Худойназаров Эгамберган Мадрахимовичнинг 
фан доктори (DSc) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи): “Бўлғуси бошланғич синф ўқитувчилари мантиқий фикрлашини ривожлантириш методикаси”, 13.00.02 - Таълим ва тарбия назарияси ва методикаси (бошланғич таълим).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2023.4.DSc/Ped783.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Абу Райҳон Беруний номидаги Урганч давлат университети.
Илмий раҳбар: Рузиев Эркин Искандарович, педагогика фанлари доктори, профессор.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Урганч давлат педагогика институти, DSc.01/2025.27.12.Ped.12.01. 
Расмий оппонентлар: Маматов Дилшод Кодирович, педагогика фанлари доктори (DSc), профессор; Ходжаниязов Сардор Умарович, педагогика фанлари доктори (DSc), профессор; Зарипов Лочин Рустамович, педагогика фанлари доктори (DSc), профессор.
Етакчи ташкилот: Нукус давлат педагогика институти
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик. 
II. Тадқиқотнинг мақсади бўлғуси бошланғич синф ўқитувчилари мантиқий фикрлашини ривожлантиришнинг назарий-методологик асослари, педагогик шарт-шароитларини тадқиқ этиш ва талабаларни мантиқий фикрлашларини ривожлантиришга оид илмий методик тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
бўлажак бошланғич синф ўқитувчиларининг мантиқий фикрлашини ривожлантириш когнитив-экотизимли интеграция орқали қайта консептуаллаштирилиб, унда аналитик-деконструктив фикрлаш, далиллаш маданияти ва рефлексив верификация жараёнларини бирлаштирувчи метакогнитив-регулятив механизмларнинг дидактик имкониятлари аниқлаштирилган;
мантиқий фикрлашни шакллантириш жараёни “когнитив инверсия” асосида такомиллаштирилиб, бунда билимларни репродуктив ўзлаштиришдан фарқли равишда, муаммо асосида олдиндан мантиқий конструксияларни генерация қилиш → назарий билим билан бойитиш → рефлексив текшириш циклига асосланган ўқув фаолияти архитектураси такомиллаштирилган;
бўлажак ўқитувчиларнинг мантиқий фикрлашини ривожлантириш методикаси эпистемик-трансформатив ёндашув асосида такомиллаштирилиб, анализ–синтез–баҳолаш–трансфер босқичларини қамраб олувчи таксономик архитектоника асосида билимларни функсионал қўллаш ва янги вазиятларга трансфер қилиш методикаси асосланган;
бўлажак бошланғич синф ўқитувчиларининг мантиқий фикрлашини ривожлантиришда рекурсив метакогнитив алгоритм муаммони аниқлаш → таҳлилий ажратиш → далиллаш → верификация → рефлексив тузатишни жорий этиш орқали ўз-ўзини назорат қилувчи адаптив фикрлаш тизимини шакллантиришнинг педагогик шарт-шароитлари илмий асосланган;
мантиқий фикрлашни ривожлантириш жараёнининг самарадорлиги интегратив диагностика тизими орқали аниқлаштирилиб, унда далиллаш аниқлиги, мантиқий изчиллик, қарор қабул қилишнинг асосланганлиги ва рефлексив баҳолаш даражаси мезонлари асосида компетенция даражасини баҳолашнинг илмий-методик модели такомиллаштирилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Бўлғуси бошланғич синф ўқитувчилари мантиқий фикрлашини ривожлантиришнинг методик тизимини такомиллаштириш бўйича илмий натижалар асосида:
бўлажак бошланғич синф ўқитувчиларининг мантиқий фикрлашини ривожлантириш когнитив-экотизимли интеграция орқали қайта консептуаллаштирилиб, унда аналитик-деконструктив фикрлаш, далиллаш маданияти ва рефлексив верификация жараёнларини бирлаштирувчи метакогнитив-регулятив механизмларнинг дидактик имкониятлари аниқлаштиришга оид илмий-методик таклифлари “Бошланғич таълим педагогикаси” номли дарслик мазмунига сингдирилган (Олий таълимни ривожлантириш ва глобал ҳамкорлик марказининг 2026-йил 8-июндаги 02/01-01-494-сон маълумотномаси). Натижада, ўқув дастурлари мазмуни такомиллаштирилиб, бошланғич синф ўқитувчиларида мантиқий фикрлашни ривожлантиришга доир илмий-назарий маълумотлар билан бойитилган; 
мантиқий фикрлашни шакллантириш жараёни “когнитив инверсия” асосида такомиллаштирилиб, бунда билимларни репродуктив ўзлаштиришдан фарқли равишда, муаммо асосида олдиндан мантиқий конструксияларни генерация қилиш → назарий билим билан бойитиш → рефлексив текшириш циклига асосланган ўқув фаолияти архитектураси такомиллаштиришга оид илмий фикрларидан Ажиниёз номидаги Нукус давлат педагогика институтининг “Инновацион технологиялар шароитида физика ўқитувчисини методик тайёргарлигини шакллантириш усуллари” (ЁА5-ХТ-1-31884) мавзусидаги амалий тадқиқот лойиҳасини амалга ошириш ва натижаларини таълим жараёнига татбиқ этишда фойдаланилган (Олий таълимни ривожлантириш ва глобал ҳамкорлик марказининг 2026-йил 8-июндаги 02/01-01-494-сон маълумотномаси).  Натижада, бошланғич синф ўқитувчиларида мантиқий фикрлаш кўникмаларини ривожлантиришнинг методик тизимини такомиллаштиришга эришилган; 
бўлажак ўқитувчиларнинг мантиқий фикрлашини ривожлантириш методикаси эпистемик-трансформатив ёндашув асосида такомиллаштирилиб, анализ–синтез–баҳолаш–трансфер босқичларини қамраб олувчи таксономик архитектоника асосида билимларни функсионал қўллаш ва янги вазиятларга трансфер қилиш методикасини такомиллаштиришга оид муаллифлик ғояларидан “Педагогика назарияси ва тарихи (2-қисм)” номли дарслик мазмунига сингдирилган (Ўзбекистон Республикаси мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги Низомий номидаги Ўзбекистон миллий педагогика университети 2026-йил 14-июлдаги 11-05-4344/04-сон буйруқ маълумотномаси). Натижада, талабаларнинг мантиқий фикрлашини ривожлантиришда интегратив, медиа ва рақамли таълимдан фойдаланиш юзасидан педагогик консепсияси ишлаб чиқилган; 
бўлажак бошланғич синф ўқитувчиларининг мантиқий фикрлашини ривожлантиришда рекурсив метакогнитив алгоритм муаммони аниқлаш → таҳлилий ажратиш → далиллаш → верификация → рефлексив тузатишни жорий этиш орқали ўз-ўзини назорат қилувчи адаптив фикрлаш тизимини шакллантиришнинг педагогик шарт-шароитларини илмий асослашга оид ғоялари ва илмий-методик таклифлари “Бошланг'ич синфларда математикадан синфдан ташқари ишлар” (Рус тилида) номли дарслик мазмунига сингдирилган (Ўзбекистон Республикаси мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги Низомий номидаги Ўзбекистон миллий педагогика университети 2026-йил 14-июлдаги 11-05-4344/04-сон буйруқ маълумотномаси). Натижада, ўқув дастурлари бошланғич синф ўқитувчиларида мантиқий фикрлашини ривожлантиришга оид топшириқлар тизими билан бойитилиб, методологик таъминотни кенгайтиришга эришилган; 
ўзларининг мантиқий фикрлаш таълим стратегияларини доимий равишда яхшилаш учун маълумотлар алмашинишни кузатишлари, мақсадлар қўйишлари ва акс эттириш амалиётлари билан шуғулланиш имконияти яратилиб, талабаларнинг таълим тараққиётини кузатишлари ва педагогик амалиётларини доимий равишда такомиллаштиришга оид илмий-методик таклифлари асосида “Бошланғич таълим педагогикаси” номли дарслик мазмунига сингдирилган (Олий таълимни ривожлантириш ва глобал ҳамкорлик марказининг 2026-йил 8-июндаги 02/01-01-494-сон маълумотномаси). Натижада, талабаларнинг мантиқий фикрлашини ривожлантириш  методикасини қўллашга йўналтирилган “Бошланғич таълим” (basicedu.uz)  номли электрон платформа ишлаб чиқилган.