Муслимова Юлдуз Чориевнанинг
фан доктори (DSc) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи): “Касбий фанлар интеграцияси асосида талабаларнинг ахборот компетентлилигини ривожлантиришнинг дастурий таъминотини такомиллаштириш”, 13.00.06 – Рақамли таълим назарияси ва методикаси (педагогика фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2026.2.DSc/Ped2289.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Ўзбекистон Миллий педагогика университети.
Илмий маслаҳатчи: Мамаражабов Мирсалим Элмирзаевич, педагогика фанлари доктори (DSc), профессор.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Ўзбекистон Миллий педагогика университети, DSc.01/2025.27.12.Ped.03.03.
Расмий оппонентлар: Қаюмова Насиба Ашуровна, педагогика фанлари доктори, профессор; Курбанов Мирзааҳмад, педагогика фанлари доктори, профессор; Матжанов Нуржан Султамуратович, педагогика фанлари доктори (DSc), профессор.
Етакчи ташкилот: Гулистон давлат университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади рақамли таълим шароитида компетенсиявий ёндашув асосида педагогика олий таълим тизимида астрономия фанини ўқитишнинг дастурий-методик таъминотини такомиллаштириш бўйича тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
олий таълим муассасаларида астрономия фанини ўқитишнинг педагогик имкониятлари компетенсиявий ёндашувнинг (субектив-мазмуний, методологик-тизимли) тузилмасини рақамли-интерфейсли моделлаштириш талабларига кўра ўқув хусусиятлари билан тўлдирилган борлиқ элементларини лойиҳалаш кўникмасига таъсирини рақамли инновацияларни амалий-контекстли таҳлил орқали комплекс баҳолаш асосида аниқлаштирилган;
рақамли таълим шароитида “Астрономия” фанини ўқитишнинг дастурий-методик таъминоти таълим сифатини ошириш контекстидаги амалий-функсионал самарадорлик асосида рақамли контентларнинг қулай интерфейс дизайнини ишлаб чиқишнинг фанлараро интеграцияси интенсивлигини ривожлантириш муҳимлигига кўра астрономик расадхона ва телескоп воситаларининг синергетик хусусиятларига боғлиқ астрономик мақсадларда фойдаланиш кўникмасининг виртуал муҳитда намоён бўлишига интегратив рефлекция орқали эришиш асосида такомиллаштирилган;
рақамли таълим шароитида компетенсиявий ёндашувга асосланган астрономияни ўқитиш модели “Тўртинчи саноат инқилоби” стратегияларини мақсадли-натижавийлик компонентларига киритишга кўра тадқиқот, амалий фаолият ва технологик жараёнларга йўналтирилган рақамли мултимедиа шароитларига координациялашнинг лойиҳалаш элементларига интегратив яхлитлигини таъминлашга асосланган астрономик таълимни конструксиялаш ва автоматлаштириш воситаларини киритиш орқали такомиллаштирилган;
рақамли таълим шароитида астрономияни ўқитиш методикаси касбий тайёргарликда медиамодал таълим воситаларидан фойдаланишнинг интенсивлиги ва коллаборативлиги туфайли рақамли таълим муҳитидаги виртуал-онлайн, экскурсия, комбинациялашган ва конференция дарсларини ташкил этиш компетенсияларининг замонавий педагогик технологиялар (ТПАCК+САМР, Тҳе4C/ИД, ТБЛ) таъсирида ривожланишини креативлик, аналитик фикрлаш ва кузатувлар асосида ўрганишни диагностикалаш асосида интегратив қўллашга кўра такомиллаштирилган;
олий таълим муассасаларида астрономия фанини ўқитиш самарадорлиги астрономик жараёнларни лойиҳалаш, талабаларнинг рақамли астрономик кузатиш натижаларини илмий фаолиятга йўналтиришдаги дастурий-методик таъминотнинг касбий тайёргарлик жараёнини оптималлаштиришга олиб келганлиги туфайли ҳттпс://астро-эду.нетлифй.апп/уз веб-сайтини амалий фаолият ва технологик жараёнларни визуал тасвирловчи интенсивлаштирилган рақамли контентларни ишлаб чиқиш орқали оширилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Рақамли таълим шароитида компетенсиявий ёндашув асосида астрономия фанини ўқитишнинг дастурий-методик таъминотини такомиллаштириш бўйича олинган илмий натижалар асосида:
олий таълим муассасаларида астрономия фанини ўқитишнинг педагогик имкониятлари компетенсиявий ёндашувнинг (субектив-мазмуний, методологик-тизимли) тузилмасини рақамли-интерфейсли моделлаштириш талабларига кўра ўқув хусусиятлари билан тўлдирилган борлиқ элементларини лойиҳалаш кўникмасига таъсирини рақамли инновацияларни амалий-контекстли таҳлил орқали комплекс баҳолаш асосида аниқлаштиришга оид таклифлар “Астрофизика” номли дарслик мазмунига сингдирилган (Ўзбекистон Миллий педагогика университетининг 2025-йил 30-июндаги 22-01-77/22-сонли маълумотномаси). Натижада талабаларнинг ахборот компетентлилигининг мотивацион-аксиологик жиҳати ривожлантирилиб, касбий фанларни ўзлаштиришда рақамли технологиялардан фойдаланишга бўлган қизиқиши ва касбий масъулияти оширилган;
рақамли таълим шароитида “Астрономия” фанини ўқитишнинг дастурий-методик таъминоти таълим сифатини ошириш контекстидаги амалий-функсионал самарадорлик асосида рақамли контентларнинг қулай интерфейс дизайнини ишлаб чиқишнинг фанлараро интеграцияси интенсивлигини ривожлантириш муҳимлигига кўра астрономик расадхона ва телескоп воситаларининг синергетик хусусиятларига боғлиқ астрономик мақсадларда фойдаланиш кўникмасининг виртуал муҳитда намоён бўлишига интегратив рефлекция орқали эришиш асосида такомиллаштиришга оид таклифлар “Астрофизика” номли дарслик мазмунига сингдирилган (Ўзбекистон Миллий педагогика университетининг 2025-йил 30-июндаги 22-01-77/22-сонли маълумотномаси). Натижада талабаларнинг ахборот компетентлилигининг когнитив-интеллектуал жиҳати ривожлантирилиб, касбий фанларга оид ахборотларни излаш, саралаш, таҳлил қилиш, тизимлаштириш ва қайта ишлаш кўникмалари такомиллаштирилган;
рақамли таълим шароитида компетенсиявий ёндашувга асосланган астрономияни ўқитиш модели “Тўртинчи саноат инқилоби” стратегияларини мақсадли-натижавийлик компонентларига киритишга кўра тадқиқот, амалий фаолият ва технологик жараёнларга йўналтирилган рақамли мултимедиа шароитларига координациялашнинг лойиҳалаш элементларига интегратив яхлитлигини таъминлашга асосланган астрономик таълимни конструксиялаш ва автоматлаштириш воситаларини киритиш орқали такомиллаштиришга оид таклифлар “Астрофизика” номли дарслик мазмунига сингдирилган (Ўзбекистон Миллий педагогика университетининг 2025-йил 30-июндаги 22-01-77/22-сонли маълумотномаси). Натижада талабаларнинг ахборот компетентлилигининг амалий-фаолиятли жиҳати ривожлантирилиб, рақамли дастурий воситалардан касбий вазифаларни бажариш, ахборотларни амалий фаолиятга татбиқ этиш ва касбий муаммоларни ҳал этиш кўникмалари шакллантирилган;
рақамли таълим шароитида астрономияни ўқитиш методикаси касбий тайёргарликда медиамодал таълим воситаларидан фойдаланишнинг интенсивлиги ва коллаборативлиги туфайли рақамли таълим муҳитидаги виртуал-онлайн, экскурсия, комбинациялашган ва конференция дарсларини ташкил этиш компетенсияларининг замонавий педагогик технологиялар (ТПАCК+САМР, Тҳе4C/ИД, ТБЛ) таъсирида ривожланишини креативлик, аналитик фикрлаш ва кузатувлар асосида ўрганишни диагностикалаш асосида интегратив қўллашга кўра такомиллаштиришга оид таклифлар “Астрофизика” номли дарслик мазмунига сингдирилган (Ўзбекистон Миллий педагогика университетининг 2025-йил 30-июндаги 22-01-77/22-сонли маълумотномаси). Натижада талабаларнинг ахборот компетентлилигининг интегратив-коммуникатив жиҳати ривожлантирилиб, турли касбий фанлар мазмунини рақамли ахборот ресурслари билан интеграциялаш, ахборот алмашиш ва ҳамкорликда фаолият юритиш компетенсиялари такомиллаштирилган;
олий таълим муассасаларида астрономия фанини ўқитиш самарадорлиги астрономик жараёнларни лойиҳалаш, талабаларнинг рақамли астрономик кузатиш натижаларини илмий фаолиятга йўналтиришдаги дастурий-методик таъминотнинг касбий тайёргарлик жараёнини оптималлаштиришга олиб келганлиги туфайли ҳттпс://астро-эду.нетлифй.апп/уз веб-сайтини амалий фаолият ва технологик жараёнларни визуал тасвирловчи интенсивлаштирилган рақамли контентларни ишлаб чиқиш орқали оширишга оид таклифлар “Астрофизика” номли дарслик мазмунига сингдирилган (Ўзбекистон Миллий педагогика университетининг 2025-йил 30-июндаги 22-01-77/22-сонли маълумотномаси). Натижада талабаларнинг ахборот компетентлилигининг рефлексив-баҳолаш жиҳати ривожлантирилиб, рақамли муҳитда бажарилган касбий фаолият натижаларини таҳлил қилиш, ўз-ўзини баҳолаш, ахборотлардан фойдаланиш самарадорлигини аниқлаш ва мустақил касбий ривожланиш йўналишларини белгилаш кўникмалари такомиллаштирилган.