Абдусаломов Бехзоджон Алишер ўғлининг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар. 
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): «Экспериментал усулда йирингли яраларни даволашда биотиббий ҳужайрали технологиялардан фойдаланишнинг патогенетик асослари», 14.00.16 – Нормал ва патологик физиология, 14.00.27 – Хирургия (тиббиёт фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2024.2.PhD/Tib4614.
Илмий раҳбарлар: Ирискулов Бахтияр Уктямович, тиббиёт фанлари доктори, профессор; Эргашев Улуғбек Юсуфжанович, тиббиёт фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Тошкент давлат тиббиёт университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Тошкент давлат тиббиёт университети ҳузуридаги DSc.06/2025.27.12.Tib.01.03 рақамли илмий кенгаш асосидаги бир марталик илмий кенгаш.
Расмий оппонентлар: Сайфуллаева Саида Акрамжановна, тиббиёт фанлари доктори, доцент; Собиров Жасур Ғайбуллаевич, тиббиёт фанлари доcтори, доцент.
Етакчи ташкилот: Хожа Аҳмад Яссавий номидаги халқаро қозоқ-турк университети (Қозоғистон Республикаси).
II. Тадқиқотнинг мақсади: экспериментал шароитда йирингли жароҳатларни комплекс даволашда филлалбинли гелсимон коллагеннинг жароҳатларнинг битишидаги самарадорлигини баҳолашдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
аутокал суспензияли тампон теридан шакллантирилган “кўприк” остига жойлаштириш орқали каламушларда экспериментал йирингли жарохат модели такомиллаштирилган; 
йирингли жароҳат моделида жароҳатга маҳаллий филлалбинли гелсимон коллаген қўлланилганда жароҳат дефекти яллиғланишига ва битишида иштирок этувчи интерлейкин-1β, интерлейкин-2, интерлейкин-10, прокалцитонин цитокинлари мос равишда тажрибанинг 10-кунида 0,122 пг/мл, 0,343 пг/мл, 0,124 пг/мл, 0,123 пг/мл, 0,38±0,77 нг/мл эканлиги аниқланган;
юмшоқ тўқималарнинг йирингли жароҳат моделида жароҳатга қўлланилган маҳаллий филлалбинли гелсимон коллаген ўткир яллиғланиш белгиларининг ўртача 7 кунда бартараф этилишига, дерма ва эпидермис регенерациясининг репаратив активлигини ошишига, дистрофик ва деструктив ўзгаришларнинг камайишига, барча ҳужайра-толали тузилмаларининг 10 кунда тўлиқ қайта тикланишига олиб келиши патоморфологик жиҳатдан исботланган;
биотиббий ҳужайрали терапия олиб борилган экспериментал йирингли жароҳат моделидаги каламушларда филлалбин пролиферация жараёнини ўртача 7 куни бошланиб регенерация коэффициенти 74,8±0,25% эканлиги аниқланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. 
Юмшоқ тўқиманинг йирингли жароҳатларини биотиббий ҳужайрали қопловчи материал – филлалбинли гелсимон коллаген билан даволаш натижасида олинган патофизиологик ва хирургик жиҳатларини аниқлаш бўйича олинган илмий натижалар асосида:
биринчи илмий янгилик: аутокал суспензияли тампон теридан шакллантирилган “кўприк” остига жойлаштириш орқали каламушларда экспериментал йирингли жарохат модели такомиллаштирилганлиги бўйича таклифлар Тошкент давлат тиббиёт университетнинг Мувофиклаштирувчи эксперт кенгаши томонидан 2025 йил 26 майда 05-25/574-t-сон билан тасдиқланган “Экспериментал усулда йирингли яраларни даволашда биотиббий ҳужайрали технологиялардан фойдаланишнинг патогенетик усули” номли услубий тавсиянома мазмунига сингдирилган. Мазкур таклиф Бухоро вилояти патологик анатомия бюроси бўйича 03.02.2026 йилдаги 9-сон ва Хоразм вилояти патологик анатомия экспертиза бюроси бўйича 02.02.2026 йилдаги 3-сон буйруқлари билан амалиётига жорий этилган (Соғлиқни сақлаш тизимидаги илмий-тадқиқотлар, стартаплар ва инновацион фаолиятни мувофиқлаштирувчи кенгашнинг 2026 йил 16 сентябрдаги X121-сон хулосаси). Ижтимоий самарадорлиги: юмшоқ тўқималарнинг йирингли жароҳатларини маҳаллий филлалбинли гелсимон коллаген билан даволаш орқали касалликнинг узоқ муддатли натижаларини камайтиришга эришилади. Иқтисодий самарадорлиги: мазкур касалликни стационар шароитида даволаш учун сарфланадиган 1560045,35 сўм бюджет маблағлари юмшоқ тўқиманинг йирингли жароҳатларини оғирлик даражасига, яллиғланиш жараёнининг тарқалишига, жароҳатнинг фазаларига қараб, шунингдек келиб чиқадиган асоратларни олдини олиш, даволаш чора-тадбирлари самарадорлигини ошириш ва жароҳатнинг битиш муддатини ўртача 21,2±0,44 кундан 10,5±0,61 кунгача қисқартириш натижасида иқтисод қилинади;
иккинчи илмий янгилик: йирингли жароҳат моделида жароҳатга маҳаллий филлалбинли гелсимон коллаген қўлланилганда жароҳат дефекти яллиғланишига ва битишида иштирок этувчи интерлейкин-1β, интерлейкин-2, интерлейкин-10, прокалцитонин цитокинлари мос равишда тажрибанинг 10-кунида 0,122 пг/мл, 0,343 пг/мл, 0,124 пг/мл, 0,123 пг/мл, 0,38±0,77 нг/мл эканлиги аниқланганлиги бўйича таклифлар Тошкент давлат тиббиёт университетнинг Мувофиклаштирувчи эксперт кенгаши томонидан 2025 йил 26 майда 05-25/574-t-сон билан тасдиқланган “Экспериментал усулда йирингли яраларни даволашда биотиббий ҳужайрали технологиялардан фойдаланишнинг патогенетик усули” номли услубий тавсиянома мазмунига сингдирилган. Мазкур таклиф Бухоро вилояти патологик анатомия бюроси бўйича 03.02.2026 йилдаги 9-сон ва Хоразм вилояти патологик анатомия экспертиза бюроси бўйича 02.02.2026 йилдаги 3-сон буйруқлари билан амалиётига жорий этилган (Соғлиқни сақлаш тизимидаги илмий-тадқиқотлар, стартаплар ва инновацион фаолиятни мувофиқлаштирувчи кенгашнинг 2026 йил 16 сентябрдаги X121-сон хулосаси). Ижтимоий самарадорлиги: юмшоқ тўқималарнинг йирингли жароҳатларини маҳаллий филлалбинли гелсимон коллаген билан даволаш орқали касалликнинг узоқ муддатли натижаларини камайтиришга эришилади. Иқтисодий самарадорлиги: мазкур касалликни стационар шароитида даволаш учун сарфланадиган 1560045,35 сўм бюджет маблағлари юмшоқ тўқиманинг йирингли жароҳатларини оғирлик даражасига, яллиғланиш жараёнининг тарқалишига, жароҳатнинг фазаларига қараб, шунингдек келиб чиқадиган асоратларни олдини олиш, даволаш чора-тадбирлари самарадорлигини ошириш ва жароҳатнинг битиш муддатини ўртача 21,2±0,44 кундан 10,5±0,61 кунгача қисқартириш натижасида иқтисод қилинади;
учинчи илмий янгилик: юмшоқ тўқималарнинг йирингли жароҳат моделида жароҳатга қўлланилган маҳаллий филлалбинли гелсимон коллаген ўткир яллиғланиш белгиларининг ўртача 7 кунда бартараф этилишига, дерма ва эпидермис регенерациясининг репаратив активлигини ошишига, дистрофик ва деструктив ўзгаришларнинг камайишига, барча ҳужайра-толали тузилмаларининг 10 кунда тўлиқ қайта тикланишига олиб келиши патоморфологик жиҳатдан исботланганлиги бўйича таклифлар Тошкент давлат тиббиёт университетнинг Мувофиклаштирувчи эксперт кенгаши томонидан 2025 йил 26 майда 05-25/574-t-сон билан тасдиқланган “Экспериментал усулда йирингли яраларни даволашда биотиббий ҳужайрали технологиялардан фойдаланишнинг патогенетик усули” номли услубий тавсиянома мазмунига сингдирилган. Мазкур таклиф Бухоро вилояти патологик анатомия бюроси бўйича 03.02.2026 йилдаги 9-сон ва Хоразм вилояти патологик анатомия экспертиза бюроси бўйича 02.02.2026 йилдаги 3-сон буйруқлари билан амалиётига жорий этилган (Соғлиқни сақлаш тизимидаги илмий-тадқиқотлар, стартаплар ва инновацион фаолиятни мувофиқлаштирувчи кенгашнинг 2026 йил 16 сентябрдаги X121-сон хулосаси). Ижтимоий самарадорлиги: юмшоқ тўқималарнинг йирингли жароҳатларини маҳаллий филлалбинли гелсимон коллаген билан даволаш орқали касалликнинг узоқ муддатли натижаларини камайтиришга эришилади. Иқтисодий самарадорлиги: мазкур касалликни стационар шароитида даволаш учун сарфланадиган 1560045,35 сўм бюджет маблағлари юмшоқ тўқиманинг йирингли жароҳатларини оғирлик даражасига, яллиғланиш жараёнининг тарқалишига, жароҳатнинг фазаларига қараб, шунингдек келиб чиқадиган асоратларни олдини олиш, даволаш чора-тадбирлари самарадорлигини ошириш ва жароҳатнинг битиш муддатини ўртача 21,2±0,44 кундан 10,5±0,61 кунгача қисқартириш натижасида иқтисод қилинади;
тўртинчи илмий янгилик: биотиббий ҳужайрали терапия олиб борилган экспериментал йирингли жароҳат моделидаги каламушларда филлалбин пролиферация жараёнини ўртача 7 куни бошланиб регенерация коэффициенти 74,8±0,25% эканлиги аниқланганлиги бўйича таклифлар Тошкент давлат тиббиёт университетнинг Мувофиклаштирувчи эксперт кенгаши томонидан 2025 йил 26 майда 05-25/574-t-сон билан тасдиқланган “Экспериментал усулда йирингли яраларни даволашда биотиббий ҳужайрали технологиялардан фойдаланишнинг патогенетик усули” номли услубий тавсиянома мазмунига сингдирилган. Мазкур таклиф Бухоро вилояти патологик анатомия бюроси бўйича 03.02.2026 йилдаги 9-сон ва Хоразм вилояти патологик анатомия экспертиза бюроси бўйича 02.02.2026 йилдаги 3-сон буйруқлари билан амалиётига жорий этилган (Соғлиқни сақлаш тизимидаги илмий-тадқиқотлар, стартаплар ва инновацион фаолиятни мувофиқлаштирувчи кенгашнинг 2026 йил 16 сентябрдаги X121-сон хулосаси). Ижтимоий самарадорлиги: юмшоқ тўқималарнинг йирингли жароҳатларини маҳаллий филлалбинли гелсимон коллаген билан даволаш орқали касалликнинг узоқ муддатли натижаларини камайтиришга эришилади. Иқтисодий самарадорлиги: мазкур касалликни стационар шароитида даволаш учун сарфланадиган 1560045,35 сўм бюджет маблағлари юмшоқ тўқиманинг йирингли жароҳатларини оғирлик даражасига, яллиғланиш жараёнининг тарқалишига, жароҳатнинг фазаларига қараб, шунингдек келиб чиқадиган асоратларни олдини олиш, даволаш чора-тадбирлари самарадорлигини ошириш ва жароҳатнинг битиш муддатини ўртача 21,2±0,44 кундан 10,5±0,61 кунгача қисқартириш натижасида иқтисод қилинади.