Алиев Шоҳжаҳон Тухтамуродовичнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертация ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Ўзбекистон жанубидаги амфибиялар гелминтлари”, 03.00.06 - Зоология (биология фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2024.1.PhD/B1103.
Илмий раҳбар: Амиров Ойбек Олимжонович, биология фанлари доктори, катта илмий ходим. 
Диссертация бажарилган муассаса номи: Ўзбекистон Республикаси Фанлар академияси Зоология институти. 
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Зоология институти, DSc.05/2025.27.12.В.22.01.
Расмий оппонентлар: Акрамова Феруза Джалолиддиновна, биология фанлари доктори, профессор; Сафаров Алишер Абдуқаҳҳор ўғли, биология фанлари доктори.
Етакчи ташкилот: Ўзбекистон миллий педагогика университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик. 
II. Тадқиқотнинг мақсади: Ўзбекистон жанубидаги амфибиялар ва улар гелминтларининг тур таркиби, морфобиологик хусусиятлари ҳамда эпизоотологик аҳамиятини аниқлашдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
Ўзбекистон жанубидаги амфибияларда 3 тип, 6 синф, 10 туркум, 24 оила, 30 авлодга мансуб 41 тур гелминт ва уларнинг личинкаларини таксономик таркиби таҳлил қилиниб, улардан 25 тури вояга етган ва 16 тури личинкалик босқичида эканлиги аниқланган;
илк бор Марказий Осиё ва Ўзбекистон амфибиялар гелминтофаунаси учун Рҳабдиас энгелбречти нематодасининг рДНК ИЦ2 соҳаси нуклеотид кетма-кетликлари ўрганилган ва халқаро НCБИ базасига жойланган;
Ўзбекистон герпетофаунаси учун илк бор Пелопҳйлах терентиеви бақасини мтДНК 16С рРНК соҳасининг нуклеотид кетма-кетликлари асосида молекуляр-генетик тавсифланган;
Рҳабдиас, Месоcестоидес, Ҳаематолоечус, Спҳаерирострис, Аплеcтана, Осwалдоcрузиа авлодларига мансуб айрим гелминтларнинг мтДНК CОИ ва рибосомал ДНК сининг ИЦ соҳалари нуклеотид кетма-кетликлари асосида молекуляр-генетик хусусиятлари очиб берилган;
Ўзбекистон жанубидаги амфибияларнинг гелминтлар билан зарарланишининг ассоциатив инвазиялари, йил мавсумлари ва географик минтақаларга богʻлиқ равишда оʻзгариши илмий асосланган;
амфибияларнинг мезосестоидоз ва алариёз гелминтозларининг паратеник хўжайинлари сифатида эколого-эпизотологик таҳлил қилиниб, амалий тавсиялар ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Ўзбекистон жанубида тарқалган амфибиялар гелминтларини тадқиқ қилишдан олинган илмий натижалар асосида:
амфибияларнинг Буфонидае оиласига мансуб Буфотес пеwзоwи тури ва Ранидае оиласига мансуб Пелопҳйлах терентиеви тури ҳамда, гелминтларнинг Рҳабдиас энгелбречти, Аплеcтана аcумината ва Осwалдоcрузиа филиформис нематодалари, Месоcестоидес линеатус ларвае сестодаси, Ҳаематолоечус вариегатус трематодаси, Спҳаерирострис пиcае ларвае акантосефаласининг мтДНК CОИ, 16С рРНК ва рибосомал ДНК сининг ИЦ соҳалари нуклеотид кетма-кетликлари бўйича маълумотлар Биотехнологик ахборотлар миллий маркази (НCБИ) базасига жойлаштирилган (Биотехнологик ахборотлар миллий маркази (НCБИ) нинг 2026 - йил, 15 - майдаги маълумотномаси). Натижада, Буфотес пеwзоwи – ПВ124861, Пелопҳйлах терентиеви – ПХ620047, Рҳабдиас энгелбречти – ПҚ219671, Аплеcтана аcумината – ПЗ441528, Осwалдоcрузиа филиформис – ПЗ503197, Месоcестоидес линеатус, ларвае – ПҚ326864, Ҳаематолоечус вариегатус – ПЗ441529, Спҳаерирострис пиcае, ларвае – ПП766905 турлари учун идентификация рақамлари олинган ва улар халқаро миқёсда турларни аниқлаш ва филогениясини ўрганиш имконини берган;
Ўзбекистон жанубида тарқалган амфибияларнинг 2 авлодга мансуб 2 турдаги (9 нусха) намуналари ЎзР ФА Зоология институти “Герпетология коллекцияси” ноёб фондига топширилган (Ўзбекистон Республикаси Фанлар академиясининг 2025 – йил 3 - июлдаги №:4/1255-1645-сон маълумотномаси). Натижада, намуналар Ўзбекистон жанубий ҳудуди амфибиялари фондини бойитган ва улар популяциялари тарқалишининг замонавий ҳолатини баҳолаш ҳамда интерфаол атласлар тайёрлаш, турларни қиёсий таҳлил этиш, морфологик белгиларини тавфсифлаш имконини берган.

Yangiliklarga obuna bo‘lish