Jo‘raeva Dilafro‘z Shuxrat qizining
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon
I.Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i): “Maktabgacha katta yoshdagi bolalarni STEAM texnologiyasi asosida intellektual qobiliyatlarini rivojlantirish” 13.00.08 - Maktabgacha ta’lim va tarbiya nazariyasi va metodikasi.
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2024.4.PhD/Ped8932
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Guliston davlat universiteti.
Ilmiy rahbar: Elmuratova Dilrabo Muxammatovna pedagogika fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD), dotsent
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa (muassasalar) nomi, IK raqami: Nizomiy nomidagi O‘zbekiston milliy pedagogika universiteti, PhD.01/2025.27.12.Ped.03.05
Rasmiy opponentlar: Mamarajabov Mirsalim Elmirzaevich pedagogika fanlari doktori (DSc), professor, Isxakova Mavlyuda Raxmanovna pedagogika fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) dotsent.
Yetakchi tashkilot: Urganch davlat pedagogika instituti
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi maktabgacha katta yoshdagi bolalarni STEAM texnologiyasi asosida intellektual qobiliyatlarini rivojlantirish bo‘yicha metodik tavsiyalar ishlab chiqishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
maktabgacha katta yoshdagi bolalarni STEAM texnologiyasi asosida intellektual qobiliyatlarini rivojlantirishning pedagogik imkoniyatlari yosh va psixologik xususiyatlarini intelektual rivojlanish darajasiga mos ta’limiy maqsadlarini belgilash, didaktik mazmunni taxliliy, tanqidiy, ijodiy fikrlashga yoʼnaltirilgan zamonaviy vositalar va texnologiyalarga integratsiyalash, kognitiv-integrativ komponentlarini sinergetik muvofiqlashtirish asosida aniqlashtirilgan;
maktabgacha katta yoshdagi bolalarni STEAM texnologiyasi asosida intellektual qobiliyatlarini rivojlantirish modeli komponentlar takribi va mazmunini kognitiv-integrativ, kreativ-konstruktorlik, tadqiqotchilik-eksperimental komponentlarga sinergetik aloqadorligini ta’minlash va bilish jarayonlarini rivojlantirishning differensial, integrativ, innovatsion va kompetensiyaviy yondashuvlariga moslashtirilgan tamoyillarni integratsiyalash, hamkorlik (kollaborativ), tarmoq texnologiyalarga asoslangan muhitga uyg‘unlashtirish asosida takomillashtirilgan;
maktabgacha katta yoshdagi bolalarni intellektual qobiliyatlarini rivojlantirish metodikasi ta’lim mazmunini bolalarning taxliliy, mantiqiy va kreativ fikrlash faolliga konvergentlashtirish, STEAM sohalarining konvergensiyasiga asoslangan intellektual qobiliyatlarni rivojlantiruvchi kognitiv-integrativ topshiriqlarni joriy etish asosida takomillashtirilgan;
maktabgacha katta yoshdagi bolalarni STEAM texnologiyasi asosida intellektual qobiliyatlarini rivojlantirish samaradorligi integrativ ta’lim muhitini fasilitatsion strategiyalarga mos topshiriqlar bilan boyitish, intellektual rivojlanish indikatorlarini o‘z-o‘zini boshqarish, kognitiv, kreativ mezonlarga muvofiqligini implementatsiyalash asosida takomillashtirilgan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. Maktabgacha katta yoshdagi bolalarni STEAM texnologiyasi asosida intellektual qobiliyatlarini rivojlantirish yuzasidan olib borilgan tadqiqot natijalari asosida:
maktabgacha katta yoshdagi bolalarni STEAM texnologiyasi asosida intellektual qobiliyatlarini rivojlantirishning pedagogik imkoniyatlari yosh va psixologik xususiyatlarini intelektual rivojlanish darajasiga mos ta’limiy maqsadlarini belgilash, didaktik mazmunni taxliliy, tanqidiy, ijodiy fikrlashga yoʼnaltirilgan zamonaviy vositalar va texnologiyalarga integratsiyalash, kognitiv-integrativ komponentlarini sinergetik muvofiqlashtirishga oid takliflar “Maktabgacha ta’limda STEAM texnologiyalari” nomli o‘quv qo‘llanma mazmuniga singdirilgan (Nizomiy nomidagi Milliy pedagogika universiteti 2025-yil 31-iyul 22-11-389/22-son). Natijada, maktabgacha katta yoshdagi bolalarning intellektual qobiliyatlarini rivojlantirish imkoniyatlari kengaytirilgan;
maktabgacha katta yoshdagi bolalarni STEAM texnologiyasi asosida intellektual qobiliyatlarini rivojlantirish modeli komponentlar takribi va mazmunini kognitiv-integrativ, kreativ-konstruktorlik, tadqiqotchilik-eksperimental komponentlarga sinergetik aloqadorligini ta’minlash va bilish jarayonlarini rivojlantirishning differensial, integrativ, innovatsion va kompetensiyaviy yondashuvlariga moslashtirilgan tamoyillarni integratsiyalash, hamkorlik (kollaborativ), tarmoq texnologiyalarga asoslangan muhitga uyg‘unlashtirish asosida takomillashtirishga oid xulosalar “Maktabgacha ta’limda STEAM texnologiyalari” nomli o‘quv qo‘llanma mazmuniga singdirilgan (Nizomiy nomidagi Milliy pedagogika universiteti 2025-yil 31-iyul 22-11-389/22-son). Natijada, maktabgacha ta’lim tashkilotlarida STEAM texnologiyasini qo‘llash samaradorligini oshirishga erishilgan;
maktabgacha katta yoshdagi bolalarni intellektual qobiliyatlarini rivojlantirish metodikasi ta’lim mazmunini bolalarning taxliliy, mantiqiy va kreativ fikrlash faolliga konvergentlashtirish, STEAM sohalarining konvergensiyasiga asoslangan intellektual qobiliyatlarni rivojlantiruvchi kognitiv-integrativ topshiriqlarni joriy etish asosida takomillashtirishga oid tavsiyalar “Maktabgacha ta’limda STEAM texnologiyalari” nomli o‘quv qo‘llanma mazmuniga singdirilgan (Nizomiy nomidagi Milliy pedagogika universiteti 2025-yil 31-iyul 22-11-389/22-son). Natijada, maktabgacha katta yoshdagi bolalarning intellektual qobiliyatlari didaktik muhitda STEAM texnologiyasi asosida rivojlantirilgan;
maktabgacha katta yoshdagi bolalarni STEAM texnologiyasi asosida intellektual qobiliyatlarini rivojlantirish samaradorligi integrativ ta’lim muhitini fasilitatsion strategiyalarga mos topshiriqlar bilan boyitish, intellektual rivojlanish indikatorlarini o‘z-o‘zini boshqarish, kognitiv, kreativ mezonlarga muvofiqligini implementatsiyalash asosida takomillashtirishga oid takliflar “Maktabgacha ta’limda STEAM texnologiyalari” nomli o‘quv qo‘llanma mazmuniga singdirilgan (Nizomiy nomidagi Milliy pedagogika universiteti 2025-yil 31-iyul 22-11-389/22-son). Natijada, maktabgacha ta’lim tashkilotida ta’lim sifatini oshishiga xizmat qilgan.