Аманова Гулноз Абдукаюмовнанинг
фалсафа доктори (PhD) диссертация ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи): “Кредит-модул тизими шароитида талабаларнинг когнитив компетенсияларини ривожлантириш”, 13.00.01-Педагогика назарияси. Педагогик таълимотлар тарихи (педагогика фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2023.2.PhD/Ped4725.
Илмий раҳбар: Зарипов Лочин Рустамович, педагогика фанлари доктори (DSc), профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Олий таълимни ривожлантириш ва глобал ҳамкорлик маркази.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Олий таълим тизими кадрларини қайта тайёрлаш ва малакасини ошириш институти, PhD.03/2025.27.12.Ped.33.01.
Расмий оппонентлар: Эргашева Малоҳат Турсуновна, педагогика фанлари доктори (DSc), доцент; Ҳакназарова Нилуфар Куранбоевна, педагогика фанлари доктори (DSc).
Етакчи ташкилот: Гулистон давлат педагогика институти.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади кредит-модул тизими шароитида талабаларнинг когнитив компетенсияларини ривожлантиришнинг дидактик асосларини такомиллаштиришдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги қуйидагилардан иборат:
кредит-модул тизими шароитида талабаларнинг когнитив компетенсияларини ривожлантириш мазмуни мазкур жараённинг идентив ўқув мақсадлари таксономиясини қатъий белгилаш, стуктурасига хос компонентларнинг ўзига хос хусусиятлари ва амалий йўналишини эмпирик асослаш, метакогницияни таркиб топтиришга доир педагогик шартларни даражавий таснифлаш орқали аниқлаштирилган;
талабаларнинг когнитив компетенсияларини ривожлантириш моделининг процессуал блоки когнитив қийинчиликларни рақамли қўллаб-қувватлаш ёрдамида интенсив бартараф этиш, ижодий-аналитик мустақилликни рағбатлайдиган Сcаффолдинг адаптив механизми ҳамда фасилитатив веб-технологиялар (ЛМС платформалари ва интерактив рақамли муҳит) интеграциясига устуворлик бериш орқали такомиллаштирилган;
талабаларнинг когнитив компетенсияларини ривожлантириш технологияси ақлий фаолиятини горизонтал интеграция ва вертикал прогрессия тамойилига мувофиқ ривожлантиришни кафолатлайдиган алгоритмни муаммоли ва мустақил фаолиятни ташкил этиш, метакогнитив стратегияларни қўллаш, рефлексив баҳолаш механизмларини ўзаро уйғунлаштириш бўйича ишлаб чиқиш орқали такомиллаштирилган;
кредит-модул тизими шароитида талабаларда когнитив компетенцияларнинг ривожланганлигини баҳолашнинг диагностик тизими баҳо шакллари (форматив, сумматив ва аутентик баҳолаш) ва гипотетик даражаларни (репродуктив, продуктив, эвристик- креатив) структурага хос мотивацион-мақсадли, когнитив, фаолиятли-амалий ва ижодий компонентлари билан корреляцион боғлиқликда интеграциялаш асосида такомиллаштирилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Кредит-модул тизими шароитида талабаларнинг когнитив компетенсияларини ривожлантириш бўйича олинган илмий натижалар асосида:
кредит-модул тизими шароитида талабаларнинг когнитив компетенсияларини ривожлантириш мазмунини мазкур жараённинг идентив ўқув мақсадлари таксономиясини қатъий белгилаш, стуктурасига хос компонентларнинг ўзига хос хусусиятлари ва амалий йўналишини эмпирик асослаш, метакогницияни таркиб топтиришга доир педагогик шартларни даражавий таснифлаш орқали такомиллаштиришга доир таклифлар “Педагогика” таълим йўналиши учун мўлжалланган “Ижтимоий иш назарияси” ўқув қўлланмасини ишлаб чиқишда фойдаланилган (Олий таълимни ривожлантириш ва глобал ҳамкорлик марказининг 2025-йил 30-июндаги 02/01-01-251-сон маълумотномаси). Натижада, талабалар когнитив компетенсияларини ривожлантиришнинг назарий-концептуал асосларини такомиллаштиришга хизмат қилган;
талабаларнинг когнитив компетенсияларини ривожлантириш моделининг процессуал блокини когнитив қийинчиликларни рақамли қўллаб-қувватлаш ёрдамида интенсив бартараф этиш, ижодий-аналитик мустақилликни рағбатлайдиган Сcаффолдинг адаптив механизми ҳамда фасилитатив веб-технологиялар (ЛМС платформалари ва интерактив рақамли муҳит) интеграциясига устуворлик бериш орқали такомиллаштиришга доир таклифлар “Инновацион педагогика” веб иловасини ишлаб чиқишда фойдаланилган (Олий таълимни ривожлантириш ва глобал ҳамкорлик марказининг 2025-йил 30-июндаги 02/01-01-251-сон маълумотномаси). Натижада, талабаларнинг мустақил таълимини ташкил этишда ииновацион технологиялардан фойдаланиш самарадорлигини оширишга эришилган;
талабаларнинг когнитив компетенсияларини ривожлантириш технологиясини ақлий фаолиятини горизонтал интеграция ва вертикал прогрессия тамойилига мувофиқ ривожлантиришни кафолатлайдиган алгоритмни муаммоли ва мустақил фаолиятни ташкил этиш, метакогнитив стратегияларни қўллаш, рефлексив баҳолаш механизмларини ўзаро уйғунлаштириш бўйича ишлаб чиқиш орқали такомиллаштиришга доир таклифлар “Педагогика” таълим йўналиши учун мўлжалланган “Ижтимоий иш назаияси” ўқув қўлланмасини ишлаб чиқишда фойдаланилган (Олий таълимни ривожлантириш ва глобал ҳамкорлик марказининг 2025-йил 30-июндаги 02/01-01-251-сон маълумотномаси). Натижада, кредит-модул тизими шароитида талабаларнинг когнитив компетенсияларини ривожлантириш жараёнини моделлаштиришга хизмат қилган;
кредит-модул тизими шароитида талабаларда когнитив компетенцияларнинг ривожланганлигини баҳолашнинг диагностик тизимини баҳо шакллари (форматив, сумматив ва аутентик баҳолаш) ва гипотетик даражаларни (репродуктив, продуктив, эвристик-креатив) структурга хос мотивацион-мақсадли, когнитив, фаолиятли-амалий ва ижодий компонентлари билан корреляцион боғлиқликда интеграциялаш асосида такомиллаштиришга доир таклифлар “Педагогика” таълим йўналиши учун мўлжалланган “Ижтимоий иш назаияси” ўқув қўлланмасини ишлаб чиқишда фойдаланилган (Олий таълимни ривожлантириш ва глобал ҳамкорлик марказининг 2025-йил 30-июндаги 02/01-01-251-сон маълумотномаси). Натижада, талабаларларнинг когнитив компетенсияларини ривожлантириш диагностикасини такомиллаштиришга хизмат қилган.