Фаттоева Зарина Раҳматовнанинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I.Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Ўзбек ва инглиз тилларида қишлоқ хўжалиги лексикасининг тадқиқи”, 10.00.13 – Қиёсий ва чоғиштирма тилшунослик (филология фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2022.3.PhD/Fil12787.
Илмий раҳбар: Тоирова Гули Ибрагимовна, филология фанлари доктори (DSc), профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Бухоро давлат университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Қарши давлат университети, DSc.03/2025.27.12.Fil.11.05.
Расмий оппонентлар: Жабборов Хўжамурод Жабборович, филология фанлари доктори, профессор; Низомова Моҳинур Баратбоевна, филология фанлари доктори (DSc), профессор.
Етакчи ташкилот: Гулистон давлат университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади ўзбек ва инглиз тилларидаги қишлоқ хўжалиги терминологиясини қиёсий-чоғиштирма жиҳатдан ўрганиш, унинг тил тизимидаги ўрни, шаклланиш манбалари, семантик-структур хусусиятлари ва антропоцентрик жиҳатларини аниқлашдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
ўзбек ва инглиз тилларидаги қишлоқ хўжалиги терминологиясининг лексик тизимдаги ўрни, махсус тушунчаларни номлаш ва баён этишдаги аҳамияти ҳамда соҳа мутахассисларининг ўзаро мулоқотини таъминлашдаги функсионал хусусиятлари қиёсий таҳлил асосида аниқланган;
қишлоқ хўжалигига оид терминологик бирликларнинг морфологик, семантик, синтактик ҳамда ўзлаштириш ва калкалаш усуллари орқали шаклланиш хусусиятлари ўзбек ва инглиз тиллари материалларини қиёсий-чоғиштирма, структур-семантик ва сўз ясалиши таҳлили асосида очиб берилган;
ўзбек ва инглиз тилларидаги қишлоқ хўжалигига оид терминологик бирликларнинг лексик-семантик белгиларига кўра мавзуий гуруҳланиши, кўпмаънолилик хусусиятлари, шунингдек, синонимик, антонимик, омонимик, паронимик ва гипер-гипонимик парадигматик муносабатлари қиёсий-чоғиштирма ва компонент таҳлил асосида далилланган;
қишлоқ хўжалиги лексикасининг деҳқончилик, чорвачилик, қишлоқ хўжалиги техникаси, меҳнат жараёни ва ишлаб чиқариш воситаларига оид асосий семантик гуруҳлари аниқланиб, уларнинг ўзбек ва инглиз тилларидаги умумий ҳамда фарқли белгилари асосланган, шунингдек, перифрастик бирликларнинг семантик-прагматик табиати, образли кўчиш воситалари орқали шаклланиши ва соҳа терминологиясини бойитишдаги роли очиб берилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Ўзбек ва инглиз тилларидаги қишлоқ хўжалиги соҳасидаги лексиканинг замонавий ривожланиш йўналишларини таҳлил қилиш, янги лексик бирликларнинг пайдо бўлиши ва уларнинг мавжуд тил тизимига интеграциялашувини аниқлаш жараёнида эришилган илмий натижалар асосида: 
инглиз ва ўзбек тилларида қишлоқ хўжалиги терминларининг морфологик, семантик, синтактик ва ўзлаштирма усуллар орқали шаклланиш хусусиятлари ҳамда уларнинг лексик-семантик тизимдаги ўзаро муносабатлари комплекс таҳлил асосида асосланилганлигига оид илмий янгилик ва таклиф тавсиялардан Оъзбекистон Миллий университетида 2022-2024-йиллар давомида бажарилган РЕП-25112021/113- сонли “УзУДТ: Ўзбек тилида табиий тилни қайта ишлаш учун универсал боглиқлик дарахти корпуси ва унинг семантик таҳлили” мавзусидаги халқаро илмий лойиҳа доирасида белгиланган вазифаларни бажаришда фойдаланилган.
қишлоқ хўжалиги соҳасидаги лексиканинг ўзбек тилидан инглиз тилига ва, аксинча, аниқ ҳамда тўғри таржима қилишдаги муаммолар ва йечимларга оид назарий ва амалий материаллардан Самарқанд давлат чет тиллар институтида 2022–2024-йилларда амалга оширилган ва Тошкент шаҳридаги АҚШ элчихонаси ҳамда Халқаро таълим бўйича Америка Кенгаши билан ҳамкорликда АҚШ давлат департаменти томонидан молиялаштириладиган “Энглиш Аccесс Миcросчоларшип Програм” лойиҳасини бажаришда фойдаланилган (Самарқанд давлат чет тиллар институтининг 2025-йил 7-мартдаги №15/30.02.01-сон маълумотномаси). Натижада қишлоқ хўжалиги соҳасидаги лексиканинг ўзбек тилидан инглиз тилига ва, аксинча, аниқ ва тўғри таржима қилишдаги муаммолар ва ечимларга оид назарий ва амалий асослаш бўйича хулосалар чиқаришга эришилган;
ўзбек ва инглиз тилларида қишлоқ хўжалиги атамаларининг лексик-семантик гуруҳланишини қиёсий таҳлил қилиш орқали ҳар икки тилдаги терминларнинг ўзаро муносабатлари таҳлилларига доир илмий қарашлардан Бухоро вилоят телерадиокомпаниясининг “Тил – миллат кўзгуси”, “Ассалом, Бухоро”, “Адабий муҳит” кўрсатувларини тайёрлашда фойдаланилган (Бухоро Вилоят Телерадиокомпаниясининг 2024-йил 17-октябрдаги № 01-09-155-сонли маълумотномаси). Натижада ўзбек ва инглиз тилларида қишлоқ хўжалиги атамаларининг лексик-семантик гуруҳланишини қиёсий таҳлил қилиш орқали ҳар икки тилдаги терминларнинг ўзаро муносабатлари таҳлилларига доир маълумотлар радиоканал ижодий жамоасининг мавзу доирасида чуқурроқ мулоҳаза юритиши учун замин яратган.