Alimdjanova Oydin Nodirovnaning
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqidagi e’lon.
I.Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi): “Bozor xizmatlari ko‘rsatish amaliyotida innovatsion samaradorlikni oshirish yo‘llari”, 08.00.05 – Xizmat ko‘rsatish tarmoqlari iqtisodiyoti (iqtisodiyot fanlari).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2025.2.PhD/Iqt360.
Ilmiy rahbar: Xamidov Obidjon Hafizovich , iqtisodiyot fanlari doktori, professor.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Buxoro davlat universiteti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa nomi, IK raqami: Buxoro davlat universiteti, DSc.03/2025.27.12.I.08.03
Rasmiy opponentlar: Raxmatulloeva Feruza Mubinovna, iqtisodiyot fanlari doktori (DSc), dosent; Arabov Nurali Uralovich, iqtisodiyot fanlari doktori (DSc), professor.
Yetakchi tashkilot: Qarshi davlat texnika universiteti.
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II.Tadqiqotning maqsadi: O‘zbekistonda bozor xizmatlari ko‘rsatish amaliyotining innovatsion samaradorligini oshirish yoʻnalishlari bo‘yicha ilmiy taklif va amaliy tavsiyalar ishlab chiqishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
aholini ijtimoiy himoya qilish tizimini aholining barcha kam ta’minlangan va tijorat banklari tomonidan “ochiq bank” xizmatlari ko‘rsatish strategiyasi “Cloud Computing”, integratsion tizimlar asosida amal qiluvchi “FinTech” va raqamli dasturlar orqali PSD2/PSD3, CFPB, API yangi tizim tartiblarini joriy etish asosida takomillashtirilgan;
bozor xizmatlari ko‘rsatishning “kross-border” tizimiga o‘tish orqali ichki tarmoqlari o‘rtasidagi moliyaviy, savdo va boshqa turdagi infratuzilma bilan aloqador bo‘lgan bozor xizmatlarining o‘zaro almashinuvini osonlashtirish imkoniyatini yaratuvchi raqamli mexanizmini rivojlantirish taklifi ishlab chiqilgan;
bankning raqamli transformasiyalashuvini baholash uslubiyoti bank xizmatlari ko'rsatish sohasining innovasion samaradorlik indeksini raqamlashtirilgan bank xizmatlari, xizmat ko'rsatish tezligi, raqamli xujjatlashtirish holati, yangi turdagi raqamli xizmatlar soni, sun'iy intellekt asosida avtomatlashtirilgan jarayonlar, kiberxavfsizlik darajasi va mijozning bank xizmatidan qoniqishi (CSI) mezonlarini inobatga oluvchi mualliflik yondoshuvi bilan takomillashtirilgan;
2025–2030-yillarda bank xizmatlarining innovatsion samaradorligini oshirish orqali aholini kreditlash xizmati kesimida pessimistik, bazaviy va optimistik ssenariylarga asoslangan prognoz ko‘rsatkichlari ishlab chiqilgan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi: Aholini ijtimoiy himoya qilish tizimining iqtisodiy mexanizmini takomillashtirish borasida ishlab chiqilgan takliflar asosida:
tijorat banklari tomonidan “ochiq bank” xizmatlari ko‘rsatish strategiyasi “Cloud Computing”, integratsion tizimlar asosida amal qiluvchi “FinTech” va raqamli dasturlar orqali PSD2/PSD3, CFPB, API kabi yangi tizim tartiblari joriy etish asosida takomillashtiri taklifidan O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 12-maydagi PF-5992-son “2020–2025-yillarga mo‘ljallangan O‘zbekiston Respublikasining Bank tizimini isloh qilish strategiyasi to‘g‘risida”gi Farmoniga 1-ilova, III.3-bo‘limi 3-punktining 4-xatboshisini ishlab chiqishda foydalanilgan.( “Kapitalbank” aksiyadorlik tijorat bankining 2025-yil 19-avgustdagi U23.6589-sonli ma’lumotnoma). Taklifni amaliyotga joriy etilishi natijasida ko‘rsatilayotgan bank xizmatlari tarkibida fintex, marketpleys va raqamli bank texnologiyalaridan foydalanish hajmi 15 foizga ortgan;
bozor xizmatlari ko‘rsatishning “kross-border” tizimiga o‘tish orqali ichki tarmoqlari o‘rtasidagi moliyaviy, savdo va boshqa turdagi infratuzilma bilan aloqador bo‘lgan bozor xizmatlarining o‘zaro almashinuvini osonlashtirish imkoniyatini yaratuvchi raqamli mexanizmini rivojlantirish taklifidan banklarning yangi, shu jumladan, “raqamli banking” tamoyillariga asoslangan biznes-modellarini joriy qilishda foydalanish taklifidan O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 12-maydagi PF-5992-son “2020–2025-yillarga mo‘ljallangan O‘zbekiston Respublikasining Bank tizimini isloh qilish strategiyasi to‘g‘risida”gi Farmoniga 1-ilova, III.4-bo‘limi 3-punktining 5-xatboshida o‘z ifodasini topgan taklifidan O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 12-maydagi PF-5992-son “2020–2025-yillarga mo‘ljallangan O‘zbekiston Respublikasining Bank tizimini isloh qilish strategiyasi to‘g‘risida”gi Farmoniga 1-ilova, III.3-bo‘limi 3-punktining 4-xatboshisini ishlab chiqishda foydalanilgan.( “Kapitalbank” aksiyadorlik tijorat bankining 2025-yil 19-avgustdagi U23.6589-sonli ma’lumotnoma). Taklifni amaliyotga joriy etish asosida “raqamli bank” tamoyillari asosida aholiga ko‘rsatilayotgan bank xizmatlarini 10–12 foizga oshirishga erishilgan;
bankning raqamli transformasiyalashuvini baholash uslubiyoti bank xizmatlari ko'rsatish sohasining innovasion samaradorlik indeksini raqamlashtirilgan bank xizmatlari, xizmat ko'rsatish tezligi, raqamli xujjatlashtirish holati, yangi turdagi raqamli xizmatlar soni, sun'iy intellekt asosida avtomatlashtirilgan jarayonlar, kiberxavfsizlik darajasi va mijozning bank xizmatidan qoniqishi (CSI) mezonlarini inobatga oluvchi mualliflik yondoshuvi bilan takomillashtirish taklifidan O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 12-maydagi PF-5992-son “2020–2025-yillarga mo‘ljallangan O‘zbekiston Respublikasining Bank tizimini isloh qilish strategiyasi to‘g‘risida”gi Farmoniga 1-ilova, III.4-bo‘limi, 3-punktining 6-xatboshida o‘z ifodasini topgan ( “Kapitalbank” aksiyadorlik tijorat bankining 2025-yil 19-avgustdagi U23.6589-sonli ma’lumotnoma). Taklifni amaliyotga joriy etish asosida kichik va o‘rta biznes subektlariga ko‘rsatilayotgan xizmatlarning ko‘lami va sifatini, shu jumladan, tadbirkorlik subektlariga axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalangan holda xizmat ko‘rsatish orqali oshirishga erishilgan;
2025–2030-yillarda bank xizmatlarining innovatsion samaradorligini oshirish orqali aholini kreditlash xizmati kesimida pessimistik, bazaviy va optimistik ssenariylariga asoslangan holda ishlab chiqilgan prognoz ko‘rsatkichlari bank moliya tizimida yillik kreditlash hajmini oshib borish imkoniyati mavjud ekanligini ko‘rsatgan ushbu taklif O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 11-sentyabrdagi PF-158-son “O‘zbekiston – 2030” strategiyasi to‘g‘risida”gi Farmoniga 1-ilova, 50-maqsadning 1-samaradorlik ko‘rsatkichida o‘z ifodasini topgan. (“Kapitalbank” aksiyadorlik tijorat bankining 2025-yil 19-avgustdagi U23.6589-sonli ma’lumotnoma).
