Нумонова Машхура Қобилжон қизининг    
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I.    Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Инглиз ва ўзбек тилларида сув консептининг номинатив-коммуникатив майдони бирликларининг лингвокогнитив ҳамда лингвокултурологик тадқиқи”, 10.00.06 – Қиёсий адабиётшунослик, чоғиштирма тилшунослик ва таржимашунослик (филология фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2025.4.PhD/Fil6837.
Илмий раҳбар:  Абдувалиев Махаматжон Арабович, филология фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Андижон давлат чет тиллари институти.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Андижон давлат чет тиллари институти, DSc.03/2025.27.12.Fil.32.02.
Расмий оппонентлар: Саидхонов Маъмиржон Мухаммедович, филология фанлари доктори (DSc), профессор, Сидиков Қосим Абилович, филология фанлари номзоди, профессор.
Етакчи ташкилот: Наманган давлат чет тиллари институти.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади инглиз ва ўзбек тилларида “сув” консептининг номинатив-коммуникатив майдони бирликларини қиёсий таҳлил қилиш, унинг умумий ва миллий хусусиятларини аниқлаш, консептнинг универсал моделини ишлаб чиқишдан иборат. 
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
“сув” консепти инглиз ва ўзбек тилларида замонавий лингвокогнитив ва лингвокултурологик ёндашувларнинг интеграллашган методологик платформасида қиёсий равишда моделлаштирилган, унинг универсал когнитив ядроси (ҳаёт, тозалик, оқим-вақт) билан миллий-маданий қатламлари (ўзбек тилида барака, маросимий поклик, нажот; инглиз тилида экологик хавотир, глобал ресурс, иқлим танқислиги) ўртасидаги ўзаро муносабатлар асослаб берилган;
инглиз ва ўзбек тилларидаги “Сув” консептининг когнитив-семантик қатламлари ва метафорик моделларининг янги тизимли таснифи таклиф қилиниб, бу таснифда экологик прагматика (замонавий инглиз дискурсида устун) ва маънавий-марказий прагматика (ўзбек тилида доминант) қиёсий жиҳатдан ажратилган;
“сув” консептининг номинатив-коммуникатив майдони (лексик, фразеологик, паремиологик, метафорик) инглиз ва ўзбек тилларида тўлиқ моделлаштирилиб ишлаб чиқилган, унинг ички парадигматик тузилиши ва синтагматик боғланишлари когнитив ҳаритаси ишлаб чиқилган;
замонавий экологик ва ижтимоий дискурс материалларида “сув” консептининг янги функсиялари (идентификация, огоҳлантириш, мотивация, глобал масъулият рамзи) аниқланиб, уларнинг инглиз тилидаги экологик-технократик ва ўзбек тилидаги маънавий, маданий меросга асосланган йўналишлари ўртасидаги фарқлар очиб берилган;
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Тадқиқотининг илмий натижалари, таклиф ва тавсияларидан қуйидаги лойиҳаларда фойдаланилди:
инглиз ва ўзбек тилларида “сув” консептининг номинатив-коммуникатив майдонига кирувчи лексик, фразеологик ва паремиологик бирликларнинг лингвокогнитив ҳамда лингвокултурологик хусусиятлари, мазкур консептнинг ҳаёт, поклик, барака, экологик онг ва ижтимоий тафаккур билан боғлиқ семантик қатламлари тизимли равишда ёритилиб, консептуал майдоннинг структур-семантик ташкил топиши ҳамда унинг дискурсив реализациясига оид илмий хулосалардан Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси “Ўзбекистон-24” ижодий бирлашмаси томонидан тайёрланган “Таълим ва тараққиёт”, “Миллат ва маънавият”, “Адабий жараён”, “Жаҳон адабиёти” эшиттиришлари ссенарийларини ишлаб чиқишда фойдаланилган (Ўзбекистон Миллий телерадиокомпаниясининг 2025-йил 4-декабрдаги 05-09-1955-сон маълумотномаси). Натижада эшиттиришларнинг илмий-назарий савияси оширилди ҳамда сув консептининг лингвокогнитив ва лингвокултурологик талқини кенг жамоатчиликка тизимли тарзда етказилган;
тадқиқотда “сув” консептининг номинатив ва коммуникатив майдони бирликларининг лингвокогнитив моделлаштирилиши, уларнинг маданий-семантик репрезентацияси ҳамда консептуал метафоризация жараёнлари орқали шаклланиш қонуниятлари аниқланиб, ушбу жараёнларга оид илмий хулосалардан Самарқанд давлат чет тиллар институтида 2022–2024-йилларда амалга оширилган ҳамда АҚШ давлат департаменти томонидан молиялаштирилган “Энглиш Аccесс Миcросчоларшип Програм” халқаро лойиҳаси доирасида таълим жараёнини ташкил этишда фойдаланилган (Самарқанд давлат чет тиллар институтининг 2025-йил 24-декабрдаги 4126/02-сон маълумотномаси). Натижада таълим жараёнида лингвомаданий ва интеркултурал коммуникатив компетенсияларни шакллантириш самарадорлиги оширилган;
консептуал-семантик қатламларни аниқлаш, лингвокогнитив таҳлил қилиш ҳамда тил бирликларининг маданий код сифатидаги функсионал юкламасини очиб беришга қаратилган назарий ёндашувларга оид илмий хулосалардан Ўзбекистон Республикаси Халқ таълими вазирлиги тизимида 2023–2024-йилларда амалга оширилган фундаментал илмий лойиҳа доирасида тест топшириқларини ишлаб чиқиш ва методик материалларни такомиллаштиришда фойдаланилган (А.Авлоний номидаги педагогларни касбий ривожлантириш ва янги методикаларга ўргатиш миллий тадқиқот институтининг 2025-йил 1-декабрдаги 03-17-09-996-сон маълумотномаси). Натижада баҳолаш тизимининг илмий-методик асослари бойитилди ҳамда ўқувчиларнинг лингвистик билимларини аниқлаш мезонлари такомиллаштирилди;
ишлаб чиқилган лингвокултурологик интерпретация, консептуал таҳлил ва дискурсив ёндашувларга оид илмий хулосалардан Ўзбекистон ёзувчилар уюшмаси томонидан ташкил этилган адабий-таржима жараёнлари ҳамда илмий-амалий семинар машғулотларда фойдаланилган (Ўзбекистон ёзувчилар уюшмасининг 2025-йил 1-декабрдаги 01-03/595-сон маълумотномаси). Натижада бадиий дискурсни лингвокултурологик таҳлил қилиш ҳамда таржима жараёнида консептуал адекватликни таъминлаш имкониятлари кенгайтирилган.