Tursimuratov Saparniyaz Salauatovichning 
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon

I. Umumiy ma’lumotlar. Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi): “Tolali optik aloqa liniyalarining ishonchliligini baholash modeli va algoritmlari (Qoraqalpog‘iston Respublikasi misolida)”, 05.04.01 – Telekommunikatsiya va kompyuter tizimlari, telekommunikatsiya tarmoqlari va qurilmalari. Axborotlarni taqsimlash (texnika fanlari).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2025.4.PhD/T6199.
Ilmiy rahbar: Isaev Rixsi Isoxo‘jaevich, texnika fanlari nomzodi, professor. 
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari universiteti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa (muassasalar) nomi, IK raqami: Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari universiteti, DSc.09/2025.27.12.T.01.02.
Rasmiy opponentlar: Amirsaidov Ulug‘bek Baburovich, texnika fanlari doktori, professor; Abdullaev Mirjamol Mirkamilovich, texnika fanlari bo‘yicha falsafa doktori, dotsent.
Yetakchi tashkilot: Raqamli texnologiyalar va sun’iy intellektni rivojlantirish ilmiy-tadqiqot instituti.
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga ega.
II. Tadqiqotning maqsadi tolali optik aloqa liniyalarining diagnostika va monitoring tizimlaridan olingan dastlabki ma’lumotlarni qayta ishlash orqali ekspluatatsion ishonchliligini baholash modeli va algoritmlarini ishlab chiqishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
tolali optik aloqa liniyalarini optik reflektometr moduli yordamida monitoring va diagnostika qilish jarayonida olingan reflektogrammalarni qayta ishlash asosida ekspluatatsion holatni baholash va qayta tiklash vaqtini kamaytirish orqali ishonchlilikni oshirish imkonini beruvchi usul takomillashtirilgan;
reflektogrammalarni qayta ishlashda konvolyusiya amaliga asoslangan hodisalarni aniqlash va shikastlanish joyini lokalizatsiyalash aniqligini oshirish imkonini beruvchi analitik model ishlab chiqilgan;
Veyvlet almashtirishlari yordamida reflektogrammalarni qayta ishlashda shovqinlarni filtrlash asosida hodisalarni avtomatik aniqlash orqali tolali optik aloqa liniyasining ekspluatatsion holatini baholash imkonini beruvchi algoritm takomillashtirilgan;
Veyvlet almashtirishlari yordamida reflektogrammalarni qayta ishlashda shikastlanish joyini mashtablash asosida lokalizatsiyalash aniqligini oshirish orqali qayta tiklash vaqtini kamaytirish imkonini beruvchi algoritm takomillashtirilgan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. 
Tolali optik aloqa liniyalarining ekspluatatsion holati va ishonchliligini baholash modeli va algoritmlari bo‘yicha olingan natijalar asosida:
tolali optik aloqa liniyalarini optik reflektometr moduli yordamida monitoring va diagnostika qilish jarayonida olingan reflektogrammalarni qayta ishlash asosida ekspluatatsion holatni baholash va qayta tiklash vaqtini kamaytirish orqali ishonchlilikni oshirish imkonini beruvchi takomillashtirilgan usul “O‘zbektelekom” AK Shimoliy filialida joriy etilgan (Raqamli texnologiyalar vazirligining 2025-yil 
4-dekabrdagi 33-8/9092-sonli ma’lumotnomasi). Natijada, shikastlanishlarni aniqlash, lokalizatsiyalash va nosozliklarni qayta tiklash vaqtini qisqartirish hisobiga tolali optik aloqa liniyalarining ekspluatatsion ishonchlilik ko‘rsatkichi, ya’ni tayyorgarlik koeffisientini o‘rtacha 6 % ga oshirish imkonini bergan;
reflektogrammalarni qayta ishlash yordamida konvolyusiya amaliga asoslangan hodisalarni aniqlash hamda shikastlanish joyini lokalizatsiyalash aniqligini oshirish imkonini beruvchi analitik model Fan-texnika va marketing tadqiqotlari markazi “UNCON.UZ” MChJda joriy etilgan (Raqamli texnologiyalar vazirligining 2025-yil 4-dekabrdagi 33-8/9092-sonli ma’lumotnomasi). Natijada, tolali optik aloqa liniyalarining ishonchliligini hamda ularning ekspluatatsion samaradorligini oshirish bo‘yicha ishlab chiqilgan model amalda bo‘lgan me’yoriy hujjatlarda foydalanish va takomillashtirish imkonini bergan;
Veyvlet almashtirishlari yordamida reflektogrammalarni qayta ishlashda shovqinlarni filtrlash asosida hodisalarni avtomatik aniqlash orqali tolali optik aloqa liniyasining ekspluatatsion holatini baholash imkonini beruvchi takomillashtirilgan algoritm “O‘zbektelekom” AK Shimoliy filialida joriy etilgan (Raqamli texnologiyalar vazirligining 2025-yil 4-dekabrdagi 33-8/9092-sonli ma’lumotnomasi). Natijada, tolali optik aloqa liniyalarida hodisalar, anomal nuqtalar va shikastlanishlarni aniqlash samaradorligini 14 % ga oshirish imkonini bergan;
Veyvlet almashtirishlari yordamida reflektogrammalarni qayta ishlashda shikastlanish joyini mashtablash asosida lokalizatsiyalash aniqligini oshirish orqali qayta tiklash vaqtini kamaytirish imkonini beruvchi takomillashtirilgan algoritm “O‘zbektelekom” AK Shimoliy filialida joriy etilgan (Raqamli texnologiyalar vazirligining 2025-yil 4-dekabrdagi 33-8/9092-sonli ma’lumotnomasi). Natijada, shikastlanish joylarini lokalizatsiyalash aniqligini 10 % ga oshirishga erishilgan.