Алимов Миркамол Менглибоевичнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I.Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “ВИИ-синфда информатика ва ахборот технологиялари фанини медиатехнология воситасида ўқитишнинг методик таъминотини такомиллаштириш”, 13.00.02–Таълим ва тарбия назарияси ва методикаси (информатика) (педагогика фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2022.4.PhD/Ped4075.
Илмий раҳбарнинг Ф.И.Ш., илмий даражаси ва унвони: Маҳмудов Юсуфжон Ғаниевич, педагогика фанлари доктори (DSc), профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Термиз давлат педагогика институти
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Термиз давлат муҳандислик ва агротехнологиялар университети ҳузуридаги илмий даражалар берувчи PhD.03/2025.27.12.Т.14.02 рақамли Илмий Кенгаш асосидаги бир марталик Илмий Кенгаш.
Расмий оппонентлар: Қурбонов Мирзааҳмад, педагогика фанлари доктори (DSc), профессор; Махмудова Дилфуза Мелиевна, педагогика фанлари доктори, профессор.
Етакчи ташкилот: Гулистон давлат университети.
II. Тадқиқотнинг мақсади ВИИ-синфда информатика ва ахборот технологиялари фанини медиатехнология воситасида ўқитишга доир методик таъминотни такомиллаштириш бўйича таклиф ва тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
“Информатика ва ахборот технологиялари” фанини медиатехнология воситасида ўқитишнинг методик таъминотини такомиллаштиришга йўналтирилган, ўқитишда хорижий “Cомпутинг”, ассисмент, флиппед cласс, селф-диреcтед леарнинг, соcиал леарнинг, блендед леарнинг, “Гоогле Пресентатион+МедиаТоолс”, гамефикатион, масофавий таълим дастурларининг миллий дастур ва медиатехнологияга асосланиб ташкилий-методик муаммоларни ўқувчиларнинг минимал билим даражасини ҳисобга олган ҳолда, намунавий ўқув дастури ишлаб чиқилган;
“Информатика ва ахборот технологиялари” фанининг дастурий ва методик таъминоти мазмуни медиа контентлар талабларига мувофиқлигини методик функсияларига трансформациялаш, фаннинг рақамли контентларини булутли технологияларга интеграциялаш, интерфаол таълим ресурсларини медиатехнология ресурсларига мос модификациялаш асосида ривожлантирилган;
“Информатика ва ахборот технологиялари” фанини ўқитишнинг методик модели ишлаб чиқилиб, рақамли методик таъминотга қўйиладиган ижтимоий талабларнинг стратегик мақсад ва вазифаларини мобилизациялаш, ўқитишнинг кўргазмалилик, назария ва амалиётга уйғунлиги, узлюксизлик ва узвийлик тамойилларини мувофиқлаштириш, ягона тузилмавий боғлиқликни таъминлаш асосида такомиллаштирилган;
“Информатика ва ахборот технологиялари” фанини ўқитиш методикаси мазмуни интерфаол, гамефикацион, лойиҳавий моделлаштиришга оид топшириқлар тайёрлаш, ўқув жараёнига татбиқ этиш, ўқувчилар ўзлаштиришини баҳолашнинг кўп мезонли индекаторларини жорий этиш натижасида, таълим сифати ва динамикаси ўсишига эришилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. “Информатика ва ахборот технологиялари” фанини медиатехнология воситасида ўқитишнинг методик таъминотини такомиллаштиришга доир тадқиқот натижалари асосида:
“Информатика ва ахборот технологиялари” фанини медиатехнология воситасида ўқитишнинг методик таъминотини такомиллаштиришга йўналтирилган, ўқитишда хорижий “Cомпутинг”, ассисмент, флиппед cласс, селф-диреcтед леарнинг, соcиал леарнинг, блендед леарнинг, “Гоогле Пресентатион+МедиаТоолс”, гамефикатион, масофавий таълим дастурларининг миллий дастур ва медиа муҳит асосида ташкилий-методик муаммоларни ВИИ-синф ўқувчиларининг минимал билим даражасини ҳисобга олган ҳолда, намунавий ўқув дастури ишлаб чиқилиб, аниқлаштиришга оид таклифлар Қори Ниёзий номидаги Ўзбекистон Педагогика фанлари илмий-тадқиқот институти Қорақалпоғистон филиалида бажарилган И-ХТ-0-19929-рақамли “Таълим қорақалпоқ тилида ўқитиладиган умумтаълим мактабларининг ВИИ-ВИИИ-ИХ-синфлар учун аниқ фанлар бўйича электрон дарслик ва методик тавсия яратиш, ўқув жараёнига татбиқ этиш (математика, информатика)” мавзусидаги инновацион лойиҳаси доирасида илмий-методик манба мазмунига тизимли сингдирилган (Қори Ниёзий номидаги Тарбия педагогикаси миллий институти Қорақалпоғистон филиалининг 2025-йил 27-июндаги 291-сон маълумотномаси). Натижада, ВИИ-синфда “Информатика ва ахборот технологиялари” фанини медиатехнология воситасида ўқитишда назарий билим, амалий кўникма малака ва компетенсияларни эгаллаш даражасини оширишга эришилган;
“Информатика ва ахборот технологиялари” фанининг дастурий ва методик таъминоти мазмунининг медиа контентлар талабларига мувофиқлигини методик функсияларига трансформациялаш, фаннинг рақамли контентларини булутли технологияларга интеграциялаш, интерфаол таълим ресурсларини медиатехнология ресурсларига мос модификациялаш асосида ривожлантиришга оид таклиф ва тавсиялар “ВИИ-синфлар учун “Медиатехнологияли электрон таълим платформа”” номли электрон -ўқув қўлланма мазмунига сингдирилган (Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2025-йил 7-октябрдаги 387-сонли буйругʻи, №432179 нашр гувоҳномаси). Натижада, медиатехнология воситасида “Информатика ва ахборот технологиялари” фанидан фойдаланиш даражасининг ошишига эришилган;
“Информатика ва ахборот технологиялари” фанини ўқитишнинг методик модели ишлаб чиқилиб, рақамли методик таъминотга қўйиладиган ижтимоий талабларнинг стратегик мақсад ва вазифаларини мобилизациялаш, ўқитишнинг кўргазмалилик, назария ва амалиётга боғлиқлик, узлюксизлик ва узвийлик тамойилларини мувофиқлаштириш, ягона тузилмавий боғлиқликни таъминлашга оид таклиф ва тавсиялар таълим платформаси (ҳттпс://стартмедиа.уз/ манзилида медиатехнологияли “Электрон таълим платформа”), автоматлаштирилган мобил ёрдамчи дастурий таъминот (“СмартМедиа”), “Информатика ва ахборот технологияларининг "4+2" таълим шаклида - назария ва амалиёт уйғунлиги” номли ўқув қўлланма мазмунига сингдирилган (Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2024-йил 6-сентябрдаги 333-сон буйруғи, 333-081-рақамли гувоҳнома). Натижада, «Информатика ва ахборот технологиялари» фанини инновацион таълим технологияларига татбиқ этиш самарадор-лиги оширилганлиги ўқитишда исботланди;
“Информатика ва ахборот технологиялари” фанини ўқитиш мазмуни интерфаол, гамефикацион, лойиҳавий моделлаштиришга оид топшириқларни ишлаб чиқиш, ўқув жараёнига татбиқ этиш, ўқувчилар ўзлаштиришини баҳолашнинг кўп мезонли индикаторларини жорий этишда билим сифати динамикаси, таълим сифати ва самарадорлигининг сезиларли даражада ўсишига эришилганлигини таъминлаш бўйича таклиф ва тавсиялар Қори Ниёзий номидаги Ўзбекистон Педагогика фанлари илмий-тадқиқот институти Қорақалпоғистон филиалида бажарилган И-ХТ-0-19929-рақамли “Таълим қорақалпоқ тилида ўқитиладиган мактабларнинг ВИИ-ВИИИ-ИХ-синфлари учун аниқ фанлар бўйича электрон дарслик ва методик тавсия яратиш, ўқув жараёнига жорий этиш (математика, информатика)” мавзусидаги инновацион лойиҳа доирасида илмий-методик манба мазмунига сингдирилган (Қори Ниёзий номидаги Тарбия педагогикаси миллий институти Қорақалпоғистон филиалининг 2025-йил 27-июндаги 291-сон маълумотномаси). Натижада, ВИИ-синфда «Информатика ва ахборот технологиялари» фанини медиатехнология воситасига оид назарий билим, амалий кўникма, малака ва компетенсиялари ривожланганлигини асословчи баҳолаш мезонлари самарадорлигини оширишга эришилган.