Рўзиев Улуғбек Мамарасуловичнинг 
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган тармоғи номи): “Алюминий таркибли руда ва иккиламчи хомашёлардан глинозём бойитмаси ажратиб олиш технологиясини ишлаб чиқиш”, 04.00.14 – Фойдали қазилмаларни бойитиш (техника фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2026.2.PhD/Т6707.  
Илмий раҳбар: Саидахмедов Актам Абдисамиевич, техника фанлари доктори, доцент.
Диссертация бажарилган муассасалар номи: Қарши давлат техника университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Қарши давлат техника университети, PhD.03/2025.27.12.Т.17.04.
Расмий оппонентлар: Бойназаров Ўрол Равшанович, техника фанлари номзоди, доцент; Хасанов Адҳам Аманкулович, техника фанлари бўйича фалсафа доктори, доцент.
Етакчи ташкилот: Термиз давлат муҳандислик ва агротехнологиялар университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик. 
II. Тадқиқотнинг мақсади: алюминий таркибли руда ва иккиламчи хомашёларни, жумладан Ангрен каолин рудаси ҳамда Ангрен ИЕС кул-шлакларини қайта ишлаб, улардан юқори сифатли глинозём бойитмасини ажратиб олиш технологиясини ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
алюминий таркибли каолин рудаси ва Ангрен ИЕС техноген кулининг гранулометрик ва минерал ҳамда кимёвий таркибини тадқиқ қилиш асосида уларни бойитиш ва қайта ишлаш усуллари ҳамда глиназём ажратиб олиш жараёнига таъсир этувчи омилларнинг оптимал шароитлари аниқланган;
каолин рудаси таркибидаги зичликлари бир-бирига яқин бўлган каолинит ва кварц минералларини гидроциклонда гравитация усулида ажратишнинг мақбул параметрлари (гидроциклон диаметри 150 мм, киришда босим 0,15 МПа бўлганда глиназёмнинг бойитмадаги миқдори 77% ва ажралиши 75%) аниқланган;
Ангрен ИЕС кул-шлагидан магнит сепарация орқали темирли фракцияни ажратиб олиш, сўнгра ишқорий-кислотали усулда глиназём олиш технологияси ишлаб чиқилган бўлиб, бунда Ал2О3 ни ажратиб олиш даражаси 93% га етказилган;
кул-шлакни қайта ишлаш жараёнида СиО2 эрувчанлигига ва эритмадан алюминийни чўкишига ҳарорат, вақт ва реагентлар консентрациясининг таъсири ўрганилган ҳамда опти-мал режим параметрлари аниқланган;
Ангрен каолин рудаси ва Ангрен ИЕС техноген кулини бойитиб, глиназём бойитмаси ажратиб олишнинг самарали технологик схемаси ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Ангрен кони каолин рудаси ва Ангрен ИЕС кулидан глинозём бойитмаси ажратиб олиш технологияси ишлаб чиқиш бўйича олинган илмий натижаларга асосланиб:
Ангрен кони каолин рудаси ва Ангрен ИЕС кулидан глинозём бойитмаси ажратиб олиш технологияси ишлаб чиқилган ва “Навоий кон-металлургия комбинати” АЖда амалиётга жорий этилган (“Навоий КМК” АЖнинг 2026 йил 3 июлдаги 02-15-02/6536-сонли маълумотномаси). Натижада, узоқ йиллардан буён ишлатилмасдан йиғилиб турган каолин рудаси ва Ангрен ИЕС техноген чиқинди куллари таркибидан глинозём ажратиб олиш имкони туғилган;
Ангрен кони каолин рудасини магнитли ва гравитация усулларида бойитишнинг комбинацияли технологик схемаси “Навоий КМК” АЖнинг Марказий илмий-тадқиқот лабораториясида синовдан ўтказилган (“Навоий КМК” АЖнинг 2026 йил 3 июлдаги 02-15-02/6536-сонли маълумотномаси). Натижада, таркибида каолин миқдори 77% ва унинг ажралиши 75 % бўлган каолин бойитмаси олишга эришилган;
Ангрен ИЕС кулини CаО ва НаОҲ иштирокидиа танлаб эритиш, эритмани филтрлаш ва филтратдан алюминийни сулфатлаб чўктириш ҳамда чўкмани куйдириб глимазём ажратиб олиш технологияси “Навоий КМК” АЖнинг Марказий илмий-тадқиқот лабораторияси шароитида амалиётга жорий этилган (“Навоий КМК” АЖнинг 2026 йил 3 июлдаги №02-15-02/6536-сонли маълумотномаси). Технологияни қўллаш натижасида танлаб эритиш эритмаси таркибидаги алюминийни пҲ=6,5-6,8 бўлгунча сулфат кислотаси қўшган ҳолда алюминийни гидрооксид ҳолда чоктириб, филтрлаш ҳамда олинган кекни 600°C ҳароратда куйдириб, таркибида Ал2О3 миқдори 93 % дан юқори бўлган кимёвий бойитма олишга эришилган.

 

Yangiliklarga obuna bo‘lish