Азимова Дилдора Аббос қизининг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Тут ипак қуртини онтогенез давомида ҳаётчанлиги ва маҳсулдорлигига ултрабинафша нурларини таъсири”, 06.02.04 – Ипакчилик (Қишлоқ хўжалиги фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2024.4.PhD/Qx1570
Илмий раҳбар: Исматуллаева Дилорам Адиловна, қишлоқ хўжалиги фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Ипакчилик илмий-тадқиқот институти.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Ипакчилик илмий-тадқиқот институти, PhD.08/2025.27.12.Qx.08.01.
Расмий оппонентлар: Мирзаходжаев Бахтиёр Анварович, техника фанлари доктори, катта илмий ходим; Батирова Азиза Негмуратовна, қишлоқ хўжалиги фанлари доктори, доцент.
Етакчи ташкилот: Чорвачилик ва паррандачилик илмий-тадқиқот институти.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади тут ипак қурти ривожланишининг турли даврларида  ултрабинафша нурларини қўллаш орқали ҳаётчанлик ва пилла маҳсулдорлигини оширишда оптимал параметрларни аниқлаш ва қўллаш бўйича усул ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги қуйидагилардан иборат:
илк бор ултрабинафша нури таъсирида ипак қурти уруғларини жонланиш фоизини 95,1 % дан 100 % гача ҳамда қуртлар ҳаётчанлиги 95,1 % дан 98,0 % гача ошишига олиб келиши исботланган;
ултрабинафша нури таъсирида тухумларни турли микроорганизмлардан зарарсизлантириши натижасида жонланиб чиққан қуртларни касалланиш фоизи назоратга нисбатан 0,5 % га камайганлиги аниқланган;
ипак қурти уруғларини ултрабинафша нури таъсири 3 хил омилларини (бактерисид лампаларни қуввати, таъсир этиш масофаси хамда ултрабинафша нурлашни экспозисияларини) турли параметрлар орасидан энг мақбуллари танлаб олинган; 
қуртлик даврида ултрабинафша-C 254 нм ва ултрабинафша-Б 280-320 нм диапазонда 20, 40, 60 см масофа ҳамда таъсир вақти 2 дақиқа давомида нурлаш ипак қурти ҳаётчанлигини назоратга нисбатан  C-диапазонда -0,9-4,0 % ва Б-диапазонда – 0,4-2,4 % га ошганлиги аниқланган;
ултрабинафша нурини турли экспозицияларда тут ипак қурти уруғи ва личинкасига таъсир этиш натижасида пилланинг маҳсулдорлик кўрсаткичлари, жумладан, ипакчанлик (тажрибада – 22,4-23,6 %, назоратда – 20,6 %)  1,8-3,0 % гача ошиши мумкинлиги исботланган;
тут ипак қурти парваришланаётган қуртхоналардаги ҳавони зарарсизлантириш мақсадида бактересид лампаларидан фойдаланишнинг техник талабларини ўз ичига олган усули ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Тут ипак қуртини онтогенез давомида ҳаётчанлиги ва маҳсулдорлигига ултрабинафша нурларини таъсири бўйича олиб борилган тадқиқот асосида:
“Ипакчиликда ултрабинафша нуридан фойдаланиш бўйича усул” номли услубий қўлланма ишлаб чиқилган ва тасдиқланган (Ўзбекистон Республикаси ипакчилик ва жун саноатини ривожлантириш қўмитасининг 2025-йил 22-апрелдаги 02-9/165-сон маълумотномаси). Натижада парваришланган тажриба вариантидаги 5 қути хориж дурагай ипак қуртининг ҳар бир қутисидан 8,3 кг қўшимча пилла олиниб, бир қути ҳисобидан 4540962,2 сўм иқтисодий самарадорлик олинган, соф фойда 949794,2 сўмга тенг бўлиб, рентабеллик даражаси 26,4 % ни ташкил этган;
Тут ипак қуртининг 2 қути хориж дурагайларини инкубация  ва  парваришлаш даврида ултрабинафша нурини мақбул параметрларда қўллашни Сирдарё вилояти  Мирзаобод тумани “Мирзаобод Агро пилла” МЧЖ, Мустақиллик ҳудуди Жангирова Назокат хонадонида жорий қилинган (Ўзбекистон Республикаси ипакчилик ва жун саноатини ривожлантириш қўмитасининг 2025-йил 22-апрелдаги 02-9/165-сон маълумотномаси). Натижада ҳар бир қутидан ўртача  6,7 кг қўшимча пилла олишга ҳамда 2,9 кг навли қуруқ пилла олишга эришилган, иқтисодий самарадорлик эса 5798601,6 сўмни, соф фойда 1043145,6 сўмни, рентабеллик даражаси 21,9 % ни ташкил этган.  
Сирдарё вилояти  Мирзаобод тумани “Мирзаобод Агро пилла” МЧЖ Юнусов ҳудудидаги Ходжаева Хосият хонадонида хориж дурагайларидан жами 3 қути қуртларда ултрабинафша нурлаш усули жорий қилинган (Ўзбекистон Республикаси ипакчилик ва жун саноатини ривожлантириш қўмитасининг 2025-йил 22-апрелдаги 02-9/165-сон маълумотномаси). Натижада 1 қути қурт ҳисобидан ўртача 7,6 кг тирик пилла ҳамда бунга мутаносиб равишда 3,2 кг навли қуруқ пилла олинган. Иқтисодий самарадорлик 6050323,8 сўмни, соф фойда 1088429,4 сўмни ташкил этган. Рентабелликни 21,9 % га кўтаришга эришилган.