиги тасарруфидаги олий таълим муассасаларида режиссёрларни тайёрлаш жараёнида (2022-2024) фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси Маданият вазирлигининг 2024-йил 22-ноябрдаги 02-11-17-3933-сон маълумотномаси). Натижада, бўлажак режиссёрларнинг касбий компетентлигини адабий асарлар асосида ривожланганлигини баҳолаш мезонлари ва кўрсаткичларини илмий-педагогик жиҳатдан аниқлаш имкони оширилган; 
аудитория машғулотларини ташкил этиш методикаси “Тренинг”, “Драббл”, “Этюд”, “Драматик парча”, “Драматик асар” методларининг интегратив қўлланилиши, компетенсиявий ёндашув ҳамда субект-субект муносабатлари асосида талаба-режиссёрларнинг саҳнавий интерпретация кўникмалари ва перформатив фаолиятга йўналтирилган ижодий компетенсияларини ривожлантирувчи функсионал-специфик топшириқлар асосида такомиллаштирилган хулоса ва таклифлар “Эстрада ва оммавий томошалар режиссёрлиги фанини ўқитиш методикаси” номли дарслик мазмунига сингдирилган (Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2024-йил 11-ноябрдаги 429-сон буйруғига асосан берилган нашр рухсатномаси). Натижада, бўлажак режиссёрлар касбий компетентлигини адабий асарлар асосида ривожлантиришнинг методик таъминоти такомиллаштирилган;
индивидуал машғулотларни ташкил этиш методикаси индивидуал таълим траекториясига асосланган “Оғзаки ҳикоя”, “Мантиқий ҳикоя”, “Давомли ҳикоя”, “Икебана”, “Муқова”, “Уч халқа” муаллифлик методларининг талаба-режиссёрларда фаоллик ва креативликни интеграл ва интенсив ривожлантирувчи креатив тасклар асосида такомиллаштирилган хулоса ва таклифлар “Актёрлик маҳорати” номли дарслик мазмунига сингдирилган (Олий ва ўрта махсус таълим вазирлигининг 2022-йил 17-мартдаги 106-сон буйруғига асосан берилган нашр рухсатномаси). Натижада, бўлажак режиссёрларнинг касбий компетентлигини адабий асарлар асосида ривожлантиришга доир дебют машғулоти такомиллашувига хизмат қилган;
мустақил таълимни ташкил этиш методикаси “Инссенировка тайёрлаш”, “Ссенарий ёзиш”, “Аудио ва видео манбалар тўплаш”, “Байрам ва томошаларни таҳлил қилиш” методларининг интегратив ва босқичли қўлланилиши орқали талаба-режиссёрларнинг креатив тафаккури, саҳналаштириш ва драматургик таҳлил кўникмаларини  ривожлантиришни таъминловчи рефлексив-ижодий практикум асосида такомиллаштирилган хулоса ва таклифлардан Театр арбоблари уюшмаси томонидан ташкил этилган фестиваллар, конференциялар, ижодий учрашувлар, маҳорат дарслари ва театр раҳбарлари ва ходимларининг малакасини ошириш жараёнида фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси Театр арбоблари уюшмасининг 2025-йил 14-августдаги 01-02-63-сон маълумотномаси). Натижада, “устоз-шогирд” анъанасига асосланган “Ҳамкорлик механизми” ишлаб чиқилган.

Yangiliklarga obuna bo‘lish