Ҳайдарова Ҳулкар Ахтамжон қизининг 
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган тармоғи номи): «Гидроксибензой кислоталарининг олтингугурт сақлаган амидлари ва уларнинг хоссалари», 02.00.14 -  Органик моддалар ва улар асосидаги материаллар технологияси  (техника фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2026.2.PhD/Т5588.
Илмий раҳбар: Ниязов Лазиз Нурхонович, физика-математика фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), профессор.
Диссертация бажарилган муассасалар номи: Бухоро давлат техника университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Навоий давлат кончилик ва технологиялар университети, DSc.31/2025.27.12.Т.01.01.
Расмий оппонентлар: Амонов Мухтар Рахматович, техника фанлари доктори, профессор; Қурбанов Мингниқул Жумагулович, техника фанлари доктори, доцент.
Етакчи ташкилот: Самарқанд давлат университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик. 
II. Тадқиқотнинг мақсади: гидроксибензой кислоталарнинг олтингугурт сақлаган амидларини синтез қилиш, биологик фаоллигини аниқлашдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
гидроксибензой кислоталарнинг олтингугурт сақлаган амидлари синтез қилиниб, уларнинг ҳосил бўлиш жараёнининг қонуниятлари, реакция механизми ва асосий технологик параметрлари ҳамда синтез жараёнини мақбуллаштириш орқали мақсадли бирикмаларни юқори унум билан олиш имконияти аниқланган;
синтез қилинган моддаларнинг физик-кимёвий ва биологик хоссалари, шунингдек, ҳарорат, эритувчи табиати, реагентлар нисбати, реакция давомийлиги каби омилларнинг реакция шароитларига таъсири тадқиқ этилиб, мақбул шароитларда 72-92% унум билан мақсадли бирикмаларни гидроксибензой кислоталарнинг олтингугурт сақлаган амидлари синтез қилинган;
гидроксибензой кислоталар таркибига тиомочевина фрагменти орқали аланин ва γ-аминомой кислотани киритишнинг қонуниятлари ўрганилиб, мазкур аминокислоталарнинг мақбул реагент сифатида юқори унум билан бирикма ҳосил қилиши ҳамда олинган ҳосилаларнинг биологик фаоллик намоён қилиши экспериментал жиҳатдан исботланган;
синтез қилинган молекулаларнинг чигитда учрайдиган фузариоз вилт касаллигига қарши биологик фаоллиги аниқланиб, уларни қўллаш натижасида касалланиш даражасини мос равишда 6; 7,1; 8,8 ва 10,4% га камайтириш ҳамда ўсимликларнинг ўсиши ва ривожланишини яхшилаш ҳисобига ҳосилдорликни ошириши аниқланган;
гидроксибензой кислоталарнинг олтингугурт сақлаган амидлари ва уларнинг аминокислота ҳосилаларини маҳаллий хомашё асосида олиш имкониятлари ўрганилиб, реакция босқичлари сонини камайтириш, энергия ва реагентлар сарфини оптималлаштириш ҳамда ҳосил бўладиган чиқиндилар миқдорини камайтиришга асосланган экологик хавфсиз синтез технологияси ишлаб чиқилган;
синтез қилинган бирикмаларнинг тузилиши ва биологик фаоллиги ўртасидаги боғлиқлик аниқланиб, уларнинг таркибидаги функсионал гуруҳлар ва олтингугурт сақловчи фрагментларнинг биологик таъсирни шакллантиришдаги роли асосланган ҳамда юқори биологик фаолликка эга истиқболли бирикмаларни танлаб олиш мезонлари ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Гидроксибензой кислота, тиомочевина фрагменти, аминокислоталар билан амидлари ишлаб чиқариш технологиясини яратиш ва улар асосида олинган янги турдаги таркибларнинг антибактериал хусусиятларини аниқлаш бўйича олинган илмий натижалар асосида: 
биологик фаоликка эга бўлган бирикмалар  Бухоро вилояти Бухоро  тумани «Қодир Бобир Шахзод» фермер хўжалигида ўсимликларни ўсишини фаоллаштирувчи препарат сифатида амалиётга жорий этилган (Қишлоқ хўжалиги вазирлиги қишлоқ хўжалиги билим ва инновациялар миллий марказининг 2026-йил 13-майдаги 05/04-04-488-сон маълумотномаси). Натижада ғўза баргларида хлорофилл моддалар миқдори ортиши билан барг пластинкаласи қалинлишиб, ҳашоратларнинг зарарини камайтириш, кўсакларнинг пишиб етилишини 4,43-6,05 % тезлаштириш ва ҳосилдорликни гектаридан 2,58-3,03 сентнерга ошириш имконини берган;
таркибида тиомочевина фрагменти сақлаган гидроксибензой кислота амидлари Бухоро вилояти Бухоро тумани «Қодир Бобир Шахзод» фермер хўжалигида ўсимликларни ўсишини фаоллаштирувчи препарат сифатида амалиётга жорий этилган (Қишлоқ хўжалиги вазирлиги қишлоқ хўжалиги билим ва инновациялар миллий марказининг 2026-йил 13-майдаги 05/04-04-488-сон маълумотномаси). Натижада, чигитнинг унувчанлиги ва ғўза ўсимлиги ўсишини тезлаштирувчи препарат яратиш имконини берган.