Нуриддинова Мадина Раим қизининг 
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақидаги эълон

I. Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Wики-технологияси асосида талабаларнинг ёзув компетенсиясини ривожлантириш методикасини такомиллаштириш”, 13.00.02 – Таълим ва тарбия назарияси ва методикаси (педагогика фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2024.1.PhD/Ped7111.
Илмий раҳбар: Кушиева Нодира Хабибжановна, педагогика фанлари доктори (DSc), доцент.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Гулистон давлат университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи: Бухоро халқаро университети, PhD.03/2026.10.04.Ped.43.02.
Расмий оппонентлар: Дилова Наргиза Гайбуллаевна, педагогика фанлари доктори (DSc), профессор; Жабборова Саодат Зоировна, педагогика фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), доцент.
Етакчи ташкилот: Турон университети.
Диссертация йўналиши назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II.Тадқиқотнинг мақсади wики-технологияси асосида талабаларнинг ёзув компетенсиясини ривожлантириш методикасини такомиллаштиришдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
Wики-технологияси асосида талабаларнинг ёзув компетенсиясини ривожлантиришга йўналтирилган дидактик механизм ҳамкорликда академик матн яратиш жараёнида ёзув фаолиятининг когнитив, коммуникатив ва рефлексив компонентларини мазмуний-процессуал интеграциялаш, индивидуал ва жамоавий ёзув фаолиятининг узвийлигини таъминлаш, ўзаро таҳрирлаш ҳамда эксперт фикр-мулоҳазалари асосида матнни таҳрирлаш имконини берувчи “лойиҳалаш – ҳамкорликда ёзиш – таҳрирлаш – эксперт баҳолаш – қайта ишлаш – рефлекция” босқичларидан иборат циклик моделни таълим жараёнига жорий этиш орқали такомиллаштирилган.
талабаларнинг инглиз тилидаги ёзув компетенсиясини ривожлантиришнинг ташкилий-педагогик шарт-шароитлари wики-технологияси имкониятлари асосида илмий ёзув жанрлари (эссе, лаборатория ҳисоботи, илмий абстракт, кузатув баённомаси, тадқиқот тавсифи)ни босқичма-босқич ўзлаштиришга йўналтирилган интегратив ўқув контенти, академик луғатни ривожлантириш, соҳага оид ўқиш материаллари, мултимедиавий ресурслар ҳамда ҳамкорликдаги ёзув фаолиятини уйғунлаштирувчи 12 ҳафталик адаптив модул тизимини ишлаб чиқиш орқали такомиллаштирилган;
Wики-технологияси асосида талабаларнинг инглиз тилидаги ёзув компетенсиясини баҳолаш мезонлари лингвистик-дискурсив, социопрагматик, коллаборатив ва рефлексив-рақамли компонентларнинг ўзаро интеграциясига устуворлик бериш, матн яратиш жараёни ва якуний ёзма маҳсулот натижаларини уйғун баҳолаш ҳамда Wики-платформадаги версиялар тарихи, индивидуал ҳисса, тенгдошлараро таҳрир ва рефлексив қайта ишлаш динамикасини даражавий диагностик индикаторларга трансформация қилиш асосида такомиллаштирилган;
Wики-технологияси асосида талабаларнинг ёзув компетенсиясини ривожлантириш методик модели “Wики Wритинг Cйcле” методикасини жорий этиш, яъни муаммоли ёзув топшириғини лойиҳалаш, индивидуал ғояларни генерациялаш, wики-муҳитида ҳамкорликда матн конструксиялаш, “икки босқичли пеер-ревиеw” асосида ўзаро таҳрирлаш, версиялар тарихини қиёсий таҳлил қилиш ва рефлексив қайта ёзиш жараёнларини циклик ташкил этиш асосида такомиллаштирилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Табиий фанлар йўналишидаги талабаларнинг ёзма нутқ компетенсиясини wики-технологиялари асосида такомиллаштириш юзасидан ишлаб чиқилган натижалар асосида:
Wики-технологияси асосида талабаларнинг ёзув компетенсиясини ривожлантиришга йўналтирилган дидактик механизм ҳамкорликда академик матн яратиш жараёнида ёзув фаолиятининг когнитив, коммуникатив ва рефлексив компонентларини мазмуний-процессуал интеграциялаш, индивидуал ва жамоавий ёзув фаолиятининг узвийлигини таъминлаш, ўзаро таҳрирлаш ҳамда эксперт фикр-мулоҳазалари асосида матнни таҳрирлаш имконини берувчи “лойиҳалаш – ҳамкорликда ёзиш – таҳрирлаш – эксперт баҳолаш – қайта ишлаш – рефлекция” босқичларидан иборат циклик моделни таълим жараёнига жорий этиш орқали такомиллаштирилган таклиф ва тавсиялардан Wоркшоп модуллари интеграциясига асосланган ўқув муҳити ҳамда табиий фанлар йўналиши талабалари учун мўлжалланган 12 ҳафталик ўқув контенти тайёрлашда фойдаланилган (Олий таълимни ривожлантириш ва глобал ҳамкорлик марказининг 2026-йил 12-июндаги маълумотномаси). Натижада, талабаларнинг ёзма нутқ компетенсиясини ривожлантиришнинг методик таъминоти муайян даража бойитилишига эришилган;
талабаларнинг инглиз тилидаги ёзув компетенсиясини ривожлантиришнинг ташкилий-педагогик шарт-шароитлари wики-технологияси имкониятлари асосида илмий ёзув жанрлари (эссе, лаборатория ҳисоботи, илмий абстракт, кузатув баённомаси, тадқиқот тавсифи)ни босқичма-босқич ўзлаштиришга йўналтирилган интегратив ўқув контенти, академик луғатни ривожлантириш, соҳага оид ўқиш материаллари, мултимедиавий ресурслар ҳамда ҳамкорликдаги ёзув фаолиятини уйғунлаштирувчи 12 ҳафталик адаптив модул тизимини ишлаб чиқиш орқали такомиллаштирилганлигига оид таклифлар “Wритинг Праcтиcе” номли ўқув қўлланма мазмунини бойитишда фойдаланилган (Гулистон давлат университети ўқув-услубий кенгашининг 2024-йил 3-июлдаги 11-сонли баённомаси ҳамда университет ректорининг 2024-йил 4-июлдаги 101-сонли буйруғи асосида ўқув адабиётнинг нашр рухсатномаси). Натижада, талабаларнинг ҳамкорликда ёзиш, ўз-ўзини баҳолаш ва тенгдошлараро форматиф баҳолаш кўникмалари ривожланиб, инглиз тилидаги ёзма нутқ компетентлигининг шаклланиш самарадорлиги оширилган;
Wики-технологияси асосида талабаларнинг инглиз тилидаги ёзув компетенсиясини баҳолаш мезонлари лингвистик-дискурсив, социопрагматик, коллаборатив ва рефлексив-рақамли компонентларнинг ўзаро интеграциясига устуворлик бериш, матн яратиш жараёни ва якуний ёзма маҳсулот натижаларини уйғун баҳолаш ҳамда Wики-платформадаги версиялар тарихи, индивидуал ҳисса, тенгдошлараро таҳрир ва рефлексив қайта ишлаш динамикасини даражавий диагностик индикаторларга трансформация қилиш асосида такомиллаштирилган тавсиялардан тадқиқот доирасида ишлаб чиқилган “wики-технологияларига асосланган ёзув компетенсиясини ривожлантириш модели” Европа Иттифоқининг 2022–2025-йилларда Гумболдт университети, Германияда амалга оширилган “Эрасмус+ Интернатионал КА107 Cредит Мобилитй, Кей Аcтион 1 – Мобилитй фор Леарнерс анд Стафф” халқаро инновацион лойиҳаси доирасидаги академик фаолиятда фойдаланилган (Алишер Навоий номидаги Тошкент давлат ўзбек тили ва адабиёти университетининг 2026-йил 25-майдаги 4/4-2544-сон маълумотномаси). Натижада, талабаларнинг инглиз тилидаги ёзма нутқ компетентлигининг шаклланганлик даражасини аниқлаш, ёзма фаолият натижаларини мониторинг қилиш, индивидуал ривожланиш динамикасини кузатиш ҳамда академик ёзув сифатини изчил такомиллаштириш имкониятлари кенгайган;
Wики-технологияси асосида талабаларнинг ёзув компетенсиясини ривожлантириш методик модели “Wики Wритинг Cйcле” методикасини жорий этиш, яъни муаммоли ёзув топшириғини лойиҳалаш, индивидуал ғояларни генерациялаш, wики-муҳитида ҳамкорликда матн конструксиялаш, “икки босқичли пеер-ревиеw” асосида ўзаро таҳрирлаш, версиялар тарихини қиёсий таҳлил қилиш ва рефлексив қайта ёзиш жараёнларини циклик ташкил этиш асосида такомиллаштирилган тавсиялардан “Идиомс wитҳ Пиcтуре” ўқув қўлланмасидаги машқлар тизимини бойитишда фойдаланилган (Гулистон давлат университети ўқув-услубий кенгашининг 2023-йил 27-апрелдаги 9-сонли баённомаси ҳамда университет ректорининг 2023-йил 28-апрелдаги 53-сонли буйруғи асосида ўқув адабиётнинг нашр рухсатномаси). Натижада, талабаларнинг академик луғат бойлиги, ёзма нутқда фразеологик бирликлардан ўринли фойдаланиш ҳамда коммуникатив ёзиш кўникмаларини ривожлантириш имкониятлари кенгайтирилган.