Камолов Бахтиёр Хайитовичнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертация ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): «Болдир суякларини пастки учлигидан синишларида  остеосинтез усулларини  таққослаш жиҳатлари», 14.00.22 – Травматология ва ортопедия (тиббиёт фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2024.4.PhD/Tib5210.
Илмий раҳбар: Ирисметов Муроджон Эргашевич, тиббиёт фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Республика ихтисослаштирилган травматология ва ортопедия илмий-амалий тиббиёт маркази.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Республика ихтисослаштирилган травматология ва ортопедия илмий-амалий тиббиёт маркази, DSc.06/2025.27.12 Tib.19.01.
Расмий оппонентлар: Каримов Муродулла Юлдашевич, тиббиёт фанлари доктори, профессор; Валиев Эркин Юлдашевич, тиббиёт фанлари доктори, профессор.
Етакчи ташкилот: Абу Али Ибн Сино номидаги Бухоро давлат тиббиёт интитути.
Диссертация йўналиши: амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: болдир суякларини пастки учлиги синишларида қўлланиладиган остеосинтез усулларини қиёсий бахолаш,такомиллаштириш ва жарроҳлик амалиётида 3D моделлаштиришдан фойдаланиш орқали даволаш натижаларини яхшилашдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги: 
болдир суяклари пастки учлигидан синишларида остеосинтезлаш амалиётларидан кейинги асоратлар учраши даражаси ҳамда ётоқ кунларининг давомийлиги синиқ локализацияси қанчалик дистал қисмга яқинлашгани сари ортиб бориши, болдир суяклари  пастки учлигидан синишларида куч елкасиининг камайганлиги билан боғлиқлиги исботланган;
ишлаб чиқилган катта болдир суяги пастки учлиги синишларида остеосинтезлаш усули кичик болдир суяги ва катта болдир суяги пастки учлиги синиқ бўлагига ўрнатилган қўшимча винтлар орқали барқарорликни оширгани сабабли, АOFАS шкаласи бўйича анъанавий усулларга нисбатан беморлар функционал ҳолатининг тикланишига ижобий таъсир кўрсатиши исботланган;
болдир суяклари  пастки учлиги синишларида остеосинтезлаш амалиётини замонавий 3D дастурлари ёрдамида режалаштириш анъанавий режалаштиришдан устун эканлиги, жарроҳлик амалиётига сарфланадиган вақтни анъанавий БИОС амалиётига нисбатан 4.08 дақиқага, LCP амалиётига нисбатан 18.59 дақиқага қисқариш имконини бериши исботланган;
таклиф этилган болдир суяклари пастки учлиги синишларида такомиллаштирилган БИОС усулда остеоситезлаш амалиётининг қўлланилиши натижасида, анъанавий усулларга нисбатан, остеосинтездан кейинги учинчи ойда болдир суяги медиал ва орқа, олтинчи ойда эса олд ва латерал деворларининг битишига эришилиши исботланган.
IV. Тадқиқот натижаларини жорий қилиниши. 
Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Илмий кенгашнинг 2025 йил 27 июньдаги 6-сонли йиғилиш баённомасига асосан Илмий-тадқиқот ишлари натижаларини амалиётга татбиғи бўйича хулоса Соғликни сақлаш вазирлигига Республика ихтисослаштирилган травматология ва ортопедия илмий-амалий марказининг 2026 йил 07 май  03-08/812а-сон хати юборилган):
биринчи илмий янгилик: болдир суяклари пастки учлигидан синишларида остеосинтезлаш амалиётларидан кейинги асоратлар учраши даражаси ҳамда ётоқ кунларининг давомийлиги синиқ локализацияси қанчалик дистал қисмга яқинлашгани сари ортиб бориши, болдир суяги пастки учлигидан синишларида куч елкасининг камайганлиги билан боғлиқлиги исботланган. Олинган натижалар Республика ихтисослаштирилган травматология ва ортопедия илмий-амалий тиббиёт маркази Навоий филиалида (06.07.2025 й.; № 2/1) ҳамда Фарғона вилояти кўп тармоқли тиббиёт марказида (03.07.2025) клиникаларида амалиётга жорий этилди. Ижтимоий самарадорлиги: болдир суяклари пастки учлигидан синишларида синиқ локализациясини ҳисобга олган ҳолда остеосинтезлаш усули қўлланилиши беморларга тўғри остеосинтезлаш усулини қўллаш орқали даволаш самарадорлиги ошди, жумладан, жарроҳлик амалиёти даврини қисқартиришга, беморларда болдир-ошиқ бўғими функционал ҳолатининг эрта тикланишига ва беморларни эрта реабилитация қилиш имконини берди. Иқтисодий самарадорлиги: беморларни шифохонада даволаш кунларини 11 кундан 7 кунгача қисқартириб, шифохонада ётоқ учун қолиш тўлов миқдори тахминан 1656000 минг сўмга камайтирди (шифохонада 1 кунлик ётоқ куни 414000 сўмни ташкил қилади); остеосинтезлаш амалиётини нотўғри танлашнинг олди олинганлиги ҳисобига қайта жарроҳлик амалиётига кетадиган маблағ тахминан 3670000 сўм тежалди; қайта жаррохлик амалиётида ўрнатиладиган имплант учун 7800000 тежалди. Хулоса: синиқ локализациясини ҳисобга олган ҳолда остеосинтезлаш усулининг танланиши беморларда кузатиладиган асоратларнинг камайишига ва даволаниш кунларининг қисқаришига ҳамда 1 бемор учун 13 126 000 сўмни иқтисод қилишга имкон яратди.
иккинчи илмий янгилик: ишлаб чиқилган  болдир суяклари пастки учлиги синишларида остеосинтезлаш усули кичик болдир суяги ва катта болдир суяги пастки учлиги синиқ бўлагига ўрнатилган қўшимча винтлар орқали барқарорликни оширгани сабабли, АOFАS шкаласи бўйича анъанавий усулларга нисбатан беморлар функционал ҳолатининг тикланишига ижобий таъсир кўрсатиши исботланган. Олинган натижалар Республика ихтисослаштирилган травматология ва ортопедия илмий-амалий тиббиёт маркази Навоий филиалида (06.07.2025 й.; № 2/1) ҳамда Фарғона вилояти кўп тармоқли тиббиёт маркази клиникасида (03.07.2025 й.) амалиётга жорий этилди. Ижтимоий самарадорлиги: такомиллаштирилган БИОС усулида остеосинтезлаш амалиётида катта болдир суягининг дистал қисми кичик болдир суяги билан фиксация қилиниши натижасида синиқ бўлакларининг айланма ротацион силжишининг олди олинди, беморларнинг болдир-товон бўғими функцияси AOFAS шкаласи бўйича 3 ойда 73 баллга, 6 ойда эса 76 баллгача тикланишига эришилди. Бу эса беморларни эрта реабилитация қилиш имконини берди. Иқтисодий самарадорлиги: беморларни шифохонада даволаш кунларини 11 кундан 7 кунгача қисқартириб, шифохонада ётоқ учун қолиш тўлов миқдорини тахминан 1656000 сўмга камайтирди, бунда шифохонада 1 кунлик ётоқ куни 414000 сўмни ташкил қилади; асоратлар учраш ҳолатларининг олди олинганлиги сабабли қайта жарроҳлик амалиётига талабни камайтиради. Бу эса битта бемор учун қайта жарроҳлик амалиётига кетадиган ўртача 22000000 сўмни иқтисод қилиш имконини беради. Хулоса: болдир суяги пастки учлиги синишларини даволашда такомиллаштирилган усулда амалиётнинг бажарилиши бир бемор учун ўртача 23656000 сўмни иқтисод қилиш имконини берди.
учинчи илмий янгилик: болдир суяклари  пастки учлиги синишларида остеосинтезлаш амалиётини замонавий 3D дастурлари ёрдамида режалаштириш анъанавий режалаштиришдан устун эканлиги, жарроҳлик амалиётига сарфланадиган вақтни анъанавий БИОС амалиётига нисбатан 4.08 дақиқага, LCP амалиётига нисбатан 18.59 дақиқага қисқариш имконини бериши исботланган. Олинган натижалар Республика ихтисослаштирилган травматология ва ортопедия илмий-амалий тиббиёт маркази Навоий филиалида (06.07.2025 й.; № 2/1) ҳамда Фарғона вилояти кўп тармоқли тиббиёт маркази клиникасида (03.07.2025 й.) амалиётга жорий этилди. Ижтимоий самарадорлиги: остеосинтезлашдан олдинги даврда 3D форматлаш усули билан жарроҳлик амалиётини режалаштириш остеосинтезлаш амалиётлари сифатини оширди, остеосинтезлаш даврида имплантларни бир неча марта қайта жойлаштириш амалиётини 15% га камайтирганлиги сабабли фиксацияловчи элементлардан самарали фойдаланиш имконини берди. Иқтисодий самарадорлиги: 1)фиксацияловчи элементларнинг ўртача нархи 450000 сўм деб баҳоланса, бир беморга битта фиксацияловчи шурупни тежаш имконини берганлиги сабабли, 100 нафар бемор ҳисобида 45 млн сўмни тежаш имконини берди; 2) беморларни шифохонада даволаш кунларини 11 кундан 7 кунгача қисқартириб, шифохонада ётоқ учун қолиш тўлов миқдорини тахминан 1656000 сўмга камайтирди, бунда шифохонада 1 кунлик ётоқ куни 414000 сўмни ташкил қилади. Хулоса: болдир суяги пастки учлиги синишларини даволашда остеосинтезлаш амалиётидан олдинги даврда 3D режалаштириш бир бемор учун ўртача 2106000 сўмни иқтисод қилиш имконини берди.
тўртинчи илмий янгилик: таклиф этилган  болдир суяклари  пастки учлиги синишларида такомиллаштирилган БИОС усулда остеоситезлаш амалиётининг қўлланилиши натижасида, анъанавий усулларга нисбатан, остеосинтездан кейинги учинчи ойда болдир суяги медиал ва орқа, олтинчи ойда эса олд ва  латерал деворларининг битишига эришилиши исботланган. Олинган натижалар  Республика ихтисослаштирилган травматология ва ортопедия илмий-амалий тиббиёт маркази Навоий филиалида (06.07.2025 й.; № 2/1) ҳамда Фарғона вилояти кўп тармоқли тиббиёт маркази клиникасида (03.07.2025 й.) амалиётга жорий этилди. Ижтимоий самарадорлиги: болдир суяклари пастки учлиги синишларида 3D форматлаш асосида такомиллаштирилган БИОС амалиётларининг биргаликда қўлланилиши натижасида беморларда синган суяк бўлакларининг mRUST рентгенологик битиш кўрсаткичи 3 ойда 10 баллга ва 6 ойда 12 баллга, яъни тўлиқ тикланиш даражасига етганлиги боис беморларнинг меҳнат қобилияти эрта тикланишига ва эрта реабилитация қилинишига эришилди. Иқтисодий самарадорлиги: беморларни шифохонада даволаш кунларини 11 кундан 7 кунгача қисқартириб, шифохонада ётоқ учун қолиш тўлов миқдорини тахминан 1656000 сўмга камайтирди, бунда шифохонада 1 кунлик ётоқ куни 414000 сўмни ташкил қилади; реабилитацияга кетадиган кунларни қисқартирганлиги сабабли беморларнинг меҳнат қобилияти ўртача 22 кунга эрта тикланишига эришилди. Бу эса беморларнинг ўртача бир ойлик меҳнат ҳақи 3500000 сўм деб баҳоланганда, бир бемор учун иқтисодий самарадорликка олиб келиши мумкин. Хулоса: болдир суяги пастки учлиги синишларини даволашда такомиллаштирилган усул билан 3D амалиётларини биргаликда қўллаш бир бемор учун ўртача 5156000 сўмни иқтисод қилиш имконини берди.