Talibova Aziza Yusufbekovnaning 
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon

I.    Umumiy ma’lumotlar: 
Dissertatsiyasi mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beradigan fan tarmog‘i nomi): “O‘zbekistonda iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida ekskursiya xizmatlarini rivojlantirishning samarali yo‘llari”, 08.00.17 – Turizm va mehmonxona faoliyati (iqtisodiyot fanlari).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2026.1.PhD/Iqt1990
Ilmiy rahbar: Amriddinova Rayxona Sadriddinovna, iqtisodiyot fanlari nomzodi, dotsent
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Samarqand iqtisodiyot va servis instituti
IK faoliyat olib ko‘rsatayotgan muassasa nomi, IK raqami: “Ipak yo‘li” turizm va madaniy meros xalqaro universiteti, DSc.22/2025.27.12.I.01.01
Rasmiy opponentlar:  Mirzaev Abdullajon Topilovich, iqtisodiyot fanlari doktori, professor; Xoliqov Nodir Abduxalilovichi, iqtisodiyot fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD)
Yetakchi tashkilot: Qarshi Davlat universiteti
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II.    Tadqiqotning maqsadi:O‘zbekistonda iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida ekskursiya xizmatlarini rivojlantirishning samarali yo‘llari bo‘yicha ilmiy-amaliy tavsiya va takliflarni ishlab chiqishdan iborat.
III.    Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
davlat mulkida turgan tegishli madaniy meros obektlarida kirish chiptalaridan tushadigan mablag‘larning 50 foizigacha bo‘lgan qismini majburiy tartibda ziyoratgohlar va madaniy meros obektlarini saqlab turish, rekonstruksiya qilish, ta'mirlash hamda obodonlashtirish ishlarini moliyalashtirish uchun yo‘naltirish sharoitida ekskursiya xizmatlarini rivojlantirishda infratuzilma, innovatsiya, integratsiya va jozibador ekskursiya dasturi ko‘rsatkichlarini ekskursiya xizmatlariga moslab rivojlantirishda “Infratuzilma-Innovatsiya-Integratsiya” (3I→JED) modelidan foydalanishning afzalliklari ilmiy asoslangan;
hududlarning turistik salohiyati, tarixiy-madaniy meros obektlari, tabiiy maskanlar va hunarmandchilik markazlaridan bolalarda vatanparvarlik tuyg‘usini, mamlakat tarixi va milliy qadriyatlarga hurmatni shakllantirish maqsadida ichki turizmni rivojlantirish, milliy madaniy merosi, tarixi, tabiati va an’analariga hurmatni kuchaytirish, turizm xizmatlarining yangi yo‘nalishini yaratishda “Bolalar turizmi – Yangi O‘zbekiston bo‘ylab sayohat” davlat dasturini ishlab chiqish asosida “Yosh gidlar maktabi”ning integratsiyalashgan konseptual – modeli, 14-18 yoshli   o‘quvchilar uchun kompetensiyalar matrisasi, “Maktab – madaniy meros resurslari  – turoperator” uch tomonlama sheriklik modelini qo‘llash bo‘yicha takliflar asoslangan;
xususiy tadbirkorlarning sayyohlar uchun madaniy-ommaviy va koʻngilochar tomosha tadbirlarini tizimli ravishda yoʻlga qoʻyish bilan bogʻliq xarajatlarining muayyan qismini bir yilgacha ragʻbatlantirish maqsadida mahalliy turoperatorlarning xorijiy sayyohlar oqimini oshirishga qaratilgan targʻibot tadbirlari xarajatlarining 25 foizigacha, biroq 500 million soʻmdan oshmagan qismini qoplab berish asosida ekskursiya xizmatlari marshrutlari va texnologik xaritalarini takomillashtirishda Milliy turizm yagona platformasi doirasida mehmonxonalar, restoranlar, gidlar, transport va taksi xizmatlari hamda boshqa turizm subektlari tomonidan koʻrsatilayotgan xizmatlar sifatini baholash va reytingini shakllantirishda “Assessment and Rating of Service Quality” (xizmatlar sifatini baholash va reytinglash) usulidan foydalanish bo‘yicha takliflar asoslangan;
hududlarda ekskursiya xizmatlarining rivojlanish tendensiyalari hamda unga
ta’sir ko‘rsatuvchi omillarning ekonometrik modeli asosida turizm sohasini rivojlantirishning 2028-yilgacha prognoz parametrlari ishlab chiqilgan.
IV.    Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. 
O‘zbekistonda iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida ekskursiya xizmatlarini rivojlantirish yuzasidan olingan ilmiy natijalar asosida:
O‘zbekistonda iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida ekskursiya xizmatlarini rivojlantirish yuzasidan olingan ilmiy natijalar asosida:
davlat mulkida turgan tegishli madaniy meros obektlarida kirish chiptalaridan tushadigan mablag‘larning 50 foizigacha bo‘lgan qismini majburiy tartibda ziyoratgohlar va madaniy meros obektlarini saqlab turish, rekonstruksiya qilish, ta'mirlash hamda obodonlashtirish ishlarini moliyalashtirish uchun yo‘naltirish sharoitida ekskursiya xizmatlarini rivojlantirishda infratuzilma, innovatsiya, integratsiya va jozibador ekskursiya dasturi ko‘rsatkichlarini ekskursiya xizmatlariga moslab rivojlantirishda “Infratuzilma-Innovatsiya-Integratsiya” (3I→JED) modelidan foydalanishning afzalliklari  bo‘yicha asoslangan takliflar 2026-yil 30-apreldagi PQ-161-son “2026-2027-yillarda hududlarda turizm infratuzilmasini jadal rivojlantirish va turistik salohiyatni oshirish boʻyicha chora-tadbirlar dasturi”ga kiritilgan (O‘zbekiston Respublikasi Turizm Qo‘mitasining 2026-yil 24-iyundagi 02-17/6473-son ma’lumotnomasi).Ushbu taklifdan foydalanish natijasida infratuzilmaviy, innovatsion va integratsion chora-tadbirlarning kompleks ta’siri asosida ekskursiya xizmatlari daromadining 15,4% ga o‘sganligi aniqlandi;
hududlarning turistik salohiyati, tarixiy-madaniy meros obektlari, tabiiy maskanlar va hunarmandchilik markazlaridan bolalarda vatanparvarlik tuyg‘usini, mamlakat tarixi va milliy qadriyatlarga hurmatni shakllantirish maqsadida ichki turizmni rivojlantirish, milliy madaniy merosi, tarixi, tabiati va an’analariga hurmatni kuchaytirish, turizm xizmatlarining yangi yo‘nalishini yaratishda “Bolalar turizmi – Yangi O‘zbekiston bo‘ylab sayohat” davlat dasturini ishlab chiqish asosida “Yosh gidlar maktabi”ning integratsiyalashgan konseptual – modeli, 14-18 yoshli   o‘quvchilar uchun kompetensiyalar matrisasi, “Maktab – madaniy meros resurslari  – turoperator” uch tomonlama sheriklik modelini qo‘llash bo‘yicha asoslangan takliflar 2026-yil 30-apreldagi PQ-161-son “2026-2027-yillarda hududlarda turizm infratuzilmasini jadal rivojlantirish va turistik salohiyatni oshirish boʻyicha chora-tadbirlar dasturi”ga kiritilgan (O‘zbekiston Respublikasi Turizm Qo‘mitasining 2026-yil 24-iyundagi 02-17/6473-son ma’lumotnomasi). Ushbu taklifdan foydalanish asosida maqsadli auditoriyani ekskursiya faoliyatiga qamrab olish darajasini 62% gacha oshirish imkoniyati yaratildi; 
xususiy tadbirkorlarning sayyohlar uchun madaniy-ommaviy va koʻngilochar tomosha tadbirlarini tizimli ravishda yoʻlga qoʻyish bilan bogʻliq xarajatlarining muayyan qismini bir yilgacha ragʻbatlantirish maqsadida mahalliy turoperatorlarning xorijiy sayyohlar oqimini oshirishga qaratilgan targʻibot tadbirlari xarajatlarining 25 foizigacha, biroq 500 million soʻmdan oshmagan qismini qoplab berish asosida ekskursiya xizmatlari marshrutlari va texnologik xaritalarini takomillashtirishda Milliy turizm yagona platformasi doirasida mehmonxonalar, restoranlar, gidlar, transport va taksi xizmatlari hamda boshqa turizm subektlari tomonidan koʻrsatilayotgan xizmatlar sifatini baholash va reytingini shakllantirishda “Assessment and Rating of Service Quality” (xizmatlar sifatini baholash va reytinglash) usulidan foydalanish bo‘yicha asoslangan takliflar 2026-yil 30-apreldagi PQ-161-son “2026-2027-yillarda Samarqand viloyatida turizmni rivojlantirish boʻyicha chora-tadbirlar” Rejasiga kiritilgan (O‘zbekiston Respublikasi Turizm Qo‘mitasining 2026-yil 24-iyundagi 02-17/6473-son ma’lumotnomasi).Ushbu taklifdan foydalanish asosida Samarqand viloyatida ekskursiya xizmatlarining sifati “yaxshi” kategoriyasiga to‘g‘ri kelishi va hududda turistlar uchun yuqori darajada xizmat ko‘rsatish darajasi aniqlandi;
hududlarda ekskursiya xizmatlarining rivojlanish tendensiyalari hamda unga ta’sir ko‘rsatuvchi omillarning ekonometrik modeli asosida turizm sohasini rivojlantirishning 2028-yilgacha prognoz parametrlari Turizm qo‘mitasi tomonidan turizm sohasini barqaror rivojlantirish chora-tadbirlari va dasturlariga kiritilgan (O‘zbekiston Respublikasi Turizm Qo‘mitasining 2026-yil 24-iyundagi 02-17/6473-son ma’lumotnomasi). Mazkur prognoz natijasida 2024-yilga nisbatan 2028-yilga borib mamlakatda ekskursiya yetakchilari sonining 2,8 martaga, ekskursantlar sonining 2,9 martaga hamda gidlar (gid-tarjimon) sonining esa 3,5 martaga oshishi prognoz qilingan.