Курбанов Ғайрат Имамалиевичнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси химояси ҳакида эълон

I. Умумий маьлумотлар:
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоги номи): «Билак ва кафтнинг посттравматик жароҳатларини даволашда вакуум терапиянинг самарадорлиги», 14.00.27 – Хирургия.(тиббиёт фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган ракам: В2022.З.PhD/Tib3070.
Илмий рахбар: Тешаев Октябр Рухиллаевич, тиббиёт фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Тошкент давлат тиббиёт университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Тошкент давлат тиббиёт университети, DSc.06/2025.27.12.Tib.01.07.
Расмий оппонентлар: Мусашайхов Хусанбой Таджибоевич, тиббиёт фанлари доктори, профессор; Якуп Чил, профессор (Туркия).
Етакчи ташкилот: Абу Али Ибн Сино номидаги Бухоро давлат тиббиёт институти.
Диссертация йўналиши: амалий аҳамиятга молик.
II. Тадкикотнинг максади: билак ва кафт соҳасининг посттравматик жароҳатларида вакуум терапияни қўллаб хирургик даво самарадорлигини оширишдан иборат.
III. Тадкикотнинг илмий янгилиги:
реконструктив жарроҳликдан кейин вакуум терапияни қўллашнинг функционал самарадорлиги дастлаб комплекс инструментал (ультратовуш, дуплекс текшируви) ва клиник-функционал кўрсаткичлар асосида баҳоланган, яллиғланиш регрессиясини тезлаштириши ва перфузияни яхшилаши  асосланган (p<0,001);
вакуум терапия параметрларини биз томондан Tidy/Untidy жароҳат таснифига мувофиқ дифференциаллаштириб қўллашнинг клиник асослари ишлаб чиқилди, анатомик локализация ва тўқималарнинг репаратив потенциалига кўра манфий босимни босқичма-босқич танлаш асосланган;
функционал муҳим зоналарида (Verdan II–V) вакуум терапияни эрта босқичда қўллаш жараҳат жараёнини физиологик бошқариши, контрактура ва  ва фиброз асоратлар хавфини камайтириши илмий жиҳатдан асосланган;
билак ва кафт посттравматик жароҳатларида анъанавий ва вакуум терапия олган беморлар хирургик даво натижалари таққослама ўрганилди ва даво алгоритми ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши:
Билак ва кафтнинг посттравматик жароҳатлари мавжуд беморларни жарроҳлик амалётидан сўнг жароҳатни даволашда вакуум терапияни қўллаб олинган илмий натижалар асосида:
биринчи илмий янгилик: реконструктив жарроҳликдан кейин вакуум терапияни қўллашнинг функционал самарадорлиги дастлаб комплекс инструментал (ультратовуш, допплерография) ва клиник-функционал кўрсаткичлар асосида баҳолаш, яллиғланиш регрессиясини тезлаштириш ва перфузияни яхшилашни асослаш бўйича таклифлар Тошкент давлат тиббиёт университети Мувофиқлаштирувчи эксперт кенгаши томонидан 2025 йил 25 июндаги 06-25/667-t-сонли хати билан тасдиқланган «Вакуум терапияни қўллаган ҳолда билак ва кафтнинг посттравматик жароҳатларини даволаш усуллари» номли услубий тавсиянома мазмунига сингдирилган. Мазкур таклиф РШТЁИМ бўйича  02.04.2026 йилдаги 125i-сон ҳамда Республика шошилинч тиббий ёрдам илмий маркази Бухоро филиалининг микрохирургия бўлими бўйича  21.10.2025 йилдаги 352-сон  буйруқлари билан амалиётга жорий этилган (Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Илмий техник кенгашининг 2025 йил 02 июндаги 09/04-сон хулосаси). Ижтимоий самарадорлиги: Тадқиқот натижалари асосида шакллантирилган парваришлаш терапияси стратегияларини ишлаб чиқиш учун муҳим аҳамиятга эгалиги, вакуум терапияси сабаб беморларнинг умумий ҳолатини яхшилаш ва амалётидан сўнг эрта салбий оқибатларини камайтиришга қаратилган дастурни мақсадли ишлаб чиқиш ва амалга ошириш имконини берган. Иқтисодий самарадорлиги: билак ва кафтнинг посттравматик жароҳатланган беморларнинг ҳаёт сифатига вакуум терапиянинг таъсири, анъанавий даводан сўнг кузатиладиган асоратлар туфайли ҳаёт сифатининг ёмонлашувининг ўзига хос жиҳатларини парваришлашга қаратилган даволаш стратегиясини ишлаб чиқиш натижасида вакуум терапиядан фойдаланиш жароҳатнинг эрта асоратларни даволаш, харажатларни камайтиришга ёрдам бериш натижасида беморларнинг ҳаёт сифатини ва функционал ҳолатини яхшилаш, қўшимча тиббий аралашувлар ва шифохонага ётқизиш заруратини камайтириш орқали соғлиқни сақлаш ресурсларни тежаш натижасида 2 миллион 785 минг сўм бюджет маблағларини иқтисод қилиш имконини берган.
иккинчи илмий янгилик: вакуум терапия параметрларини биз томондан Tidy/Untidy жароҳат таснифига мувофиқ дифференциаллаштириб қўллашнинг клиник асосларини ишлаб чиқиш, анатомик локализация ва тўқималарнинг репаратив потенциалига кўра манфий босимни босқичма-босқич танлаш асослаш бўйича таклифлар Тошкент давлат тиббиёт университети Мувофиқлаштирувчи эксперт кенгаши томонидан 2025 йил 25 июндаги 06-25/667-t-сонли хати билан тасдиқланган «Вакуум терапияни қўллаган ҳолда билак ва кафтнинг посттравматик жароҳатларини даволаш усуллари» номли услубий тавсиянома мазмунига сингдирилган. Мазкур таклиф РШТЁИМ бўйича  02.04.2026 йилдаги 125i-сон ҳамда Республика шошилинч тиббий ёрдам илмий маркази Бухоро филиалининг микрохирургия бўлими бўйича  21.10.2025 йилдаги 352-сон  буйруқлари билан амалиётга жорий этилган (Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Илмий техник кенгашининг 2025 йил 02 июндаги 09/04-сон хулосаси). Ижтимоий самарадорлиги: билак ва кафтнинг посттравматик жароҳатларидан сўнг жароҳат ҳолатини динамикада ультратовуш ҳамда дуплекс текширувларида ҳар 48-72 соатда баҳолаш, динамометрияда бармоқлар функциясини эрта тикланишини назорат қилиш, ушбу усулларининг жорий этилиши вакуум терапия натижасида жароҳатдаги шиш, инфильтратни ўз вақтида даволаш имконини беради. Бу эса эрта асоратларни олдини олди ва оғир кечги кузатилиши мумкин бўлган асоратларни ривожланиш хавфини камайтиради, бу эса беморларнинг ҳаёт сифатини ва уларнинг бармоқлар функционал ҳолатини яхшилаш орқали даволаш тактикасини ўрни асослаш имконини берган. Иқтисодий самарадорлиги: билак ва кафтнинг посттравматик жароҳатланган беморларнинг ҳаёт сифатига вакуум терапиянинг таъсири, анъанавий даводан сўнг кузатиладиган асоратлар туфайли ҳаёт сифатининг ёмонлашувининг ўзига хос жиҳатларини парваришлашга қаратилган даволаш стратегиясини ишлаб чиқиш натижасида вакуум терапиядан фойдаланиш, жароҳатнинг эрта асоратларни даволаш, харажатларни камайтиришга ёрдам бериш натижасида беморларнинг ҳаёт сифатини ва функционал ҳолатини яхшилаш, қўшимча тиббий аралашувлар ва шифохонага ётқизиш заруратини камайтириш орқали соғлиқни сақлаш ресурсларни тежаш натижасида 2 миллион 785 минг сўм бюджет маблағларини иқтисод қилиш имконини берган.
учинчи илмий янгилик: функционал муҳим зоналарда (Verdan II–V) вакуум терапияни эрта босқичда қўллаш жараҳат жараёнини физиологик бошқариши, контрактура ва  ва фиброз асоратлар хавфини камайтириши илмий жиҳатдан асосланганлиги бўйича таклифлар Тошкент давлат тиббиёт университети Мувофиқлаштирувчи эксперт кенгаши томонидан 2025 йил 25 июндаги 06-25/667-t-сонли хати билан тасдиқланган «Вакуум терапияни қўллаган ҳолда билак ва кафтнинг посттравматик жароҳатларини даволаш усуллари» номли услубий тавсиянома мазмунига сингдирилган. Мазкур таклиф РШТЁИМ бўйича  02.04.2026 йилдаги 125i-сон ҳамда Республика шошилинч тиббий ёрдам илмий маркази Бухоро филиалининг микрохирургия бўлими бўйича  21.10.2025 йилдаги 352-сон  буйруқлари билан амалиётга жорий этилган (Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Илмий техник кенгашининг 2025 йил 02 июндаги 09/04-сон хулосаси). Ижтимоий самарадорлиги: билак ва кафтнинг посттравматик жароҳатларидан сўнг жароҳат ҳолатини динамикада ультратовуш ҳамда дуплекс текширувларида ҳар 48-72 соатда баҳолаш, динамометрияда бармоқлар функциясини эрта тикланишини назорат қилиш, ушбу усулларининг жорий этилиши вакуум терапия натижасида жароҳатдаги шиш, инфильтратни ўз вақтида даволаш имконини беради. Иқтисодий самарадорлиги: билак ва кафтнинг посттравматик жароҳатланган беморларнинг ҳаёт сифатига вакуум терапиянинг таъсири, анъанавий даводан сўнг кузатиладиган асоратлар туфайли ҳаёт сифатининг ёмонлашувининг ўзига хос жиҳатларини парваришлашга қаратилган даволаш стратегиясини ишлаб чиқиш натижасида вакуум терапиядан фойдаланиш жароҳатнинг эрта асоратларни даволаш, харажатларни камайтиришга ёрдам бериш натижасида беморларнинг ҳаёт сифатини ва функционал ҳолатини яхшилаш, қўшимча тиббий аралашувлар ва шифохонага ётқизиш заруратини камайтириш орқали соғлиқни сақлаш ресурсларни тежаш натижасида 2 миллион 785 минг сўм бюджет маблағларини иқтисод қилиш имконини берган.
тўртинчи илмий янгилик: билак ва кафт посттравматик жароҳатларида анъанавий ва вакуум терапия олган беморлар хирургик даво натижалари таққослама ўрганиш ва даво алгоритми ишлаб чиқиш бўйича таклифлар Тошкент давлат тиббиёт университети Мувофиқлаштирувчи эксперт кенгаши томонидан 2025 йил 25 июндаги 06-25/667-t-сонли хати билан тасдиқланган «Вакуум терапияни қўллаган ҳолда билак ва кафтнинг посттравматик жароҳатларини даволаш усуллари» номли услубий тавсиянома мазмунига сингдирилган. Мазкур таклиф РШТЁИМ бўйича  02.04.2026 йилдаги 125i-сон ҳамда Республика шошилинч тиббий ёрдам илмий маркази Бухоро филиалининг микрохирургия бўлими бўйича  21.10.2025 йилдаги 352-сон  буйруқлари билан амалиётга жорий этилган (Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Илмий техник кенгашининг 2025 йил 02 июндаги 09/04-сон хулосаси). Ижтимоий самарадорлиги: билак ва кафтнинг посттравматик жароҳатларидан сўнг жароҳат ҳолатини динамикада ультратовуш ҳамда дуплекс текширувларида ҳар 48-72 соатда баҳолаш, динамометрияда бармоқлар функциясини эрта тикланишини назорат қилиш, ушбу усулларининг жорий этилиши вакуум терапия натижасида жароҳатдаги шиш, инфильтратни ўз вақтида даволаш имконини беради. Бу эса эрта асоратларни олдини олди ва оғир кечги кузатилиши мумкин бўлган асоратларни ривожланиш хавфини камайтиради, бу эса беморларнинг ҳаёт сифатини ва уларнинг бармоқлар функционал ҳолатини яхшилаш орқали даволаш тактикасини ўрни асослаш имконини берган. Иқтисодий самарадорлиги: билак ва кафтнинг посттравматик жароҳатланган беморларнинг ҳаёт сифатига вакуум терапиянинг таъсири, анъанавий даводан сўнг кузатиладиган асоратлар туфайли ҳаёт сифатининг ёмонлашувининг ўзига хос жиҳатларини парваришлашга қаратилган даволаш стратегиясини ишлаб чиқиш натижасида вакуум терапиядан фойдаланиш, жароҳатнинг эрта асоратларни даволаш, харажатларни камайтиришга ёрдам бериш натижасида беморларнинг ҳаёт сифатини ва функционал ҳолатини яхшилаш, қўшимча тиббий аралашувлар ва шифохонага ётқизиш заруратини камайтириш орқали соғлиқни сақлаш ресурсларни тежаш натижасида 2 миллион 785 минг сўм бюджет маблағларини иқтисод қилиш имконини берган.