Mavlyanov Abdulla Abdixakimovichning 
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon

I. Umumiy ma’lumotlar. Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan tarmog‘i nomi): «Suvli sharoitlarda absorbsiyalovchi materialdan foydalangan holda portlovchi moddalarning skvajinali zaryadi konstruksiyasini ishlab chiqish va ilmiy asoslash», 04.00.10 – Geotexnologiya (ochiq, er osti va qurilish) (texnika fanlari).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2026.2.PhD/T6696.
Ilmiy rahbar: Nasirov Utkir Fatidinovich, texnika fanlari doktori, professor.
Dissertatsiya bajarilgan muassasalar nomi: Milliy texnologik tadqiqotlar universiteti «MISIS»ning Olmaliq shahridagi filiali.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa nomi, IK raqami: Milliy texnologik tadqiqotlar universiteti «MISIS»ning Olmaliq shahridagi filiali, DSc.31/2025.27.12.T.04.01.
Rasmiy opponentlar: Atrushkevich Viktor Arkadevich, texnika fanlari doktori, professor; Nazarov Zair Sadikovich, texnika fanlari nomzodi, dotsent.
Yetakchi tashkilot: Toshkent davlat texnika universiteti.
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik. 
II. Tadqiqotning maqsadi: suvli skvajinalar sharoitida suv-shlak muhitiga boshqariladigan ta’sirni ta’minlaydigan, portlovchi moddalarni suvdan ishonchli izolyasiyasini va portlash energiyasidan foydalanish darajasini oshirishni ta’minlaydigan yutuvchi materialdan foydalangan holda PM skvajinali zaryadining samarali konstruksiyasini ilmiy asoslash va ishlab chiqishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
gidrostatik g‘ovak bosimi, filtratsiya (gidrodinamik) kuchlari, tog‘ jinsi skeletidagi samarali kuchlanishlarning qayta taqsimlanishi va portlatish ishlarining dinamik ta’sirini birgalikda hisobga olishga asoslangan, tog‘ jinsi massivi suvlanganligining karer yonbag‘irlari turg‘unligiga ta’sirining gidrogeomexanik modeli ishlab chiqilgan;
suvli massivlarda portlatish ishlarini olib borishda portlash ta’sirida fazalarning g‘ovak-elastik o‘zaro ta’siri, impulsli g‘ovak bosimi va filtratsiya jarayonlarining birgalikdagi ta’siri (Bio koeffisientini hisobga olgan holda) tufayli samarali kuchlanishlarning nostatsionar qayta taqsimlanishi shakllanishi asoslangan;
suvga to‘yingan tog‘ jinsi massiviga portlatish ta’sirida fazalarning g‘ovak-elastik o‘zaro ta’sirini hisobga olgan holda, detonatsiya energiyasi tez va sekin bo‘ylama to‘lqinlar o‘rtasida qayta taqsimlanishi, bu esa energiyaning elastik to‘lqinlarga o‘tish koeffisientining pasayishiga, bosim amplitudasining tezroq so‘nishiga, g‘ovak bosimining ikkilamchi maydonlarining shakllanishiga va quruq sharoitga nisbatan samarali maydalash radiusining kamayishiga olib kelishi nazariy jihatdan asoslangan;
suvli portlatish skvajinalarida absorbentlarning filtrlash xususiyatlari ularning sorbsion sig‘imi va strukturaviy bo‘kish dinamikasining kombinatsiyasi bilan belgilanishi, bunda zich gel strukturasining shakllanishi suv o‘tkazuvchanligining sezilarli darajada pasayishiga va filtratsiya oqimining cheklanishiga olib kelishi asoslangan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. Suvli sharoitda absorbsion materialdan foydalangan holda PM skvajina zaryadi konstruksiyasini ishlab chiqish bo‘yicha olib borilgan tadqiqotlar asosida:
suvli sharoitda BPI o‘tkazishda absorbsion materiallar va skvajina zaryadlarini shakllantirish parametrlarini qo‘llash bo‘yicha amaliy tavsiyalar «Olmaliq kon-metallurgiya kombinati» AJning «Qalmoqir» karerida joriy etilgan («Olmaliq kon-metallurgiya kombinati» AJning 2026 yil 22 iyundagi 06-26/01-00957-son ma’lumotnomasi). Natijada, suvli skvajinalarda BPIning ishonchliligini oshirish, zaryadlarning portlamay qolishini kamaytirish, PM solishtirma sarfini kamaytirish va portlash energiyasidan foydalanish darajasini oshirish imkonini bergan;
yo‘naltiruvchi konstruksiya va mahalliy ishlab chiqarilgan gidrogeldan kompleks foydalanishga asoslangan suvli sharoitda PM skvajina zaryadi konstruksiyasi «Olmaliq kon-metallurgiya kombinati» AJning «Qalmoqir» karerida joriy etilgan («Olmaliq kon-metallurgiya kombinati» AJning 2026 yil 22 iyundagi 06-26/01-00957-son ma’lumotnomasi). Natijada, suvli skvajinalarda zaryadlarning ehtimollik ishdan chiqish ulushini 0% gacha kamaytirish, PM solishtirma sarfini 0,734 dan 0,71 kg/m3 gacha kamaytirish va kon massasining yumshatish koeffisientini 1,25 dan 1,40 gacha oshirish imkonini bergan.