Хусанов Санжарбек Махамадсохиб ўғлининг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): «Колоноптозда жарроҳлик тактикасини оптималлаштириш» (тиббиёт фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: №B2025.2.PhD/Tib6104
Илмий раҳбар: Ботиров Жахонгир Акрамжон ўғли, тиббиёт фанлари доктори, доцент.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Андижон давлат тиббиёт институти
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Андижон давлат тиббиёт институти, DSc.06/2025.27.12.Tib.02.01
Расмий оппонентлар: Гуломов Олимжон Мирзохидович, тиббиёт фанлари доктори; Косимов Адхам Лутфуллевич, тиббиёт фанлари доктори, профессор.
Етакчи ташкилот: Козоғистон тиббиёт университети «ЖСОМ»
Диссертация йўналиши: амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: жарроҳлик аралашувларни модификациялаш ва такомиллаштирилган даволаш-диагностика алгоритмини ишлаб чиқиш асосида жарроҳлик тактикасини оптималлаштириш орқали сурункали колостаз билан биргаликда колоноптозни жарроҳлик даволаш натижаларини яхшилашдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
ретроспектив таҳлил асосида колоноптозни жарроҳлик йўли билан даволашга анъанавий ёндашувларда операциядан кейинги асоратлар ва ўлим ҳолатларининг частотаси ва тузилиши аниқланган;
илк бор сурункали колостаз билан колоноптозни жарроҳлик йўли билан тузатишнинг модификацияланган усули ишлаб чиқилган (12.11.2024 йилдаги IAP 7904-сонли патент);
йўғон ичак резекцияси ҳажмини танлаш учун кўрсатмаларни аниқлаштириш ва колоноптозни жарроҳлик йўли билан даволаш заруратини, шу жумладан компенсация босқичини асослаш имконини берувчи такомиллаштирилган даволаш-диагностика алгоритми ишлаб чиқилган;
илк бор анъанавий ва оптималлаштирилган жарроҳлик тактикаси ичаклараро анастомоз шаклланиши билан боғлиқ ташриҳдан кейинги асоратлар частотаси 1,8 марта, йўғон ичак резекция ҳажми сабаб бўлган асоратлар 2,9 марта, умумий характерга эга асоратлар эса 1,4 мартага камайтиргани аниқланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши.
Сурункали колостаз билан бирга кечган колоноптозга чалинган беморларни комплекс даволаш натижаларини яхшилашга қаратилган илмий тадқиқот натижалари асосида тадбик килинди:
Биринчи илмий янгилик: ретроспектив таҳлил асосида колоноптозни жарроҳлик йўли билан даволашга анъанавий ёндашувларда операциядан кейинги асоратлар ва ўлим ҳолатларининг частотаси ва тузилиши аниқланган. Ҳолат маълумотлари Андижон давлат тиббиёт институти Экспертлар кенгашининг 29 август 2025 йилда (6i-77/u) тасдиқланган “Колоноптознинг жарроҳлик коррекцияси: даволаш натижаларини оптималлаштириш йўллари” номли услубий тавсиясида кўрсатилган. Илмий янгилик натижаларининг амалиётга татбиқ этилиши: олинган натижалар Наманган вилоят кўп тармоқли тиббиёт маркази жарроҳлик бўлимлари клиник амалиётига 2025 йил 2 сентябрдаги 91-сонли; Фарғона вилоят кўп тармоқли тиббиёт маркази амалиётига 2025 йил 26 сентябрдаги 115-сонли маълумотнома асосида татбиқ этилган; бу 2026 йили 05 мартда 65-буйруқ билан Соғликни Саклаш Вазирлигида Илмий техник кенгашда тасдиқланган. Илмий янгиликнинг ижтимоий самарадорлиги: анъанавий ёндашувлардан кейин асоратлар тузилмаси ва частотаси таҳлил ҳисоби жарроҳлик тактикасининг мақсадга йўналтирилган чораларини асосли ишлаб чиқиш ва жарроҳлик аралашувнинг оптимал методини танлашга имкон беради, бу асоратлар частотасининг пасайиши, клиник натижаларнинг яхшиланиши ва беморлар ҳаёт сифатининг ошишига сабаб бўлади. Иқтисодий самарадорлиги: семизликни жарроҳлик даволаш методларини такомиллаштиришга тегишли тадқиқот натижаларининг амалиётга татбиқ этилиши бир беморни даволаниш муддатини ўртача 4 200 000 млн сўмга қисқартиришга имкон беради, бунда йиллик бюджет маблағи 637 070 018 млн сўмни ташкил қилади, қисқарган вақтинчалик меҳнатга лаёқатсизлик муддатидан 478 800 000 млн сўм, ногиронликнинг камайишидан 203 660 018 млн сўм тежалади. Хулоса: ташриҳдан кейинги асоратларнинг ўтказилган таҳлили жарроҳлик методни рационал танлаш ва дифференциал алгоритмни такомиллаштириш учун асос ҳисобланади, бу сурункали колостаз билан бирга кечган колоноптоздан оғриган беморларда жарроҳлик даволашнинг хавфсизлиги ва самарадорлигининг ошишига ёрдам беради.
иккинчи илмий янгилик: илк бор сурункали колостаз билан колоноптозни жарроҳлик йўли билан тузатишнинг модификацияланган усули ишлаб чиқилганлиги (12.11.2024 йилдаги IAP 7904-сонли патент) Андижон давлат тиббиёт институти Экспертлар кенгашининг 29 август 2025 йилда (6i-77/u) тасдиқлаган “Колоноптознинг жарроҳлик коррекцияси: даволаш натижаларини оптималлаштириш йўллари” номли услубий тавсиясида акс эттирилади. Илмий янгилик натижаларининг амалиётга татбиқ этилиши: олинган натижалар Наманган вилоят кўп тармоқли тиббиёт маркази жарроҳлик бўлимлари клиник амалиётига 2025 йил 2 сентябрдаги 91-сонли; Фарғона вилоят кўп тармоқли тиббиёт маркази амалиётига 2025 йил 26 сентябрдаги 115-сонли маълумотнома асосида татбиқ этилган; бу 2026 йили 05 мартда 65-буйруқ билан Соғликни Саклаш Вазирлигида Илмий техник кенгашда тасдиқланган. Ижтимоий самарадорлиги: таклиф этилган усулнинг қўлланилиши анастомознинг механик ва биологик ишончлилигининг ошиши ҳисобига диарея ҳамда касаллик қайталанишининг олдини олади, натижада ташриҳдан кейинги асоратлар ва такрорий жарроҳлик аралашувлар частотасининг камайиши, шунингдек, ушбу тоифадаги беморлар ҳаёт сифатининг яхшиланишига олиб келади. Иқтисодий самарадорлиги: семизликни жарроҳлик даволаш методларини такомиллаштиришга тегишли тадқиқот натижаларининг амалиётга татбиқ этилиши бир беморни даволаниш муддатини ўртача 4 200 000 млн сўмга қисқартиришга имкон беради, бунда йиллик бюджет маблағи 637 070 018 млн сўмни ташкил қилади, қисқарган вақтинчалик меҳнатга лаёқатсизлик муддатидан 478 800 000 млн сўм, ногиронликнинг камайишидан 203 660 018 млн сўм тежалади. Хулоса: сурункали колостаз билан бирга кечган колоноптозни жарроҳлик даволашнинг ўзгартирилган усули клиник ва ижтимоий самарадор ҳисобланиб, ичаклараро анастомоз шаклланиши билан боғлиқ ташриҳдан кейинги асоратлар частотаси 1,8 марта, йўғон ичак резекция ҳажми сабаб бўлган асоратларнинг 2,9 марта камайишини таъминлайди.
учинчи илмий янгилик: йўғон ичак резекцияси ҳажмини танлаш учун кўрсатмаларни аниқлаштириш ва колоноптозни жарроҳлик йўли билан даволаш заруратини, шу жумладан компенсация босқичини асослаш имконини берувчи такомиллаштирилган даволаш-диагностика алгоритми ишлаб чиқилганлиги Андижон давлат тиббиёт институти Экспертлар кенгашининг 29 август 2025 йилда (6i-77/u) тасдиқлаган “Колоноптознинг жарроҳлик коррекцияси: даволаш натижаларини оптималлаштириш йўллари” номли услубий тавсиясида акс эттирилади. Илмий янгилик натижаларининг амалиётга татбиқ этилиши: олинган натижалар Наманган вилоят кўп тармоқли тиббиёт маркази жарроҳлик бўлимлари клиник амалиётига 2025 йил 2 сентябрдаги 91-сонли; Фарғона вилоят кўп тармоқли тиббиёт маркази амалиётига 2025 йил 26 сентябрдаги 115-сонли маълумотнома асосида татбиқ этилган; бу 2026 йили 05 мартда 65-буйруқ билан Соғликни Саклаш Вазирлигида Илмий техник кенгашда тасдиқланган. Ижтимоий самарадорлиги: такомиллашган даволаш-диагностик алгоритмнинг қўлланиши жарроҳлик тактикасини оптималлаштириш ва ёндашувлар тизимлилигига амал қилишга сабаб бўлади ҳамда колоноптозни жарроҳлик даволаш заруратини асослайди. Иқтисодий самарадорлиги: колоноптозда жарроҳлик даволаш методларини такомиллаштиришга тегишли тадқиқот натижаларининг амалиётга татбиқ этилиши бир беморни даволаниш муддатини ўртача 4 200 000 млн сўмга қисқартиришга имкон беради, бунда йиллик бюджет маблағи 637 070 018 млн сўмни ташкил қилади, қисқарган вақтинчалик меҳнатга лаёқатсизлик муддатидан 478 800 000 млн сўм, ногиронликнинг камайишидан 203 660 018 млн сўм тежалади. Хулоса: сурункали колостаз билан бирга кечган колоноптозни жарроҳлик даволашнинг ўзгартирилган усули клиник ва ижтимоий самарадор ҳисобланиб, ичаклараро анастомоз шаклланиши билан боғлиқ ташриҳдан кейинги асоратлар частотаси 1,8 марта, йўғон ичак резекция ҳажми сабаб бўлган асоратларнинг 2,9 марта камайишини таъминлайди.
тўртинчи илмий янгилик: илк бор анъанавий ва оптималлаштирилган жарроҳлик тактикаси ичаклараро анастомоз шаклланиши билан боғлиқ ташриҳдан кейинги асоратлар частотаси 1,8 марта, йўғон ичак резекция ҳажми сабаб бўлган асоратлар 2,9 марта, умумий характерга эга асоратлар эса 1,4 мартага камайтиргани аниқланганлиги Андижон давлат тиббиёт институти Экспертлар кенгашининг 29 август 2025 йилда (6i-77/u) тасдиқлаган “Колоноптознинг жарроҳлик коррекцияси: даволаш натижаларини оптималлаштириш йўллари” номли услубий тавсиясида акс эттирилади. Илмий янгилик натижаларининг амалиётга татбиқ этилиши: олинган натижалар Наманган вилоят кўп тармоқли тиббиёт маркази жарроҳлик бўлимлари клиник амалиётига 2025 йил 2 сентябрдаги 91-сонли; Фарғона вилоят кўп тармоқли тиббиёт маркази амалиётига 2025 йил 26 сентябрдаги 115-сонли маълумотнома асосида татбиқ этилган; бу 2026 йили 05 мартда 65-буйруқ билан СС Вазирлигида Илмий техник кенгашда тасдиқланган. Ижтимоий самарадорлиги: сурункали колостаз билан бирга кечган колоноптозни жарроҳлик даволашнинг ўзгартирилган усули ва оптималлашган жарроҳлик тактикасини қўллаш ташриҳдан кейинги асоратларни 8,1 дан 4,5% га камайиши ва даволаш муддатини қисқаришини, шунингдек, беморлар ҳаёт сифатини яхшилашни таъминлайди.