Islamova Zebiniso Bustonovnaning 
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon

I. Umumiy ma’lumotlar. Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan tarmog‘i nomi): «Biebersteinia multifidaning morfobiologiyasi», 03.00.05 – Botanika (biologiya fanlari).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2022.4.PhD/B808.
Ilmiy rahbar: Xojimatov Olimjan Kaxxarovich, biologiya fanlari doktori, professor.
Dissertatsiya bajarilgan muassasalar nomi: Samarqand davlat universiteti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa nomi, IK raqami: Samarqand davlat universiteti, PhD.03/2025.27.12.B.09.10.
Rasmiy opponentlar: Keldiyarov Xudoyor Atamuradovich, biologiya fanlari nomzodi, professor; To‘xtaev Boboqul Erqulovich, biologiya fanlari doktori, professor.
Yetakchi tashkilot: Jizzax davlat pedagogika universiteti.
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik. 
II. Tadqiqotning maqsadi: B. multifida ning morfobiologik xususiyatlarini, ontogenezi va o‘simliklar qoplamida tutgan o‘rnini, kimyoviy tarkibini aniqlash hamda muhofaza qilish bo‘yicha ilmiy asoslangan tavsiyalar ishlab chiqishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
Biebersteinia multifida urug‘larining laboratoriya va dala sharoitidagi unish biologiyasi qiyosiy baholanib, ularning optimal unish sharoitlari hamda unish dinamikasi ilmiy jihatdan asoslangan;
B. multifida ning Kuxiston okrugi Urgut botanika-geografik rayonidagi fitotsenotik tarqalish qonuniyatlari aniqlanib, uning ishtirokida shakllangan 4 ta yangi o‘simlik assotsiatsiyasi tavsiflandi hamda senopopulyasiyalarining ontogenetik spektriga ko‘ra normal va regressiv holatlari baholangan;
ilk bor B. multifida ning ontogenezi to‘rt davr va tegishli ontogenetik bosqichlar asosida tavsiflanib, ko‘p yillik dala kuzatuvlari natijasida tabiiy sharoitdagi umr davomiyligi 20-23 yil ekanligi aniqlandi hamda ekologik strategiyasi tipik patient tur ekanligi ilmiy jihatdan asoslangan;
tabiiy va introduksiya sharoitida B. multifida ning sutkalik hamda mavsumiy gullash biologiyasining o‘ziga xos xususiyatlari aniqlanib, generativ rivojlanishining ekologik omillarga bog‘liq qonuniyatlari ochib berilgan;
O‘zbekiston sharoitida tabiiy va madaniy sharoitlarda B. multifida ning urug‘ mahsuldorligi hamda er ustki va er ostki biomassasi qiyosiy baholanib, introduksiya sharoitida mahsuldorlik ko‘rsatkichlarining tabiiy populyasiyalarga nisbatan sezilarli darajada yuqori bo‘lishi ilmiy jihatdan asoslangan;
Qontepar biomassasining biokimyoviy tarkibi kompleks baholanib, undagi erkin aminokislotalar, makro, mikro va ultramikroelementlar, suvda eruvchi vitaminlar, uglevodlar, oqsil hamda flavonoidlarning tarkibiy ko‘rsatkichlari aniqlangan;
Zarafshon tizmasidagi tadqiq etilgan tabiiy tarqalish hududlari xaritalashtirilib, senopopulyasiyalarining holati va fitotsenotik xususiyatlari kompleks baholandi hamda turni muhofaza qilish va biologik resurslaridan barqaror foydalanishning ilmiy asoslari ishlab chiqilgan. 
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. B. multifida ning morfobiologik xususiyatlarini, ontogenezi va o‘simliklar qoplamida tutgan o‘rnini aniqlash, kimyoviy tarkibini o‘rganish hamda muhofaza qilish bo‘yicha ilmiy asoslangan natijalar asosida:
Samarqand viloyat davlat o‘rmon xo‘jaligi, hamda Omonqo‘ton milliy tabiat bog‘i hududidan turning ekologik guruhlari, fitotsenologiyasi o‘sish va rivojlanish dinamikasi, er ustki va er ostki hamda urug‘ hosildorligi, urug‘larining laboratoriya va dala sharoitlarida unib chiqish darajalari, fenologik xususiyatlari, gullash va changlanish imkoniyatlari, ekologik-geografik tamoyillari asoslangan hamda ajratib olingan 750 m2 tajriba maydonchalarida o‘simlikni urug‘idan va ildizidan ekib uni morfobiologik xususiyatlari yuzasidan tavsiyalar ishlab chiqilgan hamda O‘zbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligining Samarqand viloyati boshqarmasi va Omonqo‘ton milliy tabiat bog‘i amaliyotiga joriy etilgan (O‘zbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligining 2023-yil 30-dekabrdagi 03-03/3-8690-sonli maʻlumotnomasi). Natijada, Biebersteinia multifida ning senopopulyasiyalar holatini monitoring qilish, tabiiy populyasiyalarini saqlab qolish, keskin kamayib ketishining biotik, antropogen sabablarini aniqlash va uning oldini olish hamda muhofaza qilish chora-tadbirlarini ishlab chiqish imkonini bergan;
o‘simlikning biologik xususiyatlarini o‘rganish asosida o‘simlik populyasiyalari maydoni kamayib borayotganligi natijasida turning reintroduksiya tiklanish jarayoni yuzasidan tavsiyalar ishlab chiqilgan hamda O‘rmon xo‘jaligi agentligining Omonqo‘ton o‘rmon xo‘jaligi amaliyotiga joriy etilgan (O‘zbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligining 2023-yil 30-dekabrdagi 03-03/3-8690-sonli ma’lumotnomasi). Natijada, o‘rmon xo‘jaligi sharoitida Biebersteinia multifida ning dastlabki onalik plantatsiyalarini yaratish, resurslardan oqilona foydalanish hamda qayta tiklash imkonini bergan.