Ходжиева Зумрад Махмуджоновнанинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.    Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Мезонларга асосланган баҳолашнинг чет тилини ўқитишдаги хусусиятлари (инглиз тили мисолида)”, 13.00.02 – Таълим ва тарбия назарияси ва методикаси (инглиз тили).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2022.2.PhD/Ped3674.
Илмий раҳбар: Тухтасинов Илҳомжон Мадаминович, педагогика фанлари доктори (DSc), профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Самарқанд давлат чет тиллар институти.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Самарқанд давлат чет тиллар институти, PhD.03/2025.27.12.Ped.37.01.
Расмий оппонентлар: Хашимова Дилдора Уринбаевна, педагогика фанлари доктори, профессор; Юсупова Гулрух Набиевна, педагогика фанлари боʻйича фалсафа доктори (PhD), доцент.
Етакчи ташкилот: Самарқанд давлат педагогика институти.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади чет тилини ўқитишда мезонларга асосланган баҳолаш тизимининг самарадорлигини оширишдан иборат
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги: 
чет тилини ўқитишда лингводидактик, психолингвистик ва коммуникатив ёндашувларни уйғунлаштирган уч қатламли баҳолаш модели ишлаб чиқилиб, унда тил компетенсиялари аутентик топшириқлар асосида даражавий-фаолият дескрипторлари тизими орқали баҳоланиши асосланган;
CЕФР дескрипторлари, кредит-модул баҳолаш индикаторлари, реал вақт мониторинги ва аналитик тескари алоқани интеграциялаш асосида “Эвалуатион” мобил иловаси ишлаб чиқилиб, талабаларнинг нутқий компетенсиясини комплекс диагностика қилишнинг рақамли алгоритми нутқий маълумотларни йиғиш, таҳлил қилиш ва натижани реал вақтда тақдим этиш босқичларидан иборат ҳолда ишлаб чиқилган;
чет тили нутқ кўникмаларини баҳолашнинг коммуникатив, лингвистик ва прагматик тавсифий мезонлари ишлаб чиқилиб, улар асосида нутқ компетенсияларини комплекс баҳолашнинг индикаторлар, даражалаштирилган дескрипторлар ва баҳолаш шкалалари интеграциялашган аналитик рубрикалари синергетик-мултикритериал тарзда такомиллаштирилган;
профессор-ўқитувчиларнинг баҳолаш компетенсиясини CЕФР дескрипторлари, аналитик рубрикалар, форматив ва сумматив баҳолашни интеграциялаш асосида ривожлантириш методикаси такомиллаштирилиб, баҳолашнинг валидлиги, ишончлилиги ва стандартлаштирилишини таъминловчи рубрикавий баҳолаш механизми ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Олий таълим муассасаларида мезонларга асосланган баҳолашнинг чет тилини ўқитишдаги хусусиятлари бўйича олинган илмий натижалар асосида:
чет тилини ўқитишда лингводидактик, психолингвистик ва коммуникатив ёндашувларни уйғунлаштирган уч қатламли баҳолаш модели ишлаб чиқилиб, унда тил компетенсиялари аутентик топшириқлар асосида даражавий-фаолият дескрипторлари тизими орқали баҳоланиши асосланганлиги амалий-назарий жиҳатдан очиб берилганлигига оид таклиф ва тавсиялардан Самарқанд давлат чет тиллар институтида Европа Иттифоқининг ТЕМПУС дастурига мўлжалланган Темпус Прожеcт 544161– ТЕМПУС–1–2013–1–УК–ТЕМПУС–ЖПCР Астон Университй ДеТЕЛ “Девелопинг тҳе Теачинг оф Эуропеан ЛангуаГЭС: Модернизинг Лангуаге Теачинг тҳроугҳ тҳе девелопмент оф блендед Мастерс Программес” лойиҳаси доирасида кенг фойдаланилган (Самарқанд давлат чет тиллар институтининг 6–июн 2024–йилдаги 1160/02–сон маълумотномаси). Натижада, мезонларга асосланган баҳолашнинг халқаро стандарт талаблари асосида олиб борилиши баҳолаш мезонларининг такомиллаштирилишига хизмат қилган;
CЕФР дескрипторлари, кредит-модул баҳолаш индикаторлари, реал вақт мониторинги ва аналитик тескари алоқани интеграциялаш асосида “Эвалуатион” мобил иловаси ишлаб чиқилиб, талабаларнинг нутқий компетенсиясини комплекс диагностика қилишнинг рақамли алгоритми нутқий маълумотларни йиғиш, таҳлил қилиш ва натижани реал вақтда тақдим этиш босқичларидан иборат ҳолда ишлаб чиқилганлигига оид таклиф ва тавсиялардан Самарқанд давлат чет тиллар институтида бажарилган И–204–4–5 “Инглиз тили мутахассислик предметларидан ахборот–коммуникцион технологиялари асосида виртуал ресурслар яратиш ва оʻқув жараёнига жорий этиш” номли инновацион тадқиқот лойиҳаси доирасида кенг фойдаланилган (Самарқанд давлат чет тиллар институтининг 3–июн 2024–йилдаги 1193/02–сон маълумотномаси). Натижада, инглиз тилини ўқитишда талабалар билимини мезонларга асосланган баҳолаш орқали назорат қилиш профессор–ўқитувчиларнинг педагогик маҳоратини оширишга хизмат қилган;
чет тили нутқ кўникмаларини баҳолашнинг коммуникатив, лингвистик ва прагматик тавсифий мезонлари ишлаб чиқилиб, улар асосида нутқ компетенсияларини комплекс баҳолашнинг индикаторлар, даражалаштирилган дескрипторлар ва баҳолаш шкалалари интеграциялашган аналитик рубрикалари синергетик-мултикритериал тарзда такомиллаштирилганлигига оид таклиф ва тавсиялардан Самарқанд вилоят телерадиокомпаниясида 2024–йил май ойида эфирга узатилган “Таълим ва тараққиёт” радиоешиттиришининг навбатдаги сонининг ссенарийсини тайёрлашда фойдаланилган (Самарқанд вилоят телерадиокомпаниясининг 2024–йил 28–июндаги 01–07/171–сон маълумотномаси). Натижада, олий таълимда инглиз тилини ўқитишда мезонларга асосланган баҳолашдан фойдаланиш талабаларнинг лингвистик компетенсиясини оширишга хизмат қилган;
профессор-ўқитувчиларнинг баҳолаш компетенсиясини CЕФР дескрипторлари, аналитик рубрикалар, форматив ва сумматив баҳолашни интеграциялаш асосида ривожлантириш методикаси такомиллаштирилиб, баҳолашнинг валидлиги, ишончлилиги ва стандартлаштирилишини таъминловчи рубрикавий баҳолаш механизми ишлаб чиқилганлигига оид таклиф ва тавсиялардан Самарқанд давлат чет тиллар институтида Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2022–йил 12–декабрдаги 2/24–4/7–690–сонли хатига асосан 2022–2024– йилларда амалга оширилган ва Тошкент шаҳридаги АҚШ элчихонаси ҳамда АҚШ давлат департаменти томонидан молиялаштирилган СУЗ80020ГР0039–рақамли “Энглиш Аccесс Миcросчоларшип Програм” лойиҳаси доирасида фойдаланилган (Самарқанд давлат чет тиллар институтининг 26–март 2026–йилдаги 1223/02–сон маълумотномаси). Натижада, чет тилини ўрганишда мезонларга асосланган баҳолашдан фойдаланиш талабаларнинг кўникма ва малакаларини оширишга хизмат қилган.