Нарзуллаев Нуриддин Ҳомит ўғлининг 
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон 

I.Умумий маълумотлар. 
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи): “Ўқувчиларда географик тафаккурни шакллантиришнинг психологик хусусиятлари”, 19.00.06 – Ёш ва педагогик психология. Ривожланиш психологияси (психология фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2026.2.PhD/P1646.
Илмий раҳбар: Рўзиқулов Фахриддин Расулович, психология фанлари доктори (DSc), профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Бухоро халқаро университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Бухоро халқаро университети, PhD.03/2025.27.12.Р.43.01.
Расмий оппонентлар: Қодиров Обид Сафарович, психология фанлари доктори (DSc), доцент; Гаффуров Азизбек Умаржонович, психология фанлари доктори (DSc), профессор.
Етакчи  ташкилот: Абу Райҳон Беруний номидаги Урганч давлат университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: ўқувчиларда географик тафаккурни шакллантиришнинг психологик хусусиятларини аниқлаш ва уни ривожлантиришга қаратилган амалий тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
географик тафаккур билан тизимли фикрлаш кўрсаткичлари ўртасидаги корреляцион боғланишларда “аналитик интеллект”нинг “сабабий таҳлил” ва “интегративлик”, “ижодий интеллект”нинг “тизимлилик” ва “прогнозлаш”, “амалий интеллект”нинг “моделлаштириш қобилияти” билан ижобий боғланганлиги асосида, ўқувчиларда географик тафаккурнинг сабаб-оқибатли таҳлил, тизимли умумлаштириш, башоратли фикрлаш ва реал вазиятларни моделлаштиришга таянган психологик хусусиятлар орқали шаклланиши асосланган;
мотивацион омиллар билан географик тафаккур кўрсаткичлари ўртасидаги корреляцион боғланишларда “аналитик интеллект”нинг “натижага йўналтирилганлик”, “ижодий интеллект”нинг “ўз устида ишлашга мойиллик”, “амалий интеллект”нинг “ўрганишга бўлган мотивация” ҳамда “ўз устида ишлашга мойиллик” билан ижобий боғланганлиги асосида, географик тафаккурнинг натижавийликка интилиш, ўзини ривожлантиришга тайёрлик, ўқув мотивацияси ва амалий ўзлаштиришга йўналтирилган психологик хусусиятлар орқали шаклланиши далилланган;
тафаккур услублари билан географик тафаккур кўрсаткичлари ўртасидаги корреляцион алоқаларда “аналитик интеллект”нинг “синтезаторлик”, “ижодий интеллект”нинг “идеалистик”, “амалий интеллект”нинг “реалистик” тафаккур услуби билан ижобий боғланганлиги асосида, ўқувчиларда географик тафаккурнинг таҳлилий умумлаштириш, прогностик тасаввур ва реал ҳаётий вазиятларга прагматик ёндашувга таянган психологик хусусиятлар орқали шаклланиши далилланган;
ривожлантирувчи психологик тренинг дастури таъсирида тажриба гуруҳидаги ўқувчиларда “аналитик фикрлаш”, “географик саводхонлик” ва “географик образ” кўрсаткичлари бўйича статистик жиҳатдан аҳамиятли ижобий ўзгаришлар аниқланганлиги асосида, ўқувчиларда географик тафаккурни шакллантиришда мантиқий таҳлилни фаоллаштириш, картографик-амалий саводхонликни кучайтириш ва маконий тасаввурларни образли моделлаштиришга йўналтирилган психологик тренинг дастурининг самарадорлиги эмпирик жиҳатдан далилланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Ўқувчиларда географик тафаккурни шакллантиришнинг психологик хусусиятларини оʻрганиш боʻйича амалга оширилган илмий тадқиқот натижалари асосида:
географик тафаккур билан тизимли фикрлаш кўрсаткичлари ўртасидаги корреляцион боғланишларда “аналитик интеллект”нинг “сабабий таҳлил” ва “интегративлик”, “ижодий интеллект”нинг “тизимлилик” ва “прогнозлаш”, “амалий интеллект”нинг “моделлаштириш қобилияти” билан ижобий боғланганлиги асосида, ўқувчиларда географик тафаккурнинг сабаб-оқибатли таҳлил, тизимли умумлаштириш, башоратли фикрлаш ва реал вазиятларни моделлаштиришга таянган психологик хусусиятлар орқали шаклланиши асосланганлигига оид маълумотлар Ўзбекистон Республикаси Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги томонидан қабул қилинган (Ўқувчиларни касб-ҳунарга йўналтириш психологик-педагогик республика ташхис марказининг 2026-йил 13-апрелдаги 01/10-01-140-сон маълумотномаси). Натижада, ўқувчиларда географик тафаккурнинг шаклланиш ҳолатини сабаб-оқибатли таҳлил, тизимли умумлаштириш, башоратли фикрлаш ва реал вазиятларни моделлаштириш кўрсаткичлари асосида психологик жиҳатдан баҳолаш имконияти яратилган;
мотивацион омиллар билан географик тафаккур кўрсаткичлари ўртасидаги корреляцион боғланишларда “аналитик интеллект”нинг “натижага йўналтирилганлик”, “ижодий интеллект”нинг “ўз устида ишлашга мойиллик”, “амалий интеллект”нинг “ўрганишга бўлган мотивация” ҳамда “ўз устида ишлашга мойиллик” билан ижобий боғланганлиги асосида, географик тафаккурнинг натижавийликка интилиш, ўзини ривожлантиришга тайёрлик, ўқув мотивацияси ва амалий ўзлаштиришга йўналтирилган психологик хусусиятлар орқали шаклланиши далилланганлигига оид маълумотлар Ўзбекистон Республикаси Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги томонидан қабул қилинган (Ўқувчиларни касб-ҳунарга йўналтириш психологик-педагогик республика ташхис марказининг 2026-йил 13-апрелдаги 01/10-01-140-сон маълумотномаси). Натижада, ўқувчиларда географик тафаккурни шакллантиришда натижага йўналтирилганлик, ўз устида ишлашга мойиллик, ўқув мотивацияси ва амалий ўзлаштиришнинг психологик аҳамиятини аниқлаш имконияти кенгайтирилган;
тафаккур услублари билан географик тафаккур кўрсаткичлари ўртасидаги корреляцион алоқаларда “аналитик интеллект”нинг “синтезаторлик”, “ижодий интеллект”нинг “идеалистик”, “амалий интеллект”нинг “реалистик” тафаккур услуби билан ижобий боғланганлиги асосида, ўқувчиларда географик тафаккурнинг таҳлилий умумлаштириш, прогностик тасаввур ва реал ҳаётий вазиятларга прагматик ёндашувга таянган психологик хусусиятлар орқали шаклланиши далилланганлигига оид маълумотлар Ўзбекистон Республикаси Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги томонидан қабул қилинган (Ўқувчиларни касб-ҳунарга йўналтириш психологик-педагогик республика ташхис марказининг 2026-йил 13-апрелдаги 01/10-01-140-сон маълумотномаси). Натижада, ўқувчиларнинг географик тафаккурини ривожлантиришда таҳлилий умумлаштириш, прогностик тасаввур ва реал ҳаётий вазиятларга прагматик ёндашишга таянган тафаккур стратегияларини аниқлаш имконияти яратилган;
ривожлантирувчи психологик тренинг дастури таъсирида тажриба гуруҳидаги ўқувчиларда “аналитик фикрлаш”, “географик саводхонлик” ва “географик образ” кўрсаткичлари бўйича статистик жиҳатдан аҳамиятли ижобий ўзгаришлар аниқланганлиги асосида, ўқувчиларда географик тафаккурни шакллантиришда мантиқий таҳлилни фаоллаштириш, картографик-амалий саводхонликни кучайтириш ва маконий тасаввурларни образли моделлаштиришга йўналтирилган психологик тренинг дастурининг самарадорлиги эмпирик жиҳатдан далилланганлигига оид маълумотлар Ўзбекистон Республикаси Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги томонидан қабул қилинган (Ўқувчиларни касб-ҳунарга йўналтириш психологик-педагогик республика ташхис марказининг 2026-йил 13-апрелдаги 01/10-01-140-сон маълумотномаси). Натижада, ўқувчиларда аналитик фикрлаш, географик саводхонлик ва географик образни ривожлантиришга қаратилган психологик тренинг дастурининг амалий самарадорлигини ошириш имконияти яратилган.